In lib. quintam Diofcoridis . <58/ 
rk,fi etia longe poFl tepore, id 'fcripferint .trabes ,uel ep ab eofortaffe acceperint , uel cp ex fe ipfis id facultatis Arntnio ineffe 
adinucnerint .Prgterea cim Amenili,& C attule u non modo in ifjdc proueniat metallis (ut mpluribus Germania: locis nos tpfi 
Htdmus)fed fimufpromijcuecj; oriantur, adeo ut Coerulei jrufittm, y 4imen^ nonmodicu contineat, ficut i conuerfo,ufie quide 
exijiimari potefl,panfcre facultate, uel non admodu diffari hofce lapides ejfeprxditos. hinc itaq; fit, ut mihi planp Mauritani Mauritanoru 
it Fucbsij,& aliorum calumnia uindicandi uidcantur. Quippe cum cernerent natur ambos lapides pron.ifcue,indiJiintieq; pro tutela. 
gtgnere,quid mirum fi ipfiam imitati, earum historiam & facultatem indifferenter tradiderunt V cim pro certo ex bis exifiiman 
dum fit,nil aliud effe At menium,qkdm cani, lei materiam, nondum a calore in tetrx uifet ribus ad fimmum perfeci eque co~ 
Flant. quemadmodum chalcitis, mijy.fcry nil aliud effe creduntur, quam cbalchanti materiam . H.ec igitur cim accurati per- 
pendifjet clarijjimus Manardv.s Ferrarienfis , ubi in fimplicia medicamenta a Mefue confcripta diligcntiffmib adnotanit, eem 
* 0 fententiam refellit , qui carulei ufmfua tantum dubii opinione tam acriter uituperant,bis nerbis. C aculeo Cxxci nullam uim 
deiettoriam adfet ibunt, fed uim nturlne utres ab Armenio deriuatx. Arabes enim utranque confundunt . Serapio quidem, & 
Auerroes J'ub luculi nomine de Armenio tractantes, A nicenia de .Attulo feribens , fere ei omnes nires attribuit, quas Grxci 
utrique. De Armenio uero ea fi ribit,qtt.t Grxihfvlmn addens, quod atram bilem magis purgat, quam cyaneus. Qwe omnia li- 
cet uera fint,non tamen egobis atccj]erim,qui ntn feclis ac per nicicfiffirnum uenen um bun c formidant. Experientia enim cer- 
ta fcio, quod fi benb abluatur, multum initat, g? uel nihil, uel par um Lcdit.bxc ille. In cuius ccrtb fententiam unujquifque me- 
dicus facile deucniet, qui potius rationalis fit,qudm pertinax . Tgametfi dixerit Auicenna canticum exedentis effe faculta- 
tis, hoc quidem non impedit , qu in hai-fium atram bilem deijcerc pqffit abfqtte noxa, fi diligenter fuerit ablutum. quandoquidem 
eius peracuta fepticaque facultas pluribus lotionibus ab ec fhcile tollitur .Profertur in bur.cvjim quod aureis maculis pcllu- 
cetmanque id, quo feplafue abundant, gf quo in Germania pictorios colares parant , tum facultate imbecillius, tum ignobilius, 
habetur. Memini me ad nonnullas tam < ris, quam argentifodinas accefiifepn quibus 6' carulei, & Armenii iri acernos cen- 
gefli plurimum uidhattamen nullum n.ibi in tjs locis coeruleum repertum eft,quod aureis juJgcrct fdntdlis,e/ quod non proue- 
niat hoc nifi tantum in auri fodinis. Idcirco coeruleus ille color, qui vulgo nobis dicitur Agpfur, o eltramariro , ab omnibus ma - 
gpQ ffiitnatur pretia. Fit enim is ex ccer uleo lapide, qui tantum in auri metallis in orientalibus regmibus foditur, omnium prp- 
fiamiffimus.De illo autem, qui ex arena in maris litcribus inuenta conficitur,quid plura dicam non habeo, quam Jct ipfcnnt Dio Cfpru j e j u -_ 
fcorides,& 'Plinius. Coerulei, uires retulit Calenus lih. 9 . fmpli(iummedicamentcr> um,fic mquiens . Cyanos n tdicamentum res ex 
acri facultate eLl,tum detrabendi,qudn. K&lcuptT iulus necant, tum digerendi, potentia c quam cinnabari. Incsl quoque ei non- 
nulla adflriffio.bac Galeni uerba.Qua Jani' uel non legifjc,uel non animaditertffe Manartius ex co ecpreheroiiur, quod carit 
leo Grxcos nullam uim deiecioriam tribui fie fcriptumreliquerit . K. varos n'Saf fic Grpch, Latine uero Coeruleus lapis uocatiir: 
Arabice , Ager alegaoard , Lagiuard,jeu Aguh officinis , Lapis guli : Italici , Tietra cerulea : Germat ici , Lafaur fiein: Nomina. 
