In !ib, fextum Dlofcoridis . 

incognitum, quod nec minus fortaffe Diofcoridem latuit. "Nam fi toxicum nouijfet Diof carides, eius certe hiftoriam libro quarto 
filentionon diffmulajfet,vbi de exteris mortiferis difjcruit medicamentis . Illud porro indicium quodammodo facit, Mauritano 
rum tuforn ejfe DioJ condis toxicum, quod nomen illius licet corrupti, ab hoc trabes traxifje videantur, quali toxicon tufom no 
minauemt. Iterum cum toxicum de TfATFLLO loquendi nobis occafonem dederit , non alienum fuerit , vt nofirum fequa - 
murmjhtutum, hoc loco eius tum venenum, tum remedia dcfcnbere,prxfertim cum nafcaturm Italia . VapeUus itaque, vt 
Mauntanorum testantur monumenta , & msira adjlipulatur experientia, fi potu vel cibo in corpus ingeratur , fima fiatim 
afiert dij crimina : nempe iUico labia inflammantur , & adeo intumefeit lingua, vt exeri extra derues, & oris amplitudine ca 
pinon pojjit : oculi nem pariter intumefeunt , ita vt prommeanUvertigines, <& animi deliquia frequentiffimi- inuadunt,& cm 
ra imbecillitate affefta immobilia redduntur ; fubinde vniucrfum liuefcit corpus, intumef atque, & confeftim malo occupa- 
io tur habitu . Quo fit, vt breui temporis [patio , qui furnpferint,mifmabiliter intereant . Sed id mirum nonefhquippe quoniam 
tanta eft hmufce lethiferi veneni yis,vt nifi flatim propnfs antidotis fuccurratur, nullis fubinde expugnatur medicamentis . 
Imo quanuis etiam in ipfo principio valentiora dentur remedia', pauci tamen fuperuiuunhqui aut bcclicafebri(ut diximus)aut 
tabe, aut comitiali morbotandenon conficiantur. Succurrenda illico igitur fuerit, excitatis prius vomit ibus (vt Auicena inquit) 
epoto rapi , aut napi femine . Trodefl deinde butyrum bubulum cccium,&fxpe ac large cum ninofmptimiitem glandium 
putaminum decochm ex vino potum . Auxiliatur diambari , & diamofehi pftluis ; quin potius ambarum & mofchus prx- 
c xt eris per Je , & am Lemnia terra, ex vino pota , Quodfihac nonprefidant , nihil fimhprxterea frixandum relinquitur, 
quo parum , vel nihil poffint in huiufi te veneni nexa tberiaca , & Mithridatis antidotus . Vroindc dicebat xAmenna , tbe- 
nacam bfapello nonprodeffc , ni.fi certo tempore ,& termino . Faciunt adhoc& capparum radices, quod dixerint quidam 
ant .quorum , has verumEjapelli ejje antidotum. Conciliator fmaragdipuluerem duarum drachmarum pondere marnore- 
20 me fio ex vino potandum pollicetur . Sed hoc dari tantum potest Tontifidbus , Imperatoribus , JQgibus, alijsque opulentis 
principibus, quandoquidem parua,vel nulla eft adhibenda fides pretioforum lapidum fragmentis quibus hac atate feplafip 
vtuntur ■ Md bxc recentiores fere omnes , qui venenorum materiam pertractarunt, A uiccnnamfecuti, verum Jecurumque 
Ipaf-elfi antidotum putant murem quendam., qui Jfapelli radices depafeitur. Hunc vidimus nos,cepimusque in quibusdam 
alticriihisva n Aiianix montibus . S cd non omnibus datur ipfum inueniendi,venandique modus : ad hocnanq; multa pa- 
il ~ ' ifi] y a>U ' ta ^ HS ed ' Qgamobrem mihi mirum non efi,qudd fcyipfer.it quidam recentiorum clarijjimus , magnificum 
quet: am un Um ac principem , pbilofophum tamen, & medicum , cum diu hos mures quxfiuiffet , neque eos inucnire potuif- 
J et, vt demum fiam conficeret antidotum, horum vice magnas quasdam cepijfe mufeas, quasfolijs , & floribus T^apclli vicit 
0 Q 1 ' <aii crat . Eo autem antidoto, quod conflabat ex pradiclis rnufcis numero vigintiquat uoy,vncij s duabus Lemnia fpbra 
s-^&pai i pondere baccarum lauri, atque Mithridatis antidoto, omnibus oleo & meile J afficienti exceptis , admirandos fecit 
30 c l i L cius, non folum aduerfiis Ipapelli venenum , quodvt periculum faceret , diuerfis dederat animalibus, & ipfcynct experiudi 
antuotigi at i a fu. mp ferat ;fed etiam in omni alio ycncno.Sed quid dicam (fi tamen licet fine vitio feta queque laudibus efferrc)de 
a mu an a vi 0 einoshi defcoipivnibus, cuius componendi rationem tradidimus in prxfationis huius libri commentatione, cum d. 
