6^4 
Andr.MatthioIi Comm. 
Nomina. 
dum effe acetum demnciet , quippe cum in eo ignea quadam percipiatur acrimonia, nec piant calidum . Tsfam perpetuo > <?' • 
ex pracedentc fit acrimonia, calefactionem frigus ab infequente aciditate occupans , cbfcurat,proth;u*q; extingmt . quo :■*> 
vtmaiormultb ex frigore percipiatur fenfus,qudm ex calore . Hac adiit erani Galenus. Ex quibus abunde liquet, quo ac? 
tim etfi ex contranjs qualitatibus conflat ; plu-s tamen frigiditatis , quam caliditatis particeps e fi. Qucdcim reai amo.a 
ucrtiljet Diofcorides , acetum fimpliciter (vtfuprd diximus ) refrigerare pronunciauit . Feruntamen illud ignorandum no 
efi, quod acetum nimirum eo calidius erit, quo vetuftius,& acrius extiterit . Siquidem cx Galeni fcntentiafrb. 1 1 .fimpime^ 
capite de adipe, item tertio de compofuione pharmacorum fecundum locos , vinum, mei, acetum, oleum, adeps , vetus rato ca 
Udiora fiunt. Ex quo facile fieri potcfi,vt reperiatur acetum adeo vetuflate acerrimum , vt plus habeat cahditatu i, 
quam frigiditatis . ficetum quod Latini vocant , Gracis, dicitur : ^Arabibus , Chal Italis, Ficeto : Germanis , Ejjtg • 
Hypanis", Vin agre : Gallis, Vin nigre . 
10 
Cf^opiXt , 
ACETVM MVLSVM. 
CAP. XVIII. 
Aceti heminas quinque » falis 
Oxymelitis 
confectio tri- 
plex Gal. 
A Cetum mullum, quod oxymel vocant, hoc modo temperatur . . . . 
marini pondo, mellis minas decem, aqua; fextarios quinque pariter coquito , decies efteruelcei 
te cortina: atque Vbi refrixerit, diffundito. Sumptum craffos humores extrahere, & ilchiadicis,com> 
tialibus, & articulorum morbo confligatis prodeffe creditur . Contra morfutn cius vipera;, quam 
lepa vocant , hauftum meconium,ixiam ve auxilio eft . Anginis vtiliter gargarizatur. 
T P^iplicern oxymelitis componendi rationem pofieritatis memoria tradidit Galenus libro 4. . de fanitate tuenda . qui ta 
menjal nulli cornmifcuit , vt eius verba loco dicto aperti: teflantur , qua ita fequuntur. V ni aceti parti, mellis,* 
quo detrada frmna fit , duplum efi mifiendum : deinde ambo in leni igni coquenda , donec eorum qualitates m vnumco tfg 
rintiita enim nec acetum amplius crudum apparebit . Cum aqua vero fiaiim ita facies oxymeli . Melli quadruplum °P"\ 
m£ aqiu mifcebis : dcin coques modico igni, quoad frumare defitat . ^te malum quidem mei multam egerit frumam • 
etiam diutius coqui debebit . Optimum vero , vt breuifsimo tempore coquitur , ita minimum fruma euom.it , vnde nec p a 
10 
riei cottione efi opus . ‘Plurimum certe quartam partem eius , quod ab initio eft inditum, amittit : poji vero dimidio ac ^ 
adieclo , rurfus coquendum , donec qualitatem omnino fit vnitas , nec acetum crudum etiam appareat , Conficitur j* n 
oxymeli etiam tribus flatim ab initio miftis , ad bunc modum, ficeti vni parti additur mellis duplum, & aqua quaQ li 
V . . . i . • . /i - iri . /i., A/i ( i -v. e -i f .i r.C‘ 
Oxymelitis pium : atque hac 
confe&io ex ~ 
Mefue. 
ad tertiam partem coquuntur , vel etiam quartam ,fruma interim detracta . Quod fi valentius id fA e 
lem inij cies aceti, quantum mellis . hactenus Galenus . Quem fecutus Mefues,tpfe quoque de oxynit 
. 7 * i _ , .. 11 ^ _ 1 , J- 7 a a a a, mrn i 1 1 1,0 i ^ f ,S* f /T 1! fi JM t) 1. k 
re Qudes , tantundem 
3 ° 
Nomina. 
