In lib. quintum Diofcoridis. 69 r 
fcintillisffieii vitream tantum refert fubtiantiam , palam certe omnibus eti, Galeni tetiimonio,Mify fiitiitium non ejfe medi- 
f amentum , fed fronte & per fe futium in terra: vifceribtis . Ipfe enim libro 9 . fmplicium medicamentorum , de chalcan- 
tbojeribens inquit . Memineris autem , quod ad JiniJlram manum ingredientibus confreclum nobis dixerim metallum joreos , 
chaltiteos,& mijyos . vt ex bis conijccre liceat , aquam plumam totius collis terram illam colluere, atque abluere, ex qua fron 
te quidem jiebat fory, chalcitis, & mijy:& per fornaces as, cadmia,pompbolyx,frodiim,& diphryges . Trxterea idem de Jo- 
ry,chalcitide,& mify differens tetiatur(vt latius inferius patebii)durn in eorum ingrederetur metallum, quafdam intus feco- 
frexijfe veluti 'gonas, alias jkper alias in longum porreti is, numero tres equarum infima erat ipfius foreos, fuper quam erat al 
ter a cbalciteos,Juprema vero mijyos , Id quod manifefll oJtcndit,tria hac fronte in terra vifceribus fieri, non autem ullo arti- 
ficum ingenio,ut Romanum cbalcanthum fieri nemo non intelligit . Conflat praterea nullam fkciitij chalcanti jpeciem ef- 
lo fe P°JJ e m fy > quod ferip ferit Galenus cbalcitin tranfire in Mify, non autem mfy in chalcitin. Idcirco cum Galeni teflimonio, 
& vulgari experientia omnibus perfricuum jit, non tantum Romanum calcha nthum ,fed omne , cuiufcunque generis trafiu 
temporis degenerare in chalcitbt, nullo patio fuerit cenfendumfRpmanum cbalcanthum ejfe mify . Vnde retiius fortajfe dicere 
potniffetBrafauolws,chalcantlmm foreos mtgis jpeciem re ferre, quam mify os . TSjarn ( fi tanta autboritatis apud dotiiffimos ^ &co 
quofq; medicos fuerit Galenus) quemadmodum chalcitis vertitur in mify, ita & fory tranfit in cbalcitin ■ Sed vt omnibus bu- gnatorfi hift. 
iujcc facultatis sludiojis hac admiranda natura vis clarius inmtefcat, audiant, quxfo, Galenum acrebac differentem libro 9. & uires ex 
{impliciam medicamentorum his verbis . In metallo Cypri,cuius modo mentionem feci, in montibus Solorum , domus erat Galeno, 
inges,cuius ad parietem dextrum,fed ad nos vtique, qui ingrediebamur, finiflrum, introitus erat in ipfum metallum, in quo quaf 
dam confpexi in longiffimum porrttias veluti ^ orias, alits fuper alias numero tres: infima erat ipfius foreos , fuper quam erat 
altera chalciteosffiuprema mijyos . Caterum id temporis prafeclus metalli his commonstratis: Sicut , inquit , nunc aduenis in 
2Q cadmia fornacaria inopia, ita horum trium admirandas has vides diuitias . Itaque ego cum cius multum accepijjm, primum 
quidem , in . A fiam, deinde Romam attuli, & vfque modo habui, elapjis iam annis plus minus triginta .Et forte quadam abfolu 
tum fuit hoc opus ad vfque otiatum librum, ante annos vigmtfnec adietius fuit nonus bic,partirn quod lapides quopiam non- 
dum confrex 'iffem,part 'm oh alia negotia , qux mihi interea temporis obuenere . Tflunc autem cum nonum hunc librum exte- 
ris addere par arem, interea forte fortuna mihi accidit res fretiatu longe pulcherrima, ac fi quifpiam ea tindio, ac induftria ma- 
gno cum artificio effeciffet . Tflam cum mify opus haberem, ad medicamen quodpiam praeparandum, bolum cius accepi, quam 
fer e plena manu tene.is, qualem fime confiflentiam mify non admodum folet habere, cum in parua frufiula diuidatur. Miratus 
itaque infolitam eius condenfationem,bolofatia extimum quidem mify circumquaque reperi, eius quodmtus erat,velut efflo- 
ref centiam.Torro fub eo inter cbalcitin uidelicet, &. mify , quiddam erat medium uergens ex chalcite ad mify , ex dimidio 
iam comrnutatum:principio enim bolus fuerat chalciteos ; exterum quod in alto erat,perfetia erat chalcitis, nullam dum alte- 
jq rationem experta . Hoc igiturvbi vidiffem, cogitatione repetens, & in metallo ita fuper chalcitin nafei ipfum mify,vt erugo fu 
per es, in mente fubijt infricere,quod feruabatur adhuc apud me reliquit ipfius foreos, nunquid efi ipfum vllam accepijjet muta 
