698 Andr.Matthioli Comm. 
ftaili instar pellucidum, ad quatuor,aut quinque digitoru craffitiem.-Alumme porro ita concreto, tixiuif reliquum (fic enim vo- 
cant uecotium ) d quo fecejfit alumen ; ifsdem aquxdutiibus kcapfis illis eximentes , ad caldarias ita eis meatas , remittunt, 
id jcilicet,quod clarum defacatumq; fit: nam turbidum, & recrementitium, aperto f oramine in receptaculi fundo, tanquam inu 
tileper mulum deferri , & delabi finient. Toti hac ahminofumrecrcmcntum , quod minutis particulis panorum tritici injtar 
ad fundum re fiedit, ad cortinas illas magnas iterum dificoquendum comportat. Demum capfk fundo f copis omni ex latere rnun 
dato, qiiibufcam ferreis Jignisqs inflr umentis concretum in parietibus alumen diducunt,diduclumq; eximunt, & exemptum m 
vimineas fij cellas conficiunt, & in quodam aqua alueo laiiant, fif cellis in aquam dem er fis . Eximunt putica, & aqua exco.ata 
in acernum domibus ajf emant, falis modo . Ex his itaque omnibus apcrtijjimb cognofti poteft , rupeum alumen nullam habere 
cura liquido cognationem. Quandoquidem affirit Tlinius libro $ 5 .cap. 1 $. fieri liquidum ex aqua limoque, hoc esi terra exu 
dantis natura: corriuatum hyeme,ffiiuis fidibus maturari. probari autem quod limpidum latieumque Jit, fine offenfis fiicantm, j 0 
cum quodam igniculo caloris. Si uerb adulteratum fit, deprehendi fucco mdipunicuqubdjynccrum ea mitium mgrefcat. Sed 
hac non inueniuntur in rupeo,ut quod magis glaciem, cryftallumque referat,qudm lac-.fiat item ex durifjmo lapide,non cx u- 
minee afufo puniti fucco nigrefcat,fed longi magis pelluceat. Hinc igitur fit, ut non modo a Brafauolo difjentiam,& a I itch- 
jio uiris alioqui citra controuerfiam doftijfimis uterum etiam d Cornario,qubd 6' ipje in commentarqs in Galeni libros de corti 
pofitione medicamentorum fecundum locos, Brafauohtm fortaffi feciitus,fcripfetit,Bpypeiem alumen, quodvulgo vocant ^l.u- 
. . rnc di rocca,e[fe liquidum Gratis meatum. Verum enimuero liquidum .Alumen, quin & fciffile, rotundum, placites, &p.rnt!n 
^riina co . ^ nu pft' adme mifit Bartolomxits Maranta nApuIm^editu^ apprimi eruditus ,0' medica materia ftitdiofiwidtqnediiigi 
g ‘" L ' tifjmus inquifitor, qui ex fefe ‘Puteolis Campania iampridem hac omnia aluminum genera competit, qua Jane nullis , ntw 
fallit iudicium, notis a legitimis diffident. Huic ergo uiro eorum aluminum cognitionem tibentiffime acceptam refero , & quas 
fojfium ago gratias. Scio 'tamen ijs ingentes deberi, qui ut ipfe fua imenta,cum alijs quoque communicare non grauantur. Liqui %Q 
cum hem Murnen ex Hua Tyrrheni infula aduetiim, quodque manibus ductum letejiit > antea ad me mifirat clarifi mus me 
dictis Lucos Gbinus, Pliniana defctiptmnis notis omnibus rejpondens, adeoque adfltingens, ut nunquam meminerim medica - 
mei ■ m aliq uod degutiafl'e,quod gutiui tantum adtiritiioms relinqueret . Torro quod rotundum Grati meant , tam etfi non 
dejint,qui fim perfuadeantfid effe quod officina d fdcchari effigie guccharinum appe!lant,ex crudo alumine rupeo, otiorum al- 
bo,& tiillatitia rofarum aquaparatim; ckm tamen non inuematur rupeum ueteribm cognitum fuiffie, cur eorum indicio fib- 
f t tibam non habeo.prajcrtim quod legitimum nunc apud me fit. Quod praterea Catinum appellant, ex cuiujdam planta cinf 
rt , kflri Mauritanis meata, conficitur ad uitra in fornacibus expurganda. Tlantam hanc nos vulgo vocamus Suda. Trouenit 
hac(ut alibi icripfimusjir htoribus maris, falfo admodum fapore.Caterum quod ex utm face paratui , fit conformatis efxcep* 
ilibus, dem'. e [ole ficcatis,& ignetandiu perutiis , qucufq ; candorem conceperint . Toftremb Squamcfim ( fic enim uccoahfi 
rnen illud,, uod vulgo dicitur .Alume fcagliola)ex fquamofo quodam fit lapide,^ uitrimodo pellucido, qui nonnullis ffieculatts J£) 
atpellatur,quddfortaJfe Jelenkis modo ffieculiprabeat eff giem.ncs ^rfini f aculam dicimus. Hunc itaque in ignem conficiunt, 
aur ■ syri laminis igne candentibus fuperimponunt.Incenjus enim illiti) claritatem deperdit, diffilitque in tenuijjimas laminas, 
c grpfi medo ulbefcit,eiufque induit ffieciem. Quamobrem maxime falluntur, qui ftbi perfuadent, inter lapidem fjcculircrn, 
&Talcum meatum nullam intercedere differentiam. Quippcfut mihi quidem experientia compertum eft) non fine magno ta ♦ 
lcre,C j ■ grantijsimo fornacis igne, Tali us inuri potefi. Specular is lapidis puluis nondum ignem experti, miris laudibus qui - 
bujdam effertur ad difentericosjn uino aufiero potus .-exustum enimncnpr oh aucrim, quod gypfi fpecie induta, fument es ftran 
/ lumini* ui- ulf, Al luminum mires paucis pofirinxit Galenus lib.y.fimpliciim medicamentorum, fic inquiens . Stypteria, huius medica- 
ft% ex Gal. c nomen ab adftrictmc dedutium cH: nam adefi illi uehementiffima. C.ct crura ckm fit craffarum partium, tenuior quo - 
tflmreiodo eft alijs aluminum generibus, quod meatur fihifie,hoc ejt foffilisiptcxima cftfirongilefid eft rotunda, & aftragalote. 
