In Jib. fex tum Diofcoridis. 
7 17 
dumq; digitis, item bracbqs , & cruribus ; Mirifice etiam venenum auertitur a partibus intrinfecis,fl patientes in balneo aqua 
calida ex medicamentis accommodatis confecto, vel in laconico ficco fudorem ciente imponantur . Quandoquidem huiujmodi 
calor extraneus efficaciffime venenum ad cutim trahit . Balnei ac laconici vicem illudfanefupplere poterit, ji dijjeffo vini mu- 
li , aut equi alno exertis flatim inteflinis , xger in animalis cadauer intromittatur : & cum refrixerit cadaucr , idem 
etiam de alio fiat,quoufque Jdt fuerit . Ad hoc autem muU,multeq ; ( vt vulgi fert opimo, fortaffe quod bxc animalia plurimum 
caloris habeant) exteris prxpollentammaUbm. Hoc enim auxilio d veneno Uberatum narrant Falentinum Alexandri fextifm 
ini 'Pontificis filium . Is enim ( vt ferunt) cum in quadam ccena aliquot Cardinalibus venenum exhibere vellet, (ibi ipji,ac pati i 
id imprudenter exhibuit . Cxterum fcire etiam conuenit, quod quanuis prxdicla remedia omnia communiter venenis opitulen Simplicia me 
io 5 n ° n P ro P tereA dimittendum , quin continue inf citis propinentur omnia probata antidota , tam f mplicia ,quam copi- dicamenta, q 
poftta , quxcuiujcunque veneni noxam auferre poflunt. Simplicia quidem medicamenta qux ad hoc idonea Diofcoridi,reli- 
quisqt Grxcis posterioribus celebrantur , funt vinum vetus copiojius epotum, Lemnia fphragis , agaricum , abrotonum , irio , 
eryngij radix , napi & pajtinacx femen , calamintha, nardum Celticum , caftorium ,ferulx virentis medulla, pus rhododendri 
. _ „ ,iuniperibaccx,citriamala,& qug limonia, & i , 
cles,prxfertim quem e ex humano labie epotx , quinquefoltj radicis fuccus,leporis coagulum , muflellx caro fale inueterata , & 
in vmbra ficcata,cum vino pota, lac canis ex primo fastu acceptum , capparis, cbamxleonis albi radix, apij de cotium , polcmo- 
, niA radix , tribuli terrestris fuccus,fmilacis ajfferx acini, fcordiim , thlaffi , & Cretenfe dictamnum . His ^ 4 rabes , & re- 
tritiorum nonnulli caftaneas addunt : item ponticas nuces ,me(pila, pistacia, ^cdoariatn, lauri baccas , gentianx radicem, quin 
0 &■ dictamni albi, tormentillx, iridis Illyricx,hajlulx regix,hclenvj,& mille folijirhabarbarum , hederx corymbos , bolum .Ar- 
menium , hypericum , Jabinam , mumiam , pimpinellam , Imperatoriam, centauriumniaius , angelicam , vcrbcnace 
fu c c um: mures, qui napelliradiccs depafcuntur,& mufeas grandiores, qux eius folijs viclitant , filipeudulam , carpcbal farnum, 
mufeu odoratum,ambarurn,os in corde ceruirepertum,& ceruinum cornu, quin & monocerotis, vrfi tefles,& arietis, onganu, 
fmaragdum , lapidem bebabar, & carduum, quem fantlum,vel benedictum appellant . Et bxc de cenfu omnium fimpliciumme 
dicamentorum , qux contra venena pollent, qux nobis tum veteres, tumreccntiores J cripta reliquerunt, dixifje Jufficiant.Dc co me 
pofitis autem medicamentis illud profare non dubitaucrmi,qubd fi thcriaca legitime parata reperiretur,non efjent aliunde pete 3 enta 
da auxilia contra venena. Sed quoniam mihi plane difficillimum effe videtur, ut ea reperiatur, quy quemadmodu eius exigit ap 
paratus, confecta Ctt,cum nobis defint cinnamomum, balfamum,petro[elinum Macedonicum , myrrha, folium, chalcitis ( quam 
tamen iam nobis compertam putamus) amomum, affa!atbus,& calamus odoratus,qux omnia perquam maximi funt momenti; 
30 mcir co nunquam adducar, vt credamvenalem tberiacampoffe Jibilocum & vfum illius antiqux legitime vendicar e iprxfertim 
cum confiet tempore vjque Galeni, quo Romani fu.mmo imperio potiebantur ,theriacam omnibus numeris abfolutam confici 
non potuiffe ( vt ipfe Galenus teftatur libro primo de antidotis)nifl ab Imperatoribus .quanquam non deeffent tempore Antoni- 
ni C faris diuites primates , qui eam conficerent , etiam quod multa cis defiderarentur. Quare illud dixerim, quod fi ullathc- 
riaca ex ijs,qux noftra xtate conficiuntur, in ufum admitti debet, dent operam medici diligentiffimi,vt illa Jaltem vtan tur , qux 
■ mniftudio ac diligentia parata ftt,clariJJimorum & peritiffimwum virorum tefiimonio: quxq; eo medo experientia comproba- 
ta Jit, quo docet Galenus libro quem ad Tifoncm fcripfit : quin & alio,quem Tamphiliano dicauit . Hoc item faciant de Mithri 
datio, quod nihil minus quam tberiaca prxftat aduerjus venena, qnodq; & facilius parari poteft. Qua in re caneant homines 
