6/6 
Andr. Matthioli Comm. 
tibus, fediamacefcentibus conduntur, & fimili modoverfantur. Qumetiam exdelimata aeri 
arrugincm facere licet: necnon e laminis, quibus b rades a uri concluls malleo ducutur,Ii quis e _ 
torefpargar,&teraut quater verfer, donec aerugine contrahantur. 1 radunt aeruginem ineyprii 
tallis signi, lapidibus quibulHam nonnihil aeris habentibus , quibus aerugo efflorefcit:adduntqu P 
Canicula* a Ilus e ciuodam fpecu manare : fcd illam paucam, & optimam efle : hanc fpelunase 
tem copiofam quidcm,& boni coloris , fed viriofam, quod lapides multos collegerit. Pluribus autc 
modis adulterant .aliqui pumice admifto.alij marmore, alii atramento tutorio. oed deprehen 
+ Orih.addit. pumicem, aut marmor, t dum pollice finiftrx manus madefado.airugims portiunculam a nero 
** mus: fiquidem eam diffundi condat: marmoris autem,pumiciscjuc partes coeunt non diilipatce.u ' 
■ol limuu. mum ' uc tradatione crebia,& humoris complexu dcalbefcunt - quin & dentium apprellu . q 
dem fvncera cedit, laeuis, & fineafpcritate. Atramentum vero futorium igne coarguitur :nanq 
fidile , aut lamina adulterata aerugine illinatur,& feruenti cinere, aut carbonibus lacalcfau alte utm, 
mutabitur, rubefcetquc id, quod atramentum futorium accepenu quod id vftum fuapte natura t 
fortitur colorem . 
rfrrtfag* AERVGO SCOLECIA. 
C A P. LII. 
Aeruginum 
conlid. 
Aeruginum 
uires exCal 
Nomina» 
A Eruginis.quam vocant fcolcciam, duo funt genera, quadam fofTibscft, altera fa ditia ad hunc 
dum. In mortario Cyprii aris dimidiam heminam aceti albiacrisquc , pit.illocuprcoconrcr _ • 
donec drigmenticrallituclincm imitetur: deinde aluminis rotundi drachmam vnara,cuni lalis to . 
transluceatis , aut marini quam albiffimi, folidique, aut certe cum nitri pari pondere teritur m 
sftuofifTimisdiebus.fub fydus Canicula, donec colorem aruginis contrahat, & concretu ungm & 
fum fiat: vbi autem fein vermiculorum Rhodiacis fimilium Ipeciem coegcrirjecondiro.Linc > 
ualde boni coloris redditur, fi duas partes urina ueteris.cum una aceti adieccns,& alia, qua cicr. 
peregeris. Suntqui aeruginem rafilem,quain apparatu non rcfpondit.gummi milio digeranti 
mas,& ita vendant, quod genus, vt viriofum, improbatur. Eir & quadam prugo ab aurificibus, mo^ 
tario, & piftillo Cyprii ?ris, cum vrinapucrnmpubis, qua aurum terru minant. Antedidaarugn 
genera vfto ari omnino refpondent.led magis eftedu valent, Sciendum folEfem fcokciamprjltan 
tiflimam efle: derafam fequi : poftremo loco faditiam . mordacifiGma tamen cft hac,& magisadur ^ 
gens. Aurificum autem arugorafa refpondet. Aerugines omnes adliringunt, extenuant, exca 
ciunt . oculorum cicatrices emendant, lachrymas cient, nomas fiflut.vulneia ab inflammatione ■ 
tur:viceraex oleo ceraque ad cicatricem perducunt: callos,&fordida vlcera purgant, cum menc 
dae: callum fiftularum erodunt cum ammoniaco.collyri) modo in cas adafia-. ad gingiuatum aut 
excrcfcentias,& extuberationem vtiles. Magnopere extenuant genarum craflitiem.cum meile nn 
uerum poftillitionemfpongia ex aqua calida locus fouenduselt . refina terebinthina excepta, cu 
& n j tro Jepras abigunt . Vritur airugo, quancunque velis minutiflime fra&a.comminu taque, in ? 
patina , flagrantibus prunis fuperpofita : verfaturq; donec fe muter, & colorem cinereum concipi ’ 
poftea refrigerata reponitur ad vfum. Sunt qui cruda olla eamvrant,vtididumeft: fednon pro 1 - 1 
eundem colorem cremata reddit. 4.0 
A Eruginem,cmbd colore fit viridi, officinx, ac medici in Italia gs viride nuncupant, & vulgari fermonc ver de rame . 
rum quanms effiang eo in vniuerfum abundent ;fynceri tamen parum oflendunt.Scoleciaxrugine,&fof];tiadep 
mur : quod altera , quod fciamjm ternporc non paretur, ait er a verro ab xranjs fodinis, vbi fortafle plurima nperitur ,a I. 
loribm non deferatur . Troindc cum harum copia nen fit, ea tantum vtirnir , quxp-e in acetariis cadis demJfo,aut vin 
iamacefcentibus obruto, conficitur. HaUucinantur, qui credunt xrugmem,& xris florem vnam,& eaiidemremeffe ,vtflh 
* rius de xris flore differentes latius oftendimus . ^Aeruginum vires reddidit Calenus libro 9. flmplicium medicamento ^ 
fteinquiens . ^A erugo gu flantibus acrem qualitatem ojfert, digerens , detrahens ,6' liquans, nonteneram modo, fed 
ram carnem . Vorrbfupra dictum edi nonnullos eius generis medicamenta, epulotica,koc efl , qux cicatricem inducant 
tellarc,curn ijs in tenuijfirnum pollinem tritis per jfecilh cujflidem contigerint , vlcera excrefcentia , ac poflridie con > ^ ^ 
reperiant . tamctfi illos haud lateat, ft paulo plus impofltumforef,fefe vicus non contractum, fed erofim muenturos- 
quidem coUiquat,& digerit carnem •• cum medicamenta epulotica contrahant , conftipent, conf ringant , & calli in m°* -r (S ? 
lam indurent . Quin & gustum mordicat xrugo, non tantum ipfa vlcera . quod fi pauculum eius cerato non pauco , 
as , id quod ex ambobus miftum efl , citra morfum exterget. Dictum vero fupra efl de talium medicamento/ iun n . ,^1 
tumvt fefe quidam fallunt extalibus compofltionibus , aut farcoticam, aut epuloticam adferibentes facultatem / 0 v 
tis , quibus minime oportet : vtpote cum ipfa id proflare nequeant , verum ca,qux ex ipfls compoflta funt . Qux er $ 
%ueiv Crxcis,^Aerugorafllis Latinis dicitur : Italis , Erugine raftle . Qupvero Grpcis iot , Latinis ^Aerttg 0 j 
nominatur : Italis, Erugine fcolecia . trabibus , ziniar,feu zengiar : Germanis, Spangmen : Hifpanis , C ardemllo . 
Ver deris & Ver det . 
i’o v f nHtw . rvbigoferri. 
60 
CAP. LIII. 
• -anf lH< ta 
R Vbigo ferri reftringit:fiftitfoeminarum profluuia admota, potuque praftat ne ‘ na rfi- 
exacetOjignibus facris, & papularum eruptionibus medetur . Perquam vtilis ad fcabntias 6 yi 
reduuias,& pterygia. Condylomatis prodeft.gingiuas firmat, podagras illita lenit,alopeciasr p 
num aquave, in qua candens ferrum fit reflindum, potu coeliacis, dyfentericis,lienolis, cnoi 
rantibus,& diffolutisftonucho auxiliatur . 
