In Iib. quintum Diofcoridls . 671 
continet, quamque Germani lapidem calaminarem uocant, lapis e fi non admodum durus, fublutei coloris, qui accenfus luteum 
fumumedit.Hac utuntur xrarij fabri,qui ex are Orichalcum parant. Siquidem fine ca id parari non pote fl. Quot uero metal- 
lum continet, Germanis kpbelt ditia, nigro colore, affertur in Boemiam ex Ducatu Brmfuicenfi,d Gojelarijs fodinis , ubi Cbalci 
tis & Mify copiost fodiuntur. Hac erodendi facultate adeo pr adita efl, utfofforum manus, & pedes exulceret -tfcc fani- mi- 
rum,cum intus haufla animalia quacunque perimat. Boemi hanc C eruifix xfiate admifcent,ad necandas mufeas; nam ubipri 
mum eam degufiarunt,flatim emoriuntur. Cadmix utriufque meminit Galenus libro nono frnplicium medicamentorum ftc in 
quiens. Cadmia fit, ubi in fornacibus as paratur, nempe tota terra iUa,cx qua res generatur, in fornacibus in altum egerent e, ne 
lut fuliginem quampiam, & fauillamjiue utcunque appellare licebit. At fi non terram, fed lapidem nuncupare uelis, ex quo in 
fornacibus fecemendopartimfit xs,partim cadmia, partim diphryges, nihil fani retulerit . Sed & in argenteis metallis effici- 
10 tur fimili fecretione,fuie generatione, aut quomodocunque uocare uoles.Qujn ct ex pyrite lapide in fornacibus uflofit cadmia. 
Caterum abfque fornace in Cypro cadmia inuenitur : ac iure quifpiam illam lapidem nuncupet . Itaque in Solis, quo tempore 
ego in Infula peregrinabar, pauciffimim etiam reliquum erat cadmix, qup in fornacibus fit. Forum lapidibus, qui in montibus , 
& riuis reponebantur, d metallis prcft clo acceptis, eos in Afiam,Italiamqueportaui ad amicos, a quibus fumma inibam gra- 
tiam,quod fe uel maximum munus accepiffe dicerent, & qux alia omni cadmia multo effel prxfiantior. Lt talem corte merito 
quis lapidofam 'uoat cadmiam . At cius, qux combufta efi, aliam botry itin, aliam placitin medici nuncupat. Botryifin quidem, 
qux in editioribus domorumfin quibus fornaces extructx funt, partibus colligitur. Tlacitin ticr'o,qux in inferioribus . Ac liquet 
fank botry itin effe tenuiorum partium, cmffmum uero placitin lutranque autem ui deficcandi,ceu alia metallica omnia, & la- 
pidofa,terrenaque.Tovdprxter de fucandi facultatem, mediocriter item extorgit. Attamequx in fornacibus colligitur, ignea 
facultatis aliquid habeat neceffe efi. Merito itaque lauant es eam,rnedicamentum efficiunt mediocriter tum deficcatti, tum cx- 
20 tergens abfque mordicatione, utile ad ulcera impletionem expofcentia,& in oculis, & in toto corpore. Tono ulcera magnopere 
humida,aut putrefcentia,in corporibus impendio mollibus ^qualia funt eunuchorum ,puerorum, ac muli erum, eiujmodi cadmia 
adiuuat.At in durioribus, & contentioribus, qua ualentius deficcant, requiruntur. Itaque illud femper memoria tenendum, fer 
vnonem ad temperatam , & mediam excefiuum naturam , in ijs qux ita fempliciter efferuntur, referendum: puta ciim dicimus 
medicamentum,aut ulcera carne implere, aut cicatrice claudere, aut aliud quidvis eius generis prxflare . ad quam utique & 
nos nuncrefpicientes,lcuiter dcfeccatoriam , abflerfariamque cadmip effe facultatem dicimus. In caliditatis autem,& frigidi- 
tatis differentia, temperata quodammodo exifiit cadmia, nempe neutrum infigniter efficiens, hxc Galenus „ Quibus maxime 
adflipulatur "Plinius libro iq,.cap.\o.fec inquiens. Metalla xris multis modis infiruunt medicinam, utpotc ciim ulcera omnia 
ibi ocyffime fanentur. Maxime tamen prode fl cadmia. Fit fine dubio hxc & in argenti fornacibus, candidior , ac minus ponde- 
rofaffed nequaquam comparanda. xrarix.Tlura autem genera funt. TSfanqueipfe lapis , ex quo fit xs, cadmia uocatur ,fuffiris 
30 ueceflarim, medicina inutilis. Sic rurfits in fornacibus exifiit, aliamquc nominis fui originem recipit. Fit autem egcfla flam- 
mis, at que flatu tenuiffima parte materix,& cameris lateiibufve fornacium pro quantitate leuitatis applicata.Tenuiffma ejl 