te fic fcripfit . Oxymeli fit ex aqua , aceto , & meile . Aqua vero mifcetur , vt longa coctione refoluatur id , quod in oQ' 
melite fiatus excitat , vt etiam promptius defrumetur , vt denique medicamenti huius facultas , aqua rniflione tenuior Jp 
£ia , facilius in corpus distribuatur . Mei vero additur , ad oppugnandam pituitam ■ Ex meile denique , QF aceto riutiis.i * 
cultas quadam tertia, qua neutri eorum inesi , tanta confurgit,ift efficaciffima fu,atque certiffima ad attenuandum , inciti^ 1 
dum, refoluendumque crajfa , lentaq ; ex crementa, qua in ventriculo , & iecore exijiunt longo tempore genita : quin ’ 
qua ad articulorum compagines defluxerunt,^ diuturnas procrearunt febres : ea nanque & incidit , & coquit • Eit ex ^ 
ti parte vna , mellis partibus duabus, aqua partibus quatitor . Trimum autem mel,& aqua fimul coquuntur , vbi defrui n* 
ta probe funt, addito aceto percoquuntur, femper quoque defrumando . Datur ab vncid vna, ad vncias tres . bacille . '2f0ffl en 
eius Gracum : Latinum, .Acetum mulfum : Italicum, ,A ceto melatp . 
0’i;£ttyw. 
ACIDA MVRIA. 
CAP. XIX. 
Cida muria, quam Graeci oxalmen vocant, contra nomas fotu , putrida vlcera , canum morf0 ^ 
«1 *.& venenatos idius auxiliatur. Sanguinis fluxiones pofl cxcifos calculos fiftit, fi ftatim calida i 
uutnusiniiciatur: & prociduam fedem reprimit . dyfentcricis, fi nomas fentiant, infunditur : opotf 
autem ex ladeinftillare. Hirudines forbitione, aut gargarizatu necat . furfures, demanantia cap lC 
vlcera exterget. 
A C ida muria, qua Gracis oxalme appellatu r, vfus atate ncflra prorfus exoleuit. T arabatur alitem veteribus illis ex f ’ 
& aceto: vel ex muua,& aceto . Qua Latinis Mi cida muria , Gracis 
©w*o^ H . THYMOXALME. 
vocatur . 
CAP. XX. 
>0 
T Hymoxalme veteres vtebantur , dabantque laborantibus imbecillitate ftomachi , ternos qu a 
nofve cyathos, aqua calida dilutos : item in articularibus morbis, & inflationibus . Craflos 
res,atrosq; trahit . Hoc modo faditatur. Thyini triti acetabulum, falis idem modus, rutae, pulegii» 
lentae , finguloru m exiguae portiones in vas coniiciuntur, aquae terni fextarii, & aceti terni cyathi m 
duntur,& circumpoiiro linteo fub dio madefeunt. 
'SaurhtTiKcv SCILLINVM ACETVM. 
CAP. XXI. 
60 
S Cillinum acetum hoc modo fit . Scilla, quK candida fuerit, expurgata conciditur , traie^fl.^ 
lino fegmenta modicis interuallis , ne fe contingant , ficcatur in vmbra quadraginta diebus • 
eorumin aceti boni fextarios duodecim immergitur, &vafe diligenter operto feptenis diebus 1 
madefeit : poft eum dierum numerum fcillaeximitur,&exprefraabiicitur:defaecatum acetuni^^ o i 
funditur, & reponitur. Aliqui fcillae minam quinque aceti fextariis mifcent . Alii citra exic^ a , 
nem repurgantes, parem inenfuram adiiciunt,& fenis menfibus macerari patiuntur. Idmu ^ o- 
gis humorum lentitias digerit. Girigiuas humore pugnantes collutione ftringit, firmatque, _ 
tos dentes ftabilir. putredines oris, & graues halitus tollit . durat fauces forbitione, & callolas 
cem expedit, & lympidam , canoranique reddit. Datur fiomachicis, aegre cibum concoque^^^ 
