In ltb. quintum Diofcoridis. 
■ acernum dilacerant, [ubuertmtq; & iterum in eandem congerut ai ernationem,vt facilius hac imbribus maceretur , coquatur 
que felis ardoribus .Tofi hac tectum acento Juperponut , ne amplius in poli erum pluuijs diluatur, nequpjolibus plufquam p ar Jit, 
inarcjcat:& ita alijsfex mcnfibus materiam hanc fermentari patiuntur. Eligunt deinde Iccum, quo facilius c prxpinqujsfiu- 
uijs,vcl fontibus ducantur aquaribiq; jiib confli uclo tecto foditur alueus ,, qui ligneis afferibjt.s,vel lateyibus,& caice adeoju- 
patur,vt indita intus aqua nullo padio prolabi peffit . In hunc igitur alneum puri/simam aquam deducunt, cui demum tantum 
illius chalcanthi materne addunt, quantum huic negotio addiiti miniflri fatis effe cenfenUpoflea mifcent aliquo tempore ligneis 
quibufdam injlrumentis ad id paratis , quoufqiie aqua in fi omne quod inefi chalcanthireccperit : deinde excrementa JuuJidere 
Jhiunt , donec aqua chalcantbo pregnans claritatem concipiat . His peradtis foramina quodam prepe alnei fundum in lato e fit 
£1 a, re eluduntur : & inde exdiens aqua in magnum excipitur receptaculu/m. Hanc itaque fumunt,& in plumbeos, alueos conq- 
*0 fiunt(catera enim metalla ab ea eroduntur) fornacibus quibufdam fupe)pofitos,efi ign e ju bdjtofer u orem excitant, flatutis he- 
ris. Demum ferri fruSlum immittunt, vel arisiflquidem aiunt chalcantbum nunquam concrefi ere, ni fi huiujmodi imponantur 
metalla, qua inicdiaparuo tempore coUiquefcunt in aquam. ToSiqudm autem debito tempore coxerint , ignem quamprimum 
k fornace eximut,permittuntcj; quiefeere decoctum, quoufque egelidum reddatur, ne plumbeus alu eus,eqfublato fornacis caiore 
colliquefceret. Omnibus itaq;. tepefactis, decoctam materiam eximunt, & in alueolos quofdam ligneos digerunt, vbitandem con 
crefcit, aluminis rupei moduffitq ; chalcanthum. Si vero aliquid fuperfit deco£H,quod concrefcere nequeat , id totum iterum 1 eco - 
quunt, eadem feritat aratione .Sed longe aliter olim jiebat Cyprium chalcantbum, de quo Galenus lib. g.jimpl. med. in hunc mo- 
dum feribit. Forte fortuna & chalcantbum in chalcitin tranfire ccn ffexi.vdjfortaui enim ex Cypro &hu:iss medicamenti 
tem copiam. Extimum cius omnepclt annos pius minus viginti chalcitis effe dius eft,, intima eius parte chalcanthi ffecie ferua 
te.Quamobretn & vfque in hunc diem quodftc 'mutatur, afjcruc,obJeruans dum ad imum vfque uno quoque anno procedat mu 
20 tatio,ieu chalchidis inmijfivt tfl anth pojitum.Caterum mirari fubit de hoc medicamento, que padlo vchcmtntifj.ma adfirig 
Bioni admifta eFt caliditas non inftrenua. Conflat ergo qu od omnium maximi ccncHre, ferua? eq; carnes hnmidccs potcli, nimi- 
rum caliditate bumiditatem abfumens , atque adflri&icne fubftantiam contrahens , atque ccnflipanslljcc enim epere nonnihil 
etiam humilitatis ipfus exprimit. Confli ingit vero, deficcat, atque contrahit in fefe fi-bfl cntiam carnis . Tono quo temperem 
Cypro diuerfabar,hunc in modum medicati enti m hoc colligi ccifj exi. Demus erat magna quidem , non tamen alta , ingrefiui 
in metallum obiccta.. Ad parietem autem dem. s finiflrutn , qui erat ingredientibus ad manum dextram, effofjits erat [pecus m 
continentem collem, ea latitudine, vt tres fefe viri in eo coi tingerent , tanta vero altitudine ,vf virofummk procero reflo licent 
ii cedere. Specus hic declinis quidem eratfcd non planus , & multis locis ‘proruptus. Torro ad finem em quafi infladiv.m porre 
flijacus erat aqua viridis, & craffa tepentis plenus, Mt in toto defcenfu calor fimilis qualis in primis balneorum pdibus percipi 
. tur equas, quod in eis corpora pr .emolliri foleant, proma) 'afleria appellare confueuerunt. .Aqua vero quotidie guttatim ex portu 
30 fo colle defldlans, quatuor & viginti horis diei, ac nccfis colligi aflolet ad amphoras Pa rianas quafi dio. Eam aquam vincti qt:i 
cid in vrnas quafda quadratas fifliles in domo ad higrefr' pofita fltas,cflcrcbant,in quib. paucis etieb. ccp crefeebat ftebatq; chal 
canthu.Mihi vei'6 vbi ad terminu effrfji ffecus defcedijfem,vbi videlicet tepida hpc,vhidis.q; aqua colligitur ,qcris odor viftts eft 
Jujjocas,& toleratur difficilis, chalcitin, xrugineqs recoles. Hac aqua queq; guflu 1 proferebat qualitate tiufinqdi. Eapropter, & 
nuci,& cum feftinatione amphoras vir.fli exportabant, vec longioic illic mora, perferre potet anfijtd celent cr recuncl avt.^i f- 
cenfl autem erant mediocribus in ffecu interi- aliis lychni, qui nec ipji longo tepore durabant -fet cclemnd extingm-lantur. huc 
ergo ffecum pedetentim excauatum multis annis ab iis tunc audiui. Hxc cnm fmqukbant , aqua vn iciuquam vices ex col- 
le in lacum manantem ,fenftm feipfa minor effici folet. ^it vbi prope ad c fi vt definat , rurfhtn vmfri , quia continens eft tp- 
fius collis , perfodere pergunt: eu enit que aliquando olm, vt fubito quicquid perfe-fjum cjjct, concideret , omnes que ad vr.um 
- occide, et, ac, totam viam cenumper et . Idvbi fit, alio foramini fodiendo, etvjquc inf jiunt, quoad unfi.rn aqua iliis abflt. 
