NoMitt. 
Pforiconi 
Ch*lciti*,tnt 
fyos, tbreos, 
& welimix 
conti tl. 
Brafaaoli et- 
j4r. 
ij 
69 4 
Andr. Matthioli Comm. 
mjfam dijfeflum a mjfyos laminis aureis fcintillis fulgentibus ,qua Hfis vnamab altera diuidunt . j Quod fane maxinuM 
f rabet indicium, chalcanthum hoc nil prius extitifje , quam ckalcitin , qua Caleno tefle , tnify femper jupersiat . Caterum 
illud nil miri nebis ad fert , quod commendauerit Diofcorides chalcanthum potum ac deuoratum ad latas alui tineas , & ai 
fungorum venena , etfi medicamentum erodens , & feptka facultatis habeatur . Siquidem ad eofaem , & alios vjus hoc taft 
fore non modo chalcanthum ipfumquidam potui exhibent inpeftilentia ; fed etictm eius oleum , quod chymifia vitreis orgams 
magna 'tgviumviabipfo chalcantho eliciunt , nullo Jane incommodo, fed magno fanb iuuamento. quinetiam (vt ego expertus 
Jl tttt ) datur C * ^ ^ ua ^m^wircnit r*1 ruInCtc p't /i/1 Apnd/rm YPvncwatnwi -Minam : . /f (11)171 AV"* 
€is quoqueiss r --i , jy — d - j*> l - . - ^ : o ✓ 1 . . w 
& nitidos reddit . vlcera maligna, & finus inie&um curat . In fumma ad multa vtile e/i medicamentum . Qui illud in pw s 
propinant , quod vulgo vocant Coppa rofa , in aqua rojarum dijjbluunt,& iterum cogunt , reiteratis tribus , aut quatuor vui- 1 
bus : dantefue , obolum , vomitum concitantes . Quod Grxci 3 taMurttr , Latini quoque Chalcanthum, & atramentum Ju~ 
torium vocant : Mauritani, Calcantum, Calcant , Calcand,jett jllcalcadis : Itali,Fetriolo : Germani,kupf :r vuaffer ■ 
ni, Copparoja: Galli, Coperofc. 
CHALCITIS. 
CAP. LXXV. 
Halcitis profertur fimilis aeri, friabilis, ncc lapidofa,nec inueterata , intercurfantibus oblongis ve- 
rnis, fplendentibusq; ;Huic abfterforia vis:neft,excalfacicns,& cruftas viceribusobducens-.purga*. 
qu:soculis,& eorundem angulis haerent. In genere leuiter erodentium eft. Ad ignem facrum,& yke 
ta,quaeferpurit, efficax eft. Sanguinem e vulua,& naribus erumpentem, cum fucco porri fiftit. Cingi 
narum vitia, depafcentia vlcera, torifillasq; eius farina compefeir . Vfta , & cum meile trita oculorum 
medican>entis longe vtilior redditur . Callum genarum, & fcabritiam abfumit, abftergetq; . Fiftulas 
tollit, collyrii modo in eas adafta . Fit ex chalcite medicamentum,quod Pforicon vocant, duabus eius 
partibus, cum vna cadmiae additis, & ex aceto tritis- oportet autem in fiftili obruere fimo diebus q« a " 
draginta, pet Canicula: ardores :lic enim fit acrius.idem quod chalcitis poreft. Alii pares vtriufque * 
portiones in vino terunt, & eadem profequuntur. Vritur chalcitis fittilinouo viuis carbonibus iu- 
perpofito. Modusautemuftionisinhumidioribuseft,dum ipfa chalcitis bullas excitare defierit,& 
perfefifc inaruerit : in reliquis vero, dum mutata in floridum colorem fuerit, & fanguineum am rui' 
niatum colorem contraxerit, tum demum eximenda eft. Infidens autem fpurciria flatu expellenda, 
mox reponenda. Torretur etiamnum perflatis carbonibus,vfquedum luteo colore pallefcat : aut fi- 3 
flili fubditis candentibus prunis, fubinde verfata, donec igni conftagret>& colorem mutet . 
MW. MISY. 
CAP. LXXVI. 
M lfy afTumendum natione Cyprium, auri fimile , durum’, quod friando auri colorem imitatur, 
& ftellae modo fplendet . Vim habet, |& ultionem , cum chalcitide eandem , praeterquam cp pfo- 
ricum exeo non conficitur, cxcefliis,defe£tusque ratione tantum differens . Aegyptium autem esere- 
ris pr?ftat,utpote quod efficacius habeatur , fed ad ocularia medicamenta multo fupradicFo inferius <- 
bSiieniipi*» MELANTERIA. 
CAP. LXXVII. 
4 ° 
M Elanteria geminae eft originis.quxdam in faucibus cuniculorum, quibus aes eruitur , falis modo 
concrefcit. Alia uero in fumma facie fupradiftorum locorum coit, quae terrena dt . Quinetiaoi 
Inuenitur in Cilicia, & alijsquibufdam regionibus, foffilis quedam. Praeftat quaefulphuiis colorem tra 
hit, lacuis , pura , aequabilis , dc quae contadu aquae confcftim nigrefeit . Vim caufticam eam obtin^ 1 » 
quam&mify. 
CAP. LXXV III. 
. cO 
: fiquidem fui generis eft lory*, ei non abfim 1 ; 
SORY. 
touens. Inuenitur etiam in Aegypto, & aliis q ul 
Praefertur Aegyptium, quodque frianti nigrh ,s 
r . J /1 * O t r r\ 1 * _ . ' 
C Ory exiftimarunt aliqui melanteriam effe, aberrantes : fiquic 
O le • Verum forei uirusineft graue, & naufeam mouens. h 
bufdam regionibus, ut in Libya, Hifpania,& Cypro . Praefertur ...«.n. mj,- 
apparet, in multa foramina dehifcens,fubpingue,infuperadftringens,& olfafludeuorationcquen^ 
gnumuirus olens, ita ut ftomachus in uomitiones effundatur .Quodautem friatum fcintillas 
modo non emittit, & alterius generis effe, &inualidum,cenfendum eft . Vim,& uftionem fupradio lS 
fimilemiiabet. dolori dentium cauernis inditum medetur : cosquc labantes firmat:ifchiadicis ex j» 1 ' 
ro infufuro auxiliatur :illitum cum aqua, naros extinguit. Medicamentis admifcctur.quae capin° s 
denigrant.Haec autem fere omnia,& alia, quae uftionem experta non funt.pciuftis ualidiora cllc ex>- 
(limantur : praefer falem,& uini faecem, nitrum, calcem, & confimilia,quae cruda remifliora funt. co» 1 ' ^ 
buftaenitn uiribus cfficaciora redduntur. - 
'ircviun r c/ luniu 
Qumfane pulcherrimum, aureis emicans fcintillis, quin & Chaldtidis,& Soryos , quibus l 
tniftadmc Tridento Murtinus Guidottintis phamacopola, rei herbarie, & metallica: fludiojus . Inuenta autem h*f L 
in quibufdam chalcanthi fodinis inTridentino agro , quibuklam montibus non longh d Lcuigo pago . V eriim UW * 
Melanteriam iandut inummus in compluribus metallorum tumulis. Torro putat Mufa BraJ auohs , medtcus no r ^ 
foris celebris , chalcanthum nobis 1\cmanum vocatum, verum effe Mify , quodtamen veritati, & rationi maxini r 
gnare videtor . Quandoquidem pr/eter id quod aurum colore minmb imitatur , minus que cum frangitur , at . irC ^ Sj 
