Vinorum fa- 
cti tiorum co 
litteratio. 
Andr.MatthloIi Comm. 
macerato.mox colato^ &fcitteftri exaao,vtitor. Id vini genus abortus, facit , & partus necat . Aut 
vuas in foleficcatas imponito in mufti metretam ( implet autem metreta congios duodecim ) 
funi in vinum mittito pondo drachmarum viginti,& biduo relidere finito : connato veratri iv? 
drachmas triginta, ianci odorati, calami fingulorum drachmas triginta , baccarum mnipen iextario 
duos & trientem, mvrih®,& croci fingulorum drachmam : inuoluens linteolo diebus quadraginta _ap 
pendito, poftea colato . dabis heminas tres, aut duas dilutas . Purgat i partu, & abortu foemmas : toe- 
tus extrahit • contra ftrangulatus vulua’ efficax . Scammonites iic fit .'Radicis fcammoni® per mente 
effoffe,trit?,& linteo colli gataedrachmas quinque in mufti congium mittito ad dies triginta . Aluum 
purgat : bilem ,& .pituitam extrahit . 
V ina factitia parandi ratio diuerfa , quam fuperimab initio prope huius libri ad hunc vfque locum pluribus capitibus * ■ 
diffuse diUventerquc tradidit Diofiorides , nobis quidem clarior , & cuidcntior yifa efi , quam vt operxpretinm ejjet 
. l n •. .. . ... . r.....: . — fevi> i*m y>fwt ititud nor emicuerit . nltan- 
1 0 
tione ntximus j e iigu» ymamevnj t-v», uiny* quoqueconficiendum effc firiptts tradidi • Chii, s postea yju> 
ros Gallica lue correptos , nes , & alij medici ifanitati reflituerunt . Videmus enim Eupbr affatum ad oculorum clarttater» 
efficaci firmum cjfe, Myricinum lienismorbos fanare, & quod ex fena paratur , atrabiliarijs morbis , & cutetenus exu ce ". 
r antibus , nempe fcabiei , lepris , vitiliginibus , lichenis , & id genus alijs , cornmodijfmum effc medicamentum . Qfi ou 
cum animaduertiffet magnus philofophus , & medicus non {pernendus Amddus de Villa ruma ,de fatlitys vinis , quxrne- 
dixinx vfui conupiimt "ad varios corporis morbos , copiofiffimum edidit libellum . In quo qui vinis medicamentofis delectan- 
tur, &hec conficiendi modum , er, eorum facultates , facile adipifci poterunt . Tfia.ma.pud Germanos , & alios illis conter- 
minos, medicamenta commista in frequentijfmo habentur vfu,qubd magis ,qudmtios odoratis,& concinnatis deUdMi 
tur potionibus .< ”• 1 ti » . • 
De Metallicis Lapidibus . ’ ■■ 
tlotfu «* • C AD MIA. GAP. XLV I. jo 
X cadmi® generibus ©ptimg eft Cypria, botrytis nomine, denfa, modice grauis, &ih 
leuiratem magis declinans, racemola facie, colore fpodij , quaefrafta cinerulenta eft » 
&aruginofa. Proxima habetur foris crcrulea, intus candidior,internatis venarum di 
fcurfibus , onychitx lapidi fimilis , cuiufmodi funt qu® c veteribus metallis effodi tin 
tur. Quaedam etiam placodcs, id eft , cruftola dicitur, fegmentis quibufdam perin- 
de quafi zonis cin£ta,ob quod cam zonitin appellauere. Aliaoftracitis nominatur, 
gracilis, & magna ex parre nigra. Sed quxteftaceam faciem habet, terra amplexa eft* 
Improbatur candida. Oculorum medicamentis botrytis nomine, & onychitis,vtiles: reliqua: ad en* 
p1affra,?t farinas, quiccicatiicibus inducendis infparguntur. Ad eadem Cypria prodeft. ExMacc- Q 
fCat. donfo vero, Thracia, «St Hifpania delata: improbantur. Cadmi? effe&us adftringere,caua explere, Cov 
i. exprimere des expurgare, exiccarc, f corporis meatus infarcire.excrelcenria in carne coercere, cruffas creare, & 
vIcera,qu£ecacoeihcvocantur, ad cicatricem perducere. Gignitur cadmia cx aere in fornacibus can- 
dente, fuligine egefta flatu, & lateribus, camerisque fornacum inherente. Pr?grandes autem, ac ferre? 