JO Hifpanici Aequi* 
VettKiv. INDICVM. CAP. LXVII. 
TNdici duo genera, unum fuafponte nafeitur ,ranquam fpuma, germinatione Indicis arundinibus 
exiens. A Iterum infedorixdant officin£e:6c cft fpuir.a purpurea innatans cor tinis, quam detractam 
artifices ficcant . Optimum exiftimatur,quod coerulei Ipcciem pratbeUuccum futuri (orbet, & l.ruc. 
Inter medicamcntaeft, quae leuiter adftringunt, & inflammationes>tumorclque rumpunt . purgat, & 
reprimit ulcera. 
40 
I Jfdicus color, quo hodie piBores vtuntur,tametfi infeplafiis ubique venalis habeatur ;fit tamen in infeci onis officinis exgla Indici co£<i. 
Jlirecremento,& fpuma,ciimlanteglafloipfo inficiuntur. Quod autem (ponte nafeitur t an quam fpuma germinatione arun 
dinibus exiens, quod fciam,ad nos non defertur. Plinius lib. 3 j.cap.b.fhilitium inditu in purpurat i;S officinis fieri ait, ex pur- 
puree Jpurna cortinis innatante. Qua in re Diofcoridis uerba non retle accepiffe uidutur Plinius. Siquidem author non ex pur- 
purarum fpuma fieri Indicum fcribitffed ex purpurea fpuma ( talis etenim iji qux ex ifaiideproucr.it) innatant e cortinis tn m- 
feSorifs off cinis. TSfulla nanque.quod mihi compertum fit, ex purpurarum fanguine,quo regum ucHes olim tingebantur, Jpu- 
W4 proferebatur. Quod Grxcilrlmoy, Latini quoque Indicum uocant: Itali, Indico. 
Nomina. 
OCHRA. 
CAP. LXVIIT. 
3° /~\Chram !eui(Timam,& omnino luteam eligere oportet, (aturatam, non lapidofam , friabilem, na- 
^ tione Atticam. Vritur haec,& lauatur cad miae modo . Vis cius adftringerc» erodere, colleaiones, 
& tubercula diffipare. Excrefcentia in carne reprimit , caua cum cerato expiet , & articulorum totos 
comminuit. 
O Chra fcfflis,qua piclores vtuntur, cur legitima non fit, quid obfletnon uueoiquanquam hx c (quod fcian . ) ex Athenis lau - Ochra cerv- 
datiffima non adferatur, quemadmodum nec V itruuif tempore , qui ockrx Atticx ufum in Italia iarn exoleuifje fer ibit. Ld. 
Eft itaque Ochra terra, qua; in plumbi fodinis aureo colore repetitur. Qgamobrem qui rerum caufas perfer utantur, arte etiam 
ochram e.v plumbo ipfo conficiunt, qtu coloris nitorefojftiam fuperat . TrrflantiJJimam ochram non longb a T ridento effeffam, 
mifit ad me hoc anno Martinus Guidottinus Tridentibus, ftplafianus, harum rerum diligens inquifitor , qua nullam hac enus 
° uidimus meliorem. Ochra in libris fimplicium medicamentorum non reperio meminiffe Galcnumitametji eius mentionem fe- 
oem commento i .in Hippocratis prognoflica de uomitione agens, cum inquit. Ochra enim genus quoddam tenve ejl, cuius potiff 
finium Attica probatiffima esi. Qua Gracb, ochra item Latini & Italice appellatur . Nomia*. 
CINNABARIS. CAP. LXIX. 
TTAllucinantur qui cinnabarin minio eandem efle exiftimant . Minium enim in Hifpanijs ex lapi- 
•*- de quodam argenteas arenae permifto, temperari folct,alioqui non dignofeitur .Fornacibus au- 
tem in fiorentiffimum ,flagrantiflimumq; colorem permutatur. In metabis uero ftrangulaiite hali- 
tum eru&at.itaq; facies incola; ueficis obuelant,ut per illas (pe£tent,ncc refpirado noxium aete atfra- 
ham.Eo pidores ad fumptuofa parietum ornameta utuntur. Cinnabaris uero ex Aphrica defertur, 5c 
magno 
