In lib. quintum Diofcoridis. 703 
arant, ufquedum penitus incendatur. Alij uiuis carbonibus farcis glebam obruunt,& idem opus pro- 
cquuntur.Experimentum eft legitima: uftionis, ut aerio nitore inalbefcat, linguamque tadu urere 
uideatur.Eadem urendae faecis aceti ratio.Vis ei 1'upra modum urens, &abftergcns. ulcera ad cicatri- 
cem perducit, adftringir, uehementer exeft, liccatque.Sed recenti utendum eft, quoniam celeriter exa 
minaturtproinde non nili in reconditorio, & uale aliquo reponi debet.Lauatur ut pompholyx. Quae 
uftionem expertanon eft, tumores & per fefe ,& cum myrtho cohi ber. uentris ftomachique fluxio- 
nes illita liftitrmuliebre profluuium imo uentri,aur genitalibus impolita mitigat: panos dilcutit non- 
dum exulccratos,& tubercula: rigentes mammas,fuiqueladis impatientes, cum aceto perunda ex- 
tinguit. Cremata uero,ungues Icabros cum refina aufert . Addito lentifcino oleo.illita node tota.ru- 
>0 fat capillum.Elota capillorum medicamentis,utlpodos,adijcitur : cicatrices eorum , dccaliginesea- 
dem abftergit. 
F otex vini vulgaris notitia esi, quin & ipftus adurenda ratio nota, ijs prxfertim,qui cx hac alumen, quod uocant facis ,con 
faciunt. Torro uini recrementum, quod uinarijs cadis agglutinatum, eruit a lapidojx inftar inuenitur, officinarum uocabti 
lo T artarum uocatum,aluum non obfcure fubducit. Troinde non dcfunt,qui fibi adftrittam aluum citent, haujlo t artari pulue- 
re ex gallinaceo iure,addito ma/licbes momento,& faccharornihil enim incommodi adfert hac ratione paratum . additum in 
deicliona diluta, qua ex fena,uelpoly podii radicibus, uel epithymo parantur, uim eorum deiclt oriam adauget . Sunt qui albu 
Tartarum faciant, diu ipjum in aqua decoquentes, atque fubinde deffumantes.Tpo t; jic Creet, Latini uetv Tax dicitur c^tra- 
bick,Durdk Jtalicb,Feccia : Germanice, Hefen,& Vuein siein: Hiffanici, Fafura de uino . 
2G 
AVCtrtf. CALX VIVA. CAP. XCI. 
C Alx uiua hoc modo fit.Marinorum buccinorum teftas igni condito , aut feruenti 1 clibano node 
dimittito: poftera die,fi candidilfimx fuerint, extrahito: fin aliter, iterum urito, ufquedum uehe- 
menter inalbuecint. Dein ubi in aquam frigidam demerfar fuerim, in fidile nouum conijcito , & exa- 
de pannis operiens, nodem unam conquiefcere flnito:manceam extrahens, ubi perfedo omniope- 
re elaborata fuerit calx, recondito . Fit& e litoralibus calculis igne crematis, necnon e uili,& fufaneo 
marmorc,quaecaeteris praefertur.Vis omni calci in commune ignea, mordens, adurens, & cruftasin- 
ducens:quibufdamalijsimmifta,utadipi,oleo,concoquendiuim airumit,mollit,& diflipat: ulcera ad 
30 cicatricem perducit. Efficacior exiftimatur recens, ncc afperfa aquis . 