tionem in chalcitin;& nonnihil certe apparuit fufricionis, vt videretur & ipfum forti longo tempore mutationem in chalcitin 
poffe accipere . Itaque mirum non efl tria hec medicamenta eiufdern genere facultatis ejfe, fory dico, chalcitin, tig mfy: tenui 
tate , & crajfitudine partium inter fe diuerfa . Crajjiffimum enim efl inter ipfa fory, tenuif fimum nufy,mcaum vtriuj que facul 
tatem habet chalcitis. Mdurunt vniuerfa hxc tria i & efchar.ts quas vocant, efficiunt , jittamea etiam fi vrant , nonnihil quo 
que adflringunt. Cxterum mify adniotum carnibus duris , minus chalcite mordicat , tametfi ea non minus fit calidum : verum 
idhabet , quod tenuium pqrtwm efientia fit. Vorro cfim vtraque hxc in decotiionibits fundantur, & magis chalcitis, quam mi- 
fy ;fory tamen non liquefeit, nimirum quqd lapidofius fit , ac vehementius compactum ,ficnt rurjim niify,qui q congenito ca 
lore elaboratius efl , ac proinde fictius chalcite , idcirco merito quoque agrius liquefeit. Et librp 4. dc compofitipne medi- 
came ntor um per gener a,idcm Galenus itaferibit : Mify , &Jmy,vt didicisi is,cbalcitid: genere cognata funt , ex vna vt di- 
cam radice produtiq, tenuius tamen apparet mify, ac minus mordax & vrens , craffius fory efl, & vtroque ficcat imbecillius . 
v t Grxiis, ita etiam Chalcitis Latinis dicitur : Mrabibus , Cdcotar , fu Cholchotar: Italis , Chalcitis . 'i&isv vctq Nomina , 
Grace,Mify item Latine vocatur:. Arabice, Zcg, fiue Zagi: Italici , Mfi . On t deinde Gracis Mdantena pari- 
ter Latinis appellatur :Mrabibus,Bitirias,& Maltina : Italis, Melanteria . Quod denique Grxce , fory fimiliter La- 
tine dicitur :Sirabicb,Surie,Mlf une, f eu . A Ifuri: Italici, $ori. 
A ivpvylf- 
DIPRYGES. 
CAP. L X X I X, 
gigni 
P) Iphrvgis tria genera cfle creduntur , Quoddam enim metallicum cft.quod in Cypro fola 
50 IUi : . lur °lum nanque extrahitur, ex luto cuiufdam inibi (pecus : extra&um fole ficcatur,mox cir- 
cum potitis farmentis uritur . diphryges ideo uocatum eft,quod &: a fole,& a (armetis uratur.arefcat , 
& rerme torreatur.alterum perfe&iauds quali lublidens fa-x eft.fiquidem poft frigidae aqua oftufio- 
ftem , ut fupra retulimus,cum de flore aris dillcreremus , fublato are.fovnacum ima parte coharens 
J d genus inuenitur,& adftridionem, & guftum aris habens. Tertium lic fit. Lapidem pyriten ,ut 
caicem multos dies cremant in camino: cumque colorem rubricacontraxerir, eximentes recondunt, 
v^idam tradunt hoc ex fola materia, qua lapidem aris gignit , ficri.quando in di&is areis affata , & in 
Icrobes tumulata peruritur . tunc enim ambientem fcrpbis locum comprehendit,& exemptis lapidi 
dus nihilominus inuenitur. Prafcrtur , quod laporem aris reddit, aruginisq ue, adffringens , & uehe- 
menter exiccans linguam : quod libi exulta ochra non uendicat , qua cremata diphrygis uice uanit . 
eiu f a( *nringere,perpurgare, extergere, ficcarc , excrefcentia confumere , ulcera ferpentia , & qua 
VI 
Diphrygis 
Iphrygh genus illud, quod perfetii aris quafi fuh fidens fex efl, pofl fiigidx aqux offufionem , vt Diofcerides inquit, confid ' 
Jxpe acffipiiis uidimus in xrarifs fornacibus, Tridentino agro , & comitatu T irolcnfi , ac inde etiam tiobifcum detu- 
lltnu J- Scd quod l luto in Cyprio illo fpecu foditur, vriturq; famentis : quod item l pyrite lapide calcis modo exuflo conflatur: Hi£bria,& v 
quod demum ex fola xris materia fit,cum in areis affatur, & in ferobes trans lata peruritur, hatienus mihi videre non licuit: nec res ex Gal, 
e orum,qttodfciam,freciatim meminit Gal.qui lib. 9. fimpl.med.de Diplrryge in hunc modum diffemit. Diphryges miltam habet 
tum qualitatem, tum facultatem: habet enim in Jfie quiddam & mediocriter adfiringens,&medio$nter acre:quamobrem vice 
Tum rebellium optimum medicamentum efl . Connexi auum & huius medicamenti vim ingente ex Cypri Solis, ubi met allii 
X x 4. ab vrbe 