ab aaulteratis theriacis, quas in publicis foris uedunt circulatores, etfiplerunque abhis,quos eorum adulteria fr audes q; latent 
exteris mcliorcs,atque efficaciores habenturiquippe quod nihil ultra videant aflantes, quam quod iffruflum integrum arfenici, 
40 vel rifagalli officinis vocati, deuorentiquodq ; fubinde deuorata thcriaca, quam poflea circumflantibus vendunt, nullum veneni 
incommodum fentiant.Qi-od cum Galenm optime muiffet, hbroTiJbni dicato, ita feriptum reliquit . Multy d fubdolis impro - 
bisq; in hocquoq ; fraudes fiunt, ac uulgus fola awtidoti opinione deceptum, ab iis quibus ars efl mercenaria, plurima pecunia me 
dicamentum,velpraue confeflum redimit . Ceterum vt quijqueflagitioforummpoflorum fallacias, & dolofas merces euitare Prau-ilet, qui- 
j P°ffit,& debeat, nunc rnihi in animo efl ad commune rei publicp beneficium eorum ingens, ac fceleflum fucinus pefieritati prode 
re.Wam cum ifti fuggeftaajcendunt coram populo, quem dolis capere intendunt , oftcnfuri quod venenum eque ac panem in- 
noxie fumunt, multis cauillatmibus , atque infldijs vtuntur. Inter quas has duas habent fraudes, quas modo omnibus aperia, nuxte f um ere 
quasq; retinent illi in Juos chariores ( vt ita dicam)lenones . Trimus itaque dolus,qno nituntur buiufmodi fraudulenti imposio- profitentur. 
ics,cjl, quod cum Jiiant venena nen pcffenifl parum nocere, vbi ventriculus fuerit cibis valde repletus(yt in prpfatione huius 
libri tradidit Diof condes, & libro quarto fen fexta retulit A uicennajpriiijqudm fuggeftum afcendant,ad (aturitatem vfque , 
50 prxjertmi eflatefiaclucas crudas deuorant Jalc,aceto,& oleo conditas: verum olei tantu, imponunt, vt fere in eo innatent laciit 
cx.Et quia hy eme, rnaxian b yrgente bruma, tenelle laciucp difficile pa/firn inucniri poffuntfldeo earum ilicem bis probent in ter a 
nea boum pry pinguium , quorum tantam comedunt copia quoad ventriculus vcluti tympanus extendatur. Id autem eo con filio 
faciunt, vt hgc quidem iurium pinguedine,eorumq; fubfiantig craffitudine,illp vero frigiditate fua,oleiq ; multitudine, quam il- 
lis adifeiunt , pr yterquam quod veneni penetrationem inhibet, cum internas uias obs iniere poffint, croden t em quoque ingesi i 
arjeniii,vcl rijagalli Jiplasijs vocati, acrimoniam obtundunt, & hebetant. Cum igitur venenum fimpferint, quod illis obpreafiu 
pti alimenti vim , nullam, aut paruam noxam ad fert, nempe quod vetriculus fittenfits,& pinguedine imbutus, mox fuutn adul 
ter atum antidotum, quod omnino legitimam theriacammentitur,affumunt,idq; impune. Quo jit, vt facile poflea populo a Stanti, 
peifuadeantfid efle antidotum omnium prfflantiffimum contra omnia vencna,quod in vniuerfo orbe reperhipoffit . His leues 
~r>u gi animi peijuaf acccnflrj;, maiori multitudine, ac impetu feruntur, vt adulteratam, inualidam,veramqne menti ente uiihc 
<g 0 riacam emant, quam qqui rn maxima annony penuria eo catcntatirn concurrunt,vbiplurmum panis gratis omnibus exhibe-^ 
tui tuque cum temporis momento capjulam hac impoflura exbauferint flatinuj ; b fuggeffo defcevdunt circunfor anei,fefeq ; in 
ojpitum j capiunt, vbi cum primum fuerint, arjenicum paulo ante fumptumvnd cum lactucis aut bubulis interaneis arte qua 
ani uwmiint, neque aliudilla die ajiumunt,qudm lac, quod tamen fxpius alternatini potant, uomuntq;,& reucraunt. tantum 
potest m improbis hominibus auri cupiditas , ut Jfonte confultoq; in manifefla vitx di( crimina ferantur . Fraus altera, qua ifli Altera impo- 
facinoroji perpetrant, ita Je habet. Ii vna, aut duabus horis anteaqudm fuygcflmn afccndant , in fero pharmacopolium petunt , lloruni haws ' 
• uludqueforo , m quo Ja rnonem populo habere volunt, propinquim eligunt . Atque vbiiuffmnt pharmacopolx flbi arfenici 
capjulam adjerri , eius duo aut tria Jrufta Jeligunt , prout jibi magis expedire videtur , qux poflea charta inuolui , & in ea- 
dem capjula reponi mandati t . Quo facio pharmacopolam rogant, vt cum in fuggeflim afeenderint arfenicum illud repofitum 
dare velint puero , quem ad eum miferint . Torro in forum abeunt verba fkclun , vbi eorum (furiam thenacam', aci ecdura 
»fque miris laudibus efferunt admentientes. Ad hxc ut rem magis verifmikm reddant, puerum vel b circumflantibus quem- 
... 'K.K. 4 piam ad 