funt rudes, ab officinis appellata: aceftidcs.per futiima faffigia conncx^,& concamerate, vt qux ab a.’ re 
fodamur furfnm corpufcnla,cohcreant,& inibi detineantur : qu® cumfpiffius infident in corpus cq« 
crefcunr,& modo genus vnum eius, modo duo, modo omnia perficiunt. Extrahitur &cadmia irl 
Cypro e monte, qui Solis incumbit, cremato lapide, cui pyritq cognomen eft. in quo etiam mon^ 
quadam quali uen? chalcitis, mifyos, foreos,melanterie, coerulei, chrifocollx.atramenti futorij,diphry 
gisqueinueniuntur. Necdcfunt,quicadmiam in lapidum fodinis inueniri tradant, falli quadam l a ' ^ 
pidum cognatione: qualis inuenitur,& apud Cumas lapis, nullam fui vim offendens. Iieodeprche n 
duntur , quod funt cadmia leuiores, nullumque alienum mandentibus faporem exhibent : coni® 31 ! 
ducatus item lapis dentes offendit : cadmia, vtpote eum cedat, cfum non rcfpuit . Alio autem difeerru 
poliunt argumento. Cadmia in farinam detrita, & aceto fubafta, atque in fole ficcata,coir: qn 0t 
in lapide nonaccidit. Item tritus, & igni appofitus lapis profilit, & fumum igni fimilem eiaculatut • 
cadmia uero quieta manet , fuliginemque luteo colore , aut ®reo fplendentcm expuit, vario 
difeurfu. Infuper lapis ignem expertus, atque refrigeratus colorem mutabit, ac Icuior multo fiet: ic 
cadmia nihil euariat, nili quis eam multis diebus cremauerit. Fit & in argenti fornacibus candia ,0i ’ 
acminus pondcrofa,fed uiribus nequaquam comparanda ?rariae. Vritur cadmia luperior carbon 1 ' 
bus obruta, donec tranflucidafpe&etur, & ferrei ttercoris modo bullet: mox extinguitur vino 60 
min^o.qu^ad emplaftrapr?paratur:fed qu? ad pforarum medicamenta prqparatur, aceto . Alijh°^ 
modo cxuftam conterunt in uino,rurfumquefmili crudo torrent , donec pumicoia uideatur: j tl - 
rumque tritam ex vino,tcrtio urunt, donec prorfus in cinerem redigatur, nihil fcabriti® retinens- na- 
fpodii uice utuntur. Lauatur autem in mortario trita, effufa fubinde aqua,dum fordium nihil ctu 
gat: dein coa&a in paftillos reponitur. 1 
Cadmi* con 
^deracio . 
„ * i» 
^jldmix duo genera, altera faflitia , altera fofsilis. Hxc duplex efi . Vmmetalli expers .Altera aut cs , aut argen 1 ’ 1 ^ 
continens . Fallit ia in fornacibus concrefi.it, vbi $s conficitur triplici appellata cognomine . Jfambotrytemeam a rP^ 
lauere,quyvm fpeciem refert . Ofiracitcm autem, qu & tefiis,& placodcm qua cruftis fimilis. fuerit . Sunt etiam qw 11 ■ 
genere calamitem oflendant ab arundinum figura . Decutitur Inec a ferreis perticis, quibus cum xs in fornacibus J u jj iTn ~ Qtt 
tari filet: obducuntur enim cadmia, qua decujjafcifsi per medium calami facim-referu Fqfiilis autem qu* met allui ^ ^ 