inipfo fornacium ore, qua flamma eluctantur, appellata capnitis,exufia,& nimialeuitatefmilisfhuillx. Interior optima ca- 
meris dependens, & ab eo argumento botryitis, cognominata.ponderofeor hxc priore, lenior porro fecuturis . Duo eius colores, 
deterior cinereus ipuniceus melior, friabilis, oculorumque medicamentis utiliffim a. Tertia efl in lateribus fornacium, qux pre- 
pter grauitatem,ad cameras peruenire non potuit. Hxc dicitur placitis, & ipfa ab argumento, cruftauerius, quam pumex, in- 
tus uaria-.ad p fer as utilior, & ad cicatrices trahendas. Fluunt ex ea duo alia genera. Onychi fis extra pene carulea, intus ony- 
chis maculis femilis. Oflracitis tota nigra,& exterarum fordidisftma:vulneribus maximi utilis. Omnis autem cadmia in Cypri 
fornacibus optima.hxc Tlinius.qui d Galeno in hoc diffentit, quod dixerit fqfjilem cadmiam fufuris tantum neceffariam,& me 
dicinx inutilem,cum tamen Galenus contrarium feribat. Cadmia omne genus uidimus feepinos mpluribus Germanix locis, 
40 ubi xs,argentum,& aurichalcum conficitur. Sed fficciatim botryitin apud Tergenum quinto d Tridento lapide, & apud Sbo - 
tqum in T irolenfi comitatu, ubi in quam plurimis fornacibus xs,ac alia metalla funduntur. Botryitis cadmix frufiulttm fine 
pulcherrimum noitiffime ad memiflt Sagabria Dalmatia vrbe clarijfemus medicus Iofephus Salandius Beigomenfis:qug adeo 
in r acerni modum congesta efl, ut planh uuxfpeciem referat. Torro officina omnes Tutiam,qux pompholyx efl , Cadmia per- 
peram nominant. Quandoquidem T ufia illis uocata ( ni fi mea me fallit opinio ) C admia efl e botryitis aut placodis aut oflracitis 
genere . Tfeque enim mirum effe debet, quod Cadmiaproprio amiffo nomine, in pompholygis locum fuccefferit, ciim etiam Dic- 
fcoridis tempore fpodjj loco uterentur medici.Metallicum,quod Grxcis **J>n'*, Latinis item pariter & Italis Cadmia nomina 
tur: Arabibus, Chmia feii Chlitnia: Germanis , Grauuer, Augufiem . 
TloMiMbmohwTiarafar. POMPHOLIX, SPODIVM, 
30 Antifpodium . CAP. XLVL 
l>Ompholyx fpecic fola, non genere a lpodio diftat.Siquidem fpodos nigricat, & plerunque ponde- 
. rofior eft, palearum pilorumqueplcna, quali purgamentum quoddam , quod ab aerariarum offi- 
cinarum pauimenris,& fornacibus euertitur. Pompholyx vero pinguis eft, & candida, ulque adeo le- 
Uis,ut in auras euolare poffit. Cuiusduo fluxerunt genera.Vnum adaeris colore uergens, fubpingue: 
alterum magnopere candidum, fummamque leuitatem nadum . Candida fir pompholyx, quoties in 
perficiendo xre.fabri praeftantiorem facere uolentes^etritam cadmiam cumulatius infperlerinr.nan 
<jue tenuiffima fauilla.quateffertur, in pompholygem coit. Caeterum pompholyx non cx a:rismodd 
roateria,& induftria fa&itatur : fed cx cadmia quoque, ad gignenda ipfam eximie follibus pro- 
a y ta '^ u * us / ac * unc ^ srat io haec eft -In domo gemina contignatione operta, fornax extruitur, iuxta 
^ "^^^‘octisfeneftrajad tabulatum a lupernis partibus patear.domicilij paries fornaci proximus, 
v ltQram * ne ad fornacem ufque perforetur, ad excipiendam follis narem :oftium mediocreha- 
& fl ’f ro ( ? x ' tu ingreffiuque artificis fabricatuirudomuncula altera huic coniuncta Iit, in qua Sc folles, 
tir 1 ‘ e niune . re ^ un S antur -deinde carbonibus in camino fuccenfis,aflides artifex cadmiani par- 
uiaum traftam inlpargit, a locis fuprainfurnibulum extrudis, idem negocium obit inferne artifi- 
fta f m ^ 1,ter ^*«urlque carbones adijcit,uiquedum indita cadmiae copia prorfusablumatur. Iraque ge 
mmtutenuispars, & leuis materiae in fummam domum euolat,& parietibus, tectis, fornaciq; adha: 
cl t:connatum autem inde corpus, inter initiaerumpcntibusaquarumbullisfimilcprodir, poflea 
c a ‘ USi qcrementum capeflens, glomufculis uellerum fimile redditur . Ponderofius autem in ima lo« 
a »e recipit: fed hoc fornacibus offunditur, illud domus pauimento cohaeretrquod tenuiore deterius 
. exiftiman- 
Hiftoria ex 
Galeno . 
Cadmis hi. 
ftoria ex Pii. 
Nomina. 