tAcimoduw autem crafja eft tum liquida, tum placites, & plinthites appellata. Et libro 4-.de compofitione medicamentorum fi ^ 
C -inii' qv e- eundum genera, idem ait. Omnes aluminis differentia: ulce-i a jatis exiccant generose ad§ltiigentes:quare nemo filis ijs ad ufi 
dam diiuta. ceautatur.hiec Calenus -Sed non defiunt, qui Diof caridem fe cuti, alumen omne non parum excalfacere opinentur: contra uer<> 
tii- : contendant id omnino effe falfum, potius ffigefacoe ipftrn exijtimantcs, Galeni authotitate freti.qiiippe qui lib. a fimplfi 
cium medicamentorum fcripje. it, omnia qua’ adftritioria junt facultate, effe frigida, ac tcrreftria.Feruntamen fi retit ditigeffi 
ttrque expendantui aluminum quoruncunque effetius , <0 facultates, quibus in coipus noftrum agunt , nemo quidem inficis* 
tis potent,qum aluminis omne genus non obfcurb excalfaciat, quemadmodum cbalcantbum, chalcitis, & myfi: qux titm tifi 
l ter adftrirgant,non tamen refrigerant, fed maxime excalfaciunt, ut idem tetiatur Galenus libro primo defimplicium mc<jf 
ementorum facultatibus, dum inquit. Quin uerb & ^ifclepiades Metrodorus tanquam illum etiam fuperare contenderet af- 
fr endis defenfu mendatijs,citm alia qmdamjtum refinam,& bitumen excalfacere nos denegat, atque adfttingentia omnia re 
fyyrr , arc tfitikat.tim fi uM alutd fahem chalcitis, chalcanthos,& myfi, qua ualenter adttringunt, tantam ajfecutafmt cah' ^ 
diis h em,m os etiam exurant, fijhi' eft ergo mirandum, fi prolixa quadam nugenturffieipfosqite nonnulli fallant, cum de 
nifeftb appvrentibus,uemm fiiteti nm audent. Et libro 4. de compofitione medicamentorum per genera capite primo illud ide 
flffirmauit,his nerbis .Torro dipbryges appellatum pharmacum ulceribus tigrh bumiditatis ultio ad cicatricem uenientibus affi 
tiffmum eftiualde nanque ficcat,etfi modicb mordeat. Enimuero id quoque prxt er acrem tum qualitatem, tum potentiam fi in 
‘ habet adfltiti oriam, quas tamen ambas fortiores,& chalcitis cruda,& cbalcantbum rcpr.cfentat . Quin & alumen quodlibet 
fficera fatis exiccat generose adstr ingens. Ex quibus lotis citatis palam eft,etfi Galenus lib . 4-.de ftmplic.mcdic.fk cultatibv*’ 
fetibit omnia adtirirgentia effe frigida-, mm tamen eum inter ea recepiffe cbalcantbum, cbalcitin,mify,dipbryga, xruginem, & 
filia quxd(im,ut filumen omne genus: prafertim quod fatilb compertum habeam, dumi cuiufcunque Hillatitiam aquffi h 
maxhrib rupei, non modo carnem ex edere, fed etiam metalla, filumen quod Latinis , rufi» f fi Grxcis appellatur : ^4rabib:T> 
$cefi,fiup Scb;Itqlis,^ilume: Germanis ,Silm,& ^il.iun: Hiffianis,^tlumbre , 50 
QtiOV. 
SVLPHVR. 
GAP. LXXXIII. 
CVIphnr optimum cxiftimaturuiuum, quodapyron nocant, nitedula modo fplendidum,perl u< ^’ 
^ minime iapidofum. Probatur in genere fulphuris ignem experti. quod uiret, ac praepingue *P e ^ 0 . 
tur.PlurimuminMelo,& Lipara gignitur. Supradictum lulphur calfacit, difeutit , & celeriter con 
quit.Prodeft tuffibu*- fu fpiriofis, purulenta extuflientibusin 0110 fumptum,aut faffitunr. praeterca p^ 
tus ufti nidore extrahit, l.cpras, lichcnas, fcabros ungues, cum refina terebinthina .miftumaurerr . 
aceto autem illirum,ad lepras efficax eft: uitiligines tollit. Scorpionis i&ibus , addita refina, med ^ unl ’ 
pum aceto uero»draconis marini,fcorpioniftjue plagas fanat.Prpritns toto corpore erumpentes, 
