In Iib. fextum Diofcoridis . 721 
tumen- 
c altat e. Qualia funt argentum uiuum, auripigmentum, fandarachal magnes ,& fi milia . Udhxcf ciendum efl venena nor^fo ' Venena t l uo 5 
litminteficere per os fumpta, fed interdum et extrinfecus applicata, uartjs acdiuerfis rationibus. Torro qup pcros fumpta vene n1 ^- d ’ s mort ® 
Utimtam adimunt . (ish r/hnrflrn . aut ‘yvipdirinnvum ~ Mlcraut.* 
failuq; tantum flarim hominem in perniciem agant nulla temporis mora.qux quidem inter extera malitix ,& atrocitatis prin- 
cipem locum obtinentiquippe fp fecum deferat prxfentaneum interitum, ex quo nullum fubinde fiat reliquum infelicibus mori- 
10 b undis fuccunendi tempus . Cxterim morfiu, iduque interficiunt viperx, affiides, fcorpiones ,pbalangia , paflinacx pifces , 
rabidi canes , & alia id genua plura. Vifu autem , & fibilo(vt autbor efl Galenus libro de tberiaca ad Tifoncm , fi tamen Gale 
ni legitimus efl liber) slarim inficit bafikfcus. Taclu alius Jbpens enecat, de quo agens ^Auiccnna lib. 4 .fen 6 . narrat , quod is 
d milite quodam hafla infixus virulentam uim per bafiam tranfmfitad manum , quam primum infecit , & deinde tetum cor - 
pus corrupit.^id huiufce rei comprobationem illud fane compertum habeo , quod in agro Tridentmo euenifje fcio.lfcmpe cim 
rufiicus quidam fuis effiet in vinetis , panum quendam collem fiepim afeendebat , vt ibi vuarum custodiam ager et. Hinc qua- 
dam die ad collis pedem magnum , & horrendum vidit ferpentem , cuius capiti fupernl bafiam fatis longam infixit : at dum 
fixam ferant fe bine inde fortiter contorquentem,& haflx circumuolutam, pro viribus teneret, magno flatim tremore correptus 
efl, quo maximi deterritus imif er ans, matores, & circumi antes colonos ad fe ire rogabat . Quam uociferationm audientes , 
qui non longi aberant ruflici , eo curfu velociter contenderunt, & ipfumferl Jemirnorluum inuen erunt. Cognita tamen exac- 
tio cifo ferpente fuiinfortunif caufa,ad tberiacam, & alia antidota confugerunt , quibus eum ad uitamrcuocarunt . Veruntamen 
duobus annis poflea isvniuerfifer } corporis ftupore in leclofemper decumbens xgrotauit,& cuprxfertim brachio, quo 
ciofim animal bafta occiderat.lfec admodti mirari re hac nobis licet, cum videamus ( vt etiam literis madauit Gal.lib. 6 .d 
» perm 
.de locis 
fcatoi es, fi dum retia trahunt,manits toipcjcere , tremereq; prxfentiant,ceri b torpedinem captam fciunt,et(i longo admodum 
fune trahatur. V nde illud perfpicuum eft,q>fl huiufce pifcls qualitates per tridentis bafiam , & retis quam longiffim um funem 
tranfmijfie ad msaiutnffiiflciunt & conumpunt homines, eo magis id ipjum fieri poterit, fi animalia ipja, aut nuda manu, aut alia 
corpor is parte tangantur . Idcirco mani fefll conflat nullum effe brachium tam validum , & robuftim, quod torpedinem adhuc 
viuentem diutius fufliner e poffit . Quare admirandum fane non erit (vt tefiatur Galenus libro nuper citato ) q, fputnm canis ra 
30 btdi,fi humanum corpus contigerit, perinde ipjum rabie afficiat, ac fi ab ipjo cane effiet demorfum; nam & huiufce ejf eclus hac 
nofira xtate pluraafferri pofjent exempla.lgeq; etiam alicui mirum e fi e dcbet,q> ffiutum affiidis cognomento Ttyas ,omnes vene 
no mficiat,quos contigerit. Hoc idem fimiliter efficiunt quedara fxuiffima venena arte confiata, tanta permeandi G' pe. tetradi ui 
prxcita,q> illitis (vt ferunt)fellarum pediferisjn fefforum ocreas penetrant, donec ad nudas pedis plantas peruenta, & inde per 
cutis (firacula in corpus ingreffa,vniuerfa eius membra corrumpunt,<& abfummit. Horum vfus ( vt audio) fr equens apud Tur 
<as,& alias ferinas gentes. Ex hac autem re nullam quis capiat admirationem oportet, fiquidem arter ix corporis noflrifitcfle 
Galenus libro tertio, de fimplicium', medicamentorum facultatibus, ac alijs in locis) ad fe intus trahunt ijubdcunque proxi- 
me circundat eas , dum continue dilatantur . Id quod quotidie liquet ex inunctionibus , ac fuffitibm ad morbum Gallicum pa- 
ratis . quippe egdemab arterijs attraclx,vbi argenti uiui, cinnabaris, vel fublimati officinis vocati plurimum admiferint,fxuijji- 
