730 Andr. Matthioli Ccmrn. 
(mgutorum drachnu quatuor,opfi oboli duo, styracis drachma odio:polij,caffia nigra, fefe!is,bdellfi,balfanii, piperis albifingu- 
lorum drachma quinque & oboli duofucci hypocifiidis,opopanacis,mynha,thims maj culi, caftorij,- piperis longi, cypheos, fo- 
liorum malabathri, (ingulorum drachma fexfcurdij, cofii, florum iunci odorati, galbani,r.efinx terebinthina, fingulonm drach- 
ma fex & oboli duomardi Syriaca, opobaljami,tb!a(pis, dauci Crcticifmgulonm draclma fex 6' oboli tres:croci,cinnammi, 
■gingiberisfmgulorum drachma fex & oboli duofucci glycyrrhiga.agarici frigidorum drachmafeptem & oboli tres.Canftrui 
tur autem hoc modo. Cypbifiypocisiisfagapenum, gummi opiu, Styrax, oppopanax, uino Chio macerantur die nocluque, quoad, 
penitus diffoluta flnt. Reliqua uero interim contufa tenui cribro excutiuntur, iliisque iam maceratis, ac diflolutis cdmmifcen- 
tur,commi(laquc Attico meile ad aaflitiem ufque defpumato excipiuntur, opobalfamocjue fuperimmiflb. demum in uas argen 
teum transferuntur, atque ad multos ufus reponuntur. Datur autem ex hac antidoto quantum ager tolerat . Hac de duabus 
antidotis, quas non immerito, quidem probauit Diofcorides,quafque ut efli caciflimas in aliarum cenfum retulit Galenus, atque 1 0 
Succedanea plex medicamentum in alterius locum fuccedat. Id quod medicorum, ac fcplaftariorumplerifque fieri adfolet. Quorum fenten- 
qitado adime tia etfi cuipiam videretur Galenus adflipulari, quippe quod f criptis tradiderit in cinnamomi dcfechi duplum cajfia fubficipof- 
t enda. fc;non tamen proptere<i inde colligi pvtejl, quod idem fieri pojfit de quacunque alio fmplici medicamento, quod defideretur, vt 
quidam cxislimant,non refte,meo quidem iudicio,Galeni mentem affecuti . Siquidem is feats de hac re difierit libro primo de 
antidotis, ubi fic inquit. Quod ad cajfiam uero attinet , ea me commemorare nunc opus cfi,qua in multis de medicina libris feri 
pta funt, duplum cajfia fiquis cinnamomo egeat, inficiendum. Hoc dictum irridens Satyrus magifiermeus , unam ex Quinti 
faceti) s ipfum effe dicebat,affeuerans eos, qui duplum cajfia imponere iubent, fi cinnamomo careammfmulia illis facere , qui 
nos cenfentfi quando Thalerno caruerimus , illius quod in cauponis uenditur, duplicata meri fur a bibere: fique panis filigivem 20 
defit, furfuracci duplum comedere. Mihi uero Lee Quinti facetia fi de re ana quapiam, qua per Je folxuti uelimus,ajferatur, 
uera irreprehenfibihsque uidetur: fm de re, qua in focietatcm multorum ueniat,non eH eodem pacto ner a . "Nam cuiuf cun- 
que, quod folum corpori admoneri dcbet,utputa rhus,abfinthiim,im,gentiana,uel id genus alia aliqua medicinafiquis minus 
boni duplum loco prastantiffimi accipiat , & corpori uel extrd,ueiinlrd admoneat, duplicato et id nocebit: at fi multis aliquod 
Optimum commifcendtm fuerit, quod fe aucturum aliorum uires Jpondeatfi prxllantijjimum defit, peius nihil erit uti duplo il- 
lius, qui proprietates eiufdem generis habeat, etiamfi deterius hoc illo uideatur . Cafiia quidem cinnamomo genere proxima uf- 
que adeo eft,ut ex ipfa quandoque cinnamomum oriatur, fpeElenturque nonnunquam cafiia arbores integra, in quibus aliqua 
cinnamomi urrgulta b cafiia ramis prodeant. Simile autem istud est non uino aut pani, ficuti Quintus dicebat, fed u it if unctio- 
nibus in extruenda domo, in fabricanda nam, in tollendis, &tr an (ponendis oneribus, in omnibus denique uiu aclionibus, in qui 
bus quod peragendum erat ab uno homine robufiofi ab fit, a duobus imbecillioribus perficiatur. hac Galenus. Ex quibus uerbis 1° ‘ 
omnibus palam eft, Galenum non affentire,utin compofttis medicamentis unum fimplex pro alio fuppmatur ,nifi ex ijs fint, 
qua eandem naturam fortimtur,ut cafiia, & cinnamomum . Quare inde illud colligendum effeputauerm, quod perperam fa- 
Antidotus aan t ij,q U i rem hanc aliter intelligunt. Torro & illam antidotum, qua iuniperi baccas, terramque Lemniam recipit, fummope- 
'i e laudauit Galenus, eamque hbr. 2 . de antidotis memor ip prodidit, hifcc uerbis. Mntidotus,qua exhibita accipientem tutum d 
uenenis reddit, fic habet. Baccarum iuniperi drachmas duas, terra Lemnia drachmas duas & obolos duos. Hac ubi in pultie - 
rem redegeris, oleo,aut meile commfcebis,& repones -.atque cum opus fuerit, ex aqupmulfa cyathis duobus quantum efl auel 
lana dabis. Hac antidoto tficomcd.es rex utebaturfi quando fujpeftos habuifiet,qui Jeuocarant , Tfqmfiueiienum nonfubfit, 
quieta manet :fm adfit,naufeam concitat, & euomere cogit, ita ut uenenum quoque cum antidoto reficiatur. Sed hpc batlcnus 
dici a jufficianc, quantum ad uenenorum omnium in uniuerfium rationem. quandoquidem de u s p\biatim,eorum(juc auxiUjs,& 
antidotis in fingulorum mentione diffufius agemus. ' ' 4 Q 
ex 
iiia. 
