In lib. Textum Diofcoridis, 737 
tjje frigidi temperamenti , Argumento quod affcruerint,mdem remedijs taxi venenum fuperari, quibus & cicuta. Quarum ta- 
men Jententia , omnium pace dixerim, mihi plane non probanda videtur . nanque amaror , qui cortici , & frondibus inejl : co- 
ma perpetuo virens , pinorum , abietum,& picearum modo, quibus fronde fimilis (pectatur : baccarum tum dulcedo, tum acri- 
monia quadam:& quod auiculp eas depafta nigrefi :ant;mamfesie indicant infignem temperamenti caliditatem . „ Atque hinc 
eft , qifod '& febribus, & aluiprofluuio tentantur, quibaccas efitarunt, inflammatis eo cibo friritibus, & [anguine. Verum 
qUanuis aliquis re frondere poffet, accendi in his febres , gignique aluiprofiuuitm, ex humorum putredine , quemadmodum in 
filate eueniunt hac ex frigidorum fruchum efu nigrum vero colorem in aniculis contrahi poffe non minus d frigide,qudm d ca 
tido;ex eo tamen adhuc fufrecta & improbanda relinquitur eorum fententia , quod frondium , & corticis amaror , baccarum 
dulcedo, & acrimonia , perpetuoque uirefcens coma , nulla prorfus repugnantia contrarium pr. e fe ferant, nempe quod &fe-, 
10 bres ,& alui profiuuia oboriantur potius caloris primum exuberantia ( vt accidit dcuoratis anacardijs ) qudmhtmvrii putredi 
ne.TJeque prxtcrca poteft nigredo illa d frigido pabulo in anicularum pennis fuboriri ; nam fi frigiditate nigrefcerent, illicoperi 
rent. Quandoquidem nimis excedens frigus haudquaquam nigredinem inducit, nifi membris fimul confectis ac deperditis . jit 
non ita fit ea nigredo, qua; peruftis humoribus gignitur, quemadmodum accidit jietbiopibus. Hac Jane dixiffe volumus , vt non 
quicquamia celebratorum virorum au thoritati detraherem, neque etiam quod aufim temere eorum fententijs refragari; Jed vt 
meam in medium proferrem Jententiam, atque vt hacd nobis proponerentur alijs difeutienda , A' fiudiofis diligentius gjiiman 
da.Cateritrn quoniam taxus 'hfiE ]{ I V M , quod Grpci rhoftodendrum , & rhododaphnen vocant , Mauritani vero olean- 
drum , mihi in mentem redegit , cum fciam firipfifle Galenum , & ipjiim fecutos , non modo brutis, fed etiam hominibus efje 
venenum } cumque eo quam plurimis in locis referta fit I talia ; pratercundtm non duxi, quin hic de Tqerio aliquid dire-, 
'rem. Et quanuis non abfque ratione fortajfe faipjerit Diof carides libro quarto, fremque in huius prafatione , quod 'Ffe- 
2ci rij folia & flores, fi deuorentur, hominibus contra mortiferos ferpentium mmfusprgfidia furit , atque in haere ideo pofi.it ei 
fides adhiberi , quod etiam cantharides dentur potanda d cane rabido demor fis ,& eupkvrbium telis d Jcorpione ; e km ta- 
men nec Galenus , nec qui eum feqmnturjtec JLuicenna, exterique pofieri id probent,aut admittant, ijerium potius dimit- 
tendum putarem, quam cuiquam exhibendum, prajertim quod alia non defint antidota , que a fapentibus demorfts. ma- 
gnopere opitulantur . Jferitm igitur , Galeni & jiuiccnnateflimonio , tam potum , qudm ih cibisjumptum, quanuis non 
largius ingeratur , homines & quadrupedes interficit . Trimum enim intolerabiles excitat angiiflixs, intumejeit inde id- 
uus , & fubfequitur vniuerfi corporis inflammatio : quod temperamento calidum flt,& ficcum , diffecans & exulcerans . Ob 
id enim non tantum noxam corporibus infert , intra corpus Jumptum j Jed etiam eos afficit, qui in ciusvmbra fiubj ederint, 
taxi ( vt ante diximus ) modo . Quinetiam aqua fluuiorum , & lacuum , in quorum ripis Tferiitm creficit,vmbra , fioncu- 
fus , floribujque deciduis in ficti a , nonnmquam in magnum diferimen bibentes ducunt . Succurritur noxa epoto fani graci 
3 C6 decedo , aut deuoratis palmulis , aut viticis femine , aut frondibus , aut haurio horum decoclo . Conferunt & carie f ex mei- 