mafiepepanuntfymptomata.Sunt & alia venena , qux olfhclu tantum (vt quorundam fungorum meminit I{afis ) prxfenta- 
j|o neam affieruntmortem ijs,qui ea naribus admouerint. Huius fummx malitix fedem illud fanh tenere debebat , quo florem recen- 
tioribus vetonicum vocatum, S enis quida circunf araneus infecerat, ex his qui innocue venenu deuorare profitentur . Quem citm 
olfaciendum exhibuiffet fuo concurrenti in publico Senenfi forofis ex f olo olfaRu derepenti: concidit mortuus. Tipterea venena 
quadam funt , qu§ jologuflatu , quanquam non deglutiuntur , perimunt : id que prejlat afpidis furdi fputum . Quo memini 
quofdam imprudenter infeci os effe . Inter quos vidi ego ruflicim in valle inania , qui dum farnum fecaret in pratis, feram 
flilce per medium fecuit,&cum poflea capitis truncum manu cepijfet,vt focifs aflantibus oflenderet, vtpote qui iam fe- 
ram demortuam fortaffe cenfcbat , fufpenfus manu truncus caput retor fit ,& ruftici manum fxuiens momordit . titille 
credens Juclu vulneri fuccurrere , os flarim morfui admouit . Quo fallo derepenti in terram cecidit, vbi illico mutus f alius 
deperijt . Infuperf 'ciendum efl , quod venena non vno eodemque modo , neque ab una eademque caufa f iios petriunt effiellus. Venenornm 
Siquidem ( vt fapientes quidam memorix prodiderunt ) quxdarn agunt exccffiti qualitatum elementorum , quarum mifiio- effcclus a di- 
50 ^ conflant . Quxdam uero propria tantum qualitate aut forma , quam occultam proprietatem medicorum quidam ap- uerils <au ^*- 
pellant , in miflis inferioribus introducla ex influxu linearim redarum radicalium , qux ex fyderum fixorum fplendore 
proueniunt , pro materia: miflorum proportione feu conjiitutione . ^Alia denique vtroque modo fiir.ul agunt , nempe & a c|ua'itacib, k 
qualitate dementari , & propria , quam formam fpecificam nominant . Torro venena , qux exceffu tantum fitarum qua- excedentib^ 
litatum operantur, fuas uariant adiones , pro uarietate ipjdrum qualitatum . quippe quod vvum fit calidum , aliud frigi- 
dum , aliud ficcum , aliud humidum . Qua: igitur caliditate excedunt, duobus modis pmmunt . Vno , quod intus in cor- 
pus fumpta, excalfaciant, urant , corrodantque vfque ad cor.. Alio, quod extrinfecus appoflta corrodant , & exedant carnes 
"vjquead ofia : id quod leporimarino adferibitur . Velqubd fumml calefacientia tam intus, quam extra corpus adurant que- 
madrnodum cuphorbiicm , & elleborus , donec inflammato tandem corde interimant . Frigida fimiliter bifariam neccmadfe- 
mnt .Vno modo, quod exuberante frigiditate fua ,ufqueadeo corpus gelidum , flupidumque reddunt, quod flmul etiam ccrr 
60 con &y a Jrit,yt ijs euenire fxpius compertum efl , qui opium deuoranmt .jLltero , quod obflrullis ingenti frigiditate meatibus, 
an lenurn intercipiunt , & proinde fuffocant , &firangulant,id quod prxflant exuflumplumbum,& fungi venefici. Dupli- 
cem e> Jiccum venenum habet operandi modum . quandoquidem velhumidum fanguinem cordis abfumant , vt calx viuaivel 
jeparent ac cUmdant partes abinuicem, quoufqul omnia membra ad cor ufque inminimxs diuidantur partes : quem ejfetium 
pr.tJtt iijagallum uocatum . Humidum poflrcmb, et fi aliqui tradant non inueniri , quoniam nullum fit humidum referire, 
quo a quartum humiditatis exceffumperuenerit ; oppofitumtamen declaratur exemplo illius , qui node dum dormiret, a fer 
pente quodam demor fus ( vt Gilbertus ^ tnglicus narrat) mortem obijt: cumque manea puero per brachium traheretur (fle 
cnirn ar biti abatur dominum d fomno excitare ) caro iam uniucrfa putredine confcda , tratlu illo concidit, offibus remanentibus 
earneprorfus exutis . Quod certi non alia de caufa contigijfc potuit, quam ab excedente veneni humiditate , qux fumma fa- 
ne inerat ferx illius dentibus. Eundem effedum prxflat etiam falamandra,fiinpuluerem redada bibatur ,vt in procefiu fuo 
cco docebit Diof condes. Refectis illi accidit, quem cenchris ferpens momorderit. Quocirca redi proditum efl d Galeno ex 
authoritate 