KtvSapiht. 
cantharides: 
cap. i. 
Cantharidit 
malefica 
noxia uis, 
Q Vibus datae funt cantharides, fignaeueniuhtgrauiflmia. Ab ore enim advcficam vfquecunfta, 
. erodi fentiuntunpicem.aut fimile quiddam cedris refl. p : unt; dext ra prxeordia inflammantur, 
urinam aegre reddunt , & fubindecum lotio fangumem p;n# wnt; ftrigmentanon fecus atque dyfen- 
tericis,aluo deferuntur, falhdia vrgentiammo bnQTiu.ntur, obortaciue vertigine concidunt, po- 
ftremo mente abalienantur . Ergo antea quam taJ e nonnihil accidat , dato oleo, aut fupradi&orum 
aliquo, vomere cogantu r.mox vbi vomitione pl> ji; ; tna reiecerunt , halicae aut oryzae, tragi aut ptilanae 
cremor, aur decodtum maluae,aut feminis hostit foc n i graxi , aut radicum althaeae, quam Latinus fer- 
ino ibifeum appellat ,cly flere infundatur . Praeterea nitrum eifdem dandum, ex hydromeiite, vtquae 
ftomacho adhuc, aut mteltinis adhaereat, cluendo excernantur, ac deicendant.Quae.nifi fle difcqtian- 
tur,in gefta in al u u m ex nitro aqua Tnulia, vacuari debent. Detur deinde vinum, aut paflum, inqiio 
pmeoli nuclei, aut cucumeris ier^yja contrita fint,aut ex la<He,aut mulfa , aut anferinus adeps in pallo 
liquefactus . Inflammata atpejn partes, hordei farina cum mulla decodta perungantur. Ab initio ad' 
mora cataplalmata noccr,t , quod citatus ab eis calor, illapfum vir/is ita remoratur , ut in principes lb 
partes inlinuetupla tamen inreriedto tempore, molefiiflimis inflammationibus opitulantur, vtpote 
quaedolores &permulceant,& leniant . Tum vbi corpus calfaciente oleoinunttum fuerit, in foliuna 
delcendere oportet , aclauare, vt per cutem fummam, quaecorpori noxia inharlerunt, etiam excer' 
nantur . Etdeicdtiones multifariam moliri oportet, ne affebhis infigatur, <5c Habilitatem capeflat-Cal 
linaceis carnibus, & haedinis,aur fuillis catulis, maxime pinguibus , & tenerrimis , ac cum lini femine 
coelis, vefei debent: fiquidem aluum cient, atque venenorum acrimonias hebetant. Vinum dulce li- 
beralius ebibat ur.Prodeft thuxis cortex, & Samia terra , qute after appellatur , ii quaternae lingulorum 
drachmae cum pallo fumantur.item pulegium ex aqua tritu murinum, aut rolaceum, cum rutae dcco-. 
£lo:recentes vitis ramuli, cum palfo detriti. Longe omnium potentiflime antidota auxiliantur , 
aqua m ulfa, drachmis quatuor pota. , 
ntharidum tum hfiloriam,tum etiam facultates fuperius libro fecundo , vbi & earum picluram exhibuimus , adeo 
L V-* diffus e lateque tr adidimus , vt fuperuacuum ducerem hoc in loco plura de eis rememorare , nifi nunc de earum male- 
■ - * ‘ fica& 