le, aut faccharo aut iulapiofumpte . Traterea defrutum , & pinguia , gv qua craflum dant alimentum auxiliantur , non 
•omifjis tamen clysteribus , & uomitionibus , vt in alijs omnibus Jepemmero diclum efl , Conuenit& diacaslcreum (vt Con 
'ciliator efl autbor ) potum duarum drachmarum pondere . Trojunt item iuniperi bacca epdem pondere . Tono illa quo - 
Xjue lethifera eft arbor ,qttamperperdm quidam Sicaniorum appellant , 'qua frufius profert loti arboris inflar , quorum ofr 
ficulis funiculo traicchs, fuas preces Deipara uirgini numerant infima; gentis mulieres , qua illos d monachis Jxpe deno ac- 
xipinnt ,quodin eorum mcnaflerijs arbor ea frequens repedatur. Hancjiuicenna vocat JlZ*dD.A\.AC HTf en 6. quar 
■ii voluminis ,fic inquiens . Folia jigadaracht , quemadmodum & lignum, animalia necant . Tollitur noxa ijs medicamen 
'iis , qua in vniuerfum omnibus fuccurrunt venenis . priuatim vero ijs , quibus & nerij vis exitialis aufertur . Caneant ita 
ajue omnes , qui hanc arborem fuis in viridarijs alunt , ne forte imprudenter fe ipjbs , & domesticos omnes in perniciem 
40 agant. Sed fi aliquis fortajfe dubitaret hanc arborem non efje ^A^ndaracht .Auicennx , fidem illi raamfeFtam faciet jdn- 
<dreas Bellunenfis , quiin ^Arabicorum nqminum interpretatione, ita e(]'e aperti declarat. 
K«f jTftVw Sint* CARPASI SVCCVS. CAP. XIII. 
"C Potus carpafifuccusfoporem,citamque ftrangulationem adducit. Adiuuantur autem qui haufe 
-*^runt 3 epotie cicutae remediis , 
odnam hodie plant<e genus\nobis Carpafum dicipojfit , omnino fateor me ignorare: nec quenquam reperiri credi-, 
der im in 1 talia , qui plura quam nos de Carpafo referre poffit . Quandoquidem et fi hic inter venenatas plantas il- 
lud defcripferit Diofcoridcs ; nufquam tamen in prxccdentibus libris quicquamde Carpafo retulit, quemadmodum nec po- 
50 fleri tatn Graci, quam jt rabes, cx quo corne clari poffit , quidnam antiquis fuerit Caipafum . HocTaulus Diofccridem fe- 
cutus libro 5 . carpejiam vocat. Quamobrem credidere nonnulli carpafum , carpefiarn , & carpefium , de quo primo libro la- 
tius diximus , unam , & eandem effe plantam . Sed uanamprorfus horum jententiam efje arbitror . Siquidem d nemine po 
fleritatis memoria proditum inuenitur , deleteriam vim vllam carpefio inefie, verum eandtm(yt Galenus, & T aulus tcflan 
tur ) qua ipfi phu . quinimo ita aduerjus venena commendari compertum eft , quod Quintus carpefium cinnamomi loco in the 
riacam addere non dubitati erit , quod tantum id prxflarc exifiimauerit , quantum potefl laudatifimacajfia . Verum fi quis 
fortajfe ajjcreret cpocalpajum, de quo Jcribit Galenus , dum probatifjima myrrha notas expendit, libro primo de antidotis, 
Att opocarpafum hoc loco d Diofcoride dejeriptum vnum & idem cjje medicamentum , is meo quidem iudicio , rem( vt aiuntf 
acu tetjgijjet , quod opocalpajum Galeno mortiferum omnino fit & letbale . Licet idem Galenus non opocalpafi ,fed «Vou 
ecenfet 
at erum 
«o 
WW*™. SARDONIA HERBA. 
CAP. XI III, 
S ^P^ on . iaranu nculi herba: generi alfignatur , quar yefcentibus mentem adimit, Scquadaneruoru 
diltentione labia in jriftum contrahit, ut rilus fpeciem praebeant, d qua quidem affe&ione,de Sar- 
donio rifu adagiu in uulgusinfaufto omine manauit.Poftuomitum peculiariter conuenitaqua nml 
ia & lac , liberalius epota:irrigatio,perunftioque a pinguibus medicamentis, totum corpus excalfaci- 
entibusrin calidam aquam, olcumquedefcendanr,ied tum inultum perfricare, & inungere expedir, 
& in furnma, curam omnem, quaeconuulfioni neruoxum adhibetur, exequi oportet. 
a a a Quod 
Nerii irulefi- 
£ a natura . 
Nerij uenem 
turario. 
Aiadaracht 
a: Loris ue.';e- 
r,um,& rem e 
du. 
Carpafi, & o- 
pocarpafi eoa 
iideratio. 
Vana qyojuu 
dam opu). 