C iAlx, cuius pafian ufus adxdificiorum muros Struendos, nota omnibus eft. Trxter hanc fit etiam priuatim ad uaria medi 
camenta e purpurarim, buccinorum, cochlearum, oftr eorum, ouorurnque t effis . Fjon defunt tamen, qui etiam eam, qua 
fit ex calcario lapid e,u nguentis, & emplaflris admifceant,eam primum demergentes in aquam, ufqucdum prorfus dijjiliat,ac 
fubinde lauantes diebus pluribus, affufa fapius recenti aqua pluuiali,uel fontana. Valet enim ffe elota ad contumacia ulcera, 
quod abfque morfu ualenter ftecet. Obid itaque unguentis expetitur, quibus utuntur ad pudendorum ulcera, eaque prxfertim, 
quauenerea lue contrahuntur. Qginetiam prodeff ad ambufta,& alia, quxnon facili curationem admittunt . Sunt etiam qui 
extinclam prius calcem,lauent:deinde diutius rofarum flillatitia aqua, ita ualentius effici medicamentum cxiffmantes.Cfll cis 
uires defcripfft Galenus lib. 9. fimplicium medicamentorum, his uerbis . Calx, uiua quidem, qux Grxce dicitur, uehe- 
40 menter urit,minufque inducere cruflampoteft. ^Lt uero temporis progreffuprorfum nec cruffam quide gignit, tametji etiam- 
num calfaciat, carnemque liquet . Torro fi lauetur in aquaffuarn mordacitatem cxuit,ejffcitque nuncupatam uai*t,hoc eft IL 
xiuiumiat ipfa abfqtte morfu rcficcat.^ic fi bis,terque aut amplius ablutafuerit,plani mordacitatis expers cbllituitur ,ac ftre 
nui abfque mordacitate exiccat.Calx uiua Latinis di£la,ttsCtr-e Grxcis appellatur: */. lratibics,HoracbfIfiura,feu Isfure: Ita- 
lis, Calcina uiua:Germanis,Vngelefchter, & kalkj Hiff>anis,\Ca . 
GYPSVM. CAP. XCII. 
Z"' Ypfum uim habet adftringendi,obftruendi:languinis eruptiones , fudorefq; cohibet, fed potum, 
ftrangulationismodoiugulat. 
G Tpffm quid fit, nemo eft qui nefeiat. abundat gypfo uniuerfaferl Hctruriafibiquc commodi frequenter que expetitur c.t 
mentariis ad xdium fabricas. Fit gypfum l quodam candido lapide, m laminas facili fciffili: qui tamen non longa igniu ■ 
«i torretur, & excoquitur . Quandoquidem in calenti furno coniecius, quatuor , aut ad futnmum quinque horarum ffatio peruri 
tur. Tunditur deinde in pulfterem,& incerniculis excutitur. TrxFtanlifsimum eft recens : nam diu afferuatum, aqua mrnijiu 
xgrl lapidefcit,ac coit. Fit etiam Gypfum l fpecularilapide,qui Grxcis rtMri ree dicitur. Item ex alio quodam lapide niu ei can 
doris>e quo in Hetruria torno patinx, & alia uaforum genera conficiuntur. Hunc alabafirum appellant, fed perperam . Gypfo 
uires reddidit Galenus libro 9. fimplicium medicamentorum, ita differens. Gypfum & ipfum ad communem omnium terreno - 
rum,lapidoforutnque corporum fac ultatem,qua deficcare difla Junt,infuper hoc adiunllum habet, quod eft facultatis emplafti 
c<e. Vnitur enim ipfum ad fefe,& cogitur, lapidefcitque maceratum. Quamobrem ficcis medicamentis, qux ad f anguinis eru - 
$0 ptionem ac commodant ur,commifcetur. Tpam ipfum per fefe lapidofum fit,& durum coali urn, ac congelatum . promderigare , 
diluereque illud excogitaui,tenui alboque oui liquore, quod ad Ophthalmias utile eft, admifto quod in farina triticea eft pulniUi 
tenuiffimi,qui m parietibus molendinorum refidet. Excipere uero , quod fic fuballum eft tenellis leporis pilis, aut qui perinde 
funt molles, expedit. Gypfum combufium non xque emplaflicam uim habet: exterum tenuiorum eft partium, & ualentius de~ 
ficcat . Qmn & repercufforium eft, maximi fi maceretur oxycrato . r ita Grxcis , ut Gypfum pariter Latinis appellatur } 
virabibus, Gepfim,feu Giepfm: Italis, GeJJo: Germanis, Gyps:Hifpanis,Y eJo,& adiges . 
TifpcLKKi^riv*. SARMENTITIVS CINIS. CAP. XCIII. 
C Armentorum cinis urendi uim habct:cum axungia autem, uel oleo illitus , fradis neruis, articulo- 
^ xum collilionibus,& neruorum nodis prodelbcum nitro , & aceto excrefcentias carnis in feroto 
reprimit. 
Fafris, & tar- 
tari dicti con 
lid. & uires. 
Nomina. 
Calcis cofid. 
Calcis uires 
ex Gal. 
Nomifia. 
Gypfi hiflor. 
Gypfi uires 
cx Gal. 
Nomi»*. 