40 Hxc habui , qua tibi de chalcantbo exponenda cenfertm , & far.e fcrtafje non neceffaria , exterum quxjch e proflaret, quam 
ignorare . Memineris autem , quod ad flniSlram manum ingcdientilus coi ffeffnnt nobis dixerim mcixln.m fircos, cha.ct- 
teos ,& wifyos. vt ex his conijcere liceat , aquam pluuiam totius collis terram Hfarn ccUhtre , atque abluere, ex qua flodte 
quidem flebat firy ,& mijy & chalcitts:& per fornaces ps ,cadmia, pompholyx, jf ocium, & diphryges . Hjcaeca-eanwt x- 
Horia Galenus . Ex quibus palam fit , aquam virefeentem illam , qua b monte in f tluncam continuo fiiliic <cic cef.ta 'at, 1 
aliud extitiffe jqudm aquam, annuis imbribus in mentem illum delapfm • QUandoquidem | cum tb fu!phurecs,metalucosci; 
Vapores , vniuerfa montis moles rara cflecfa , vndique innumeris meatibus fcateret , t.onfane mirum videtur ,fl tiaolu ten.po 
ris laberetm in imuyi , fecumque deferret tenuiores chalcitis , mijyos, fircos , tum etiam paria materia partes : widar.que 
calefieret , ac decoqueretur 'julphureis , bituminofts , alijsque metallicis ignibus in terra vifccribus emilnfisfOdedyt tandem 
in cauernam illam defeendens , natura opera id fuerit afjecuta , quod fuBitium chalcantbum arte corfiqudur Eam qg-fi 1 
50 °b caufam in quadratis vafisextrd paratis prcic8a'ea viridis aqua , in calchantum coibat nulla adhibita a hXttCb 
ne. Ouinetiam opus non erat ferrum , vel as in eam inijeere liquandum, vt concrefieret, quemadmodum in faciitioja ci.-c,- 
cantho . quippe quod dum per ararij montis meatus labcrctur,aris innumera ramenta fecum deferebat, qua cbahitidis , o 
mifyos , vi ab ipfa aqua contradet , eandem liquefiebant , argumento quod aruginis modo viridi effiet colore . ^ Ob id itaque 
Statuendum fuerit , Cyprium chalcantbum concretum efie medicamentum ex' chalciti , mify , firy , & are cct flatum. Id quod 
tnanifefib declarat Galenus , cum ait . Memineris autem , quod ad finitivam manum ingredientibus ccrfpcciumncLis c.xe- 
rim , metallum Jbreos , ckalciteos ,& mifyos. vtex his conijcere liceat aquam pluuiam tetius collis terram illam cohaere, at- 
que abluere , ex qua jponte quidem jiebat firy, mijy , & ckalcitis:& per fornaces as, cadmia,pompholyx,fpodiu m, & diphrg - 
ges . Hoc ego quoque maxime olfiruani m quibufdam chalcanthi fodinis in Tridcntino agro, vbi chalcitin, wifyt Jor) quw 
non ambigimus reperiq copiofa . Sed cum hac non animaduertiffet Brafauolus , vir alioqui huius fiatis clariffimus,dum ini- ■ 
60 P ru dentia Galenum accuj are contendit, eius finh feipfum magis accujat . Quandoquidem vbi Galenum fbi examinant um: 
proponit ,eo Jcilicet loco , in quo feribit chalcantbum e Cypro d jeadueftum , tractu temporis confenefcens, faBum ejji chal- 
citin , dicit & factitiam vulgare ncjirum illud idem efficere : veruntamen ji in aqua refiluatur , iterum in chalcantbum con— 
crefcere .quod manifeftil indicat in veram non transii j]e chalcitin: afferens hoc non expendijfe Galenum. Ferum in hoc vi- 
detur Brajauolus Galeni verba haud recie percepife , cum inquit, quod aqua, ex qua Cyprium fiebat chalcantbum , terram 
vniuerfam diluebat , e qua chalcitis , mijy , firy que fiebant in terra yijceribus . Siquidem nil aliud dixijfe voluit Galenus, 
quamquod chalcanthum efficitur , mirum janh non eft, fi ea qua traiift temporis fit ex chalcantbo , eundem, prabeat effe- 
ctum . ficque his objt.it , quod quis dicat Cyprium chalcanthum non filum ex chalciti jieri, fed ex mify flmul , & firy. 
quandoquidem (vt in proximo commentario dicemus ) tria bpc chalcitis , mify, firy, ex ipfius Galeni fententia,eiufdem tum 
generis fur.t , tum etiam ficultatis . Chalcanthum Jponte , &per fein terra vifceribus conflatum , uiju Jane pulcherrimum 
mifit nuper ad me Tridento Martinus Guidottinm diligens peritusque pharmacopola , in plures laminas per uniuerjdtn 
xx 3 mffm 
Calcanthi «i 
res,& hift. ex 
GaJ. 
Bfltlauoi; ua 
juaccwfarix* 