tqmjxuo exitialique veneno, qui biberint, breui admodum tempore liberentur ,eo tantum exterius inuncti <“ nihil certe aliud, nifi 
quod aduerfus hoc venenum , & exter a qua yifcera non erodant , ficut gr venenoforum omnium morfus & iclus , inter om- 
nia remedia(pace aliorum dixerim ) id primum fibi locum vcndicat . Vbi enim veheinentifjima , fe< o f iaque fuerint venena, fim 
gn is horis mytigi pofiulattvbi vero minus vehemetia,minusq ; j euh fuerint : int erpofito trium hor arum fpatio, pluribus cotinuis 
diebus. Inungi autcrh debet non modo cordi ad ftniJlra mamillam ;fed temporum quoque, manuum, & pedum qrterijs. 
Napelli ucne 
num, ei usque 
remedia. 
r*W, IXIA. 
40 
CAP. XXI. 
f Xia,quaeulophonon appellatur, inter potandum aliquid ocimo fimile guftu & odore redojetmebe- 
nientem linguae inflammationem excitat: mentem mouet: omnes excrementorum exitus fuppri-. 
tnn.ftrepnum cum animi deliquio cietdjsque intellina latrant, nec egeritur quicquam. Poft uomitio 
nema uumq;reiolutam, auxilium praeftataqua,inquaabfinthium maduerit,exuino largiore, aut ace- 
to mulio potaOTtxqifylueflris femen, autlateris radix, item tragoriganidccoClum.cum aliquo lupra 
ictorum,aut lade,aut relina,terebinthina,aut nardo, aut caftorio,aut lafcrpitio, quoru fmguii oboli 
conucniunt. quin & nuces iuglandes ex uino.cum refina,caftorio,& ruta tritae, ita ut lingula dra^hmg 
calci * qucm * It:ic * cm chamelae*, autthapfiae,aut ablinrhii fucci licilicuscum aqua mulla, & acetum. 
50 
^OTfi I xix nomenclatio vtnque chamdeoni fit communis , qufid ambo gummi vifco frnile proferant, Ixia tamen dubio Ix ‘ ;£ 
procu nilaaud defignat hoc loco qudmnignm Chan/f leonem . Siquidem id apertijfme declarant plantarum varixap- nanira * 
pe ation es , qux Diojcoridi afcribunxur,vhific legitur . Chamxleo niger , quem quidam ulopbonum, ali; Ixiam , nonnulli Cy - 
r °P r U v ° cant -Qj:^ uerba adeo rem claram faciunt , vt ab hac fent entia difecdere nequeant . At fi Jycophanta quifriam 
,, Uen im P u ens , itt nomenclationes illas tanquarn Diojcoridi adulterinas reijdat, addam non obid effe fabulofas. Quod fi 
F I mm- Ca r\ tYa f 5 P\ lnlum i? in 0C! ^ 0S obqciam . Quippe qui lib. zz.cap. 1 8 . ita dc nigro Chamxleone feriptum reliquit . 
tali ■■afTt aliqui marem dixere, cui flos purpureus effet, & femina cui uiolaceus . Vno naf Icuntur caule , cubi 
rb d-'- 1 ^ digitali . l{adiabns eorum lichenes curantur, cum julphure , & hitummc una dc coelis , commanducatis ue- 
Ao quoq Sm ' 1 £S 'n Ut CUm acet0 coctis . Succo fcabiem etiam quadrupedum fanant, & ricinos canum necant;Iuuencas 
ulcmh ai ‘^ !tl .^' m(c ‘ 0 •' Opare quihufdamVlophomm uocatur,& Cynogolon propter odoris grauitatem . Ferunt o' hac uifcu 
tis comL^ 1 n im ^ m ’ autem generum eorum radices fcorpionibus aduer fantur, bact enus illa.. His itaque me ja - 
contcndirm 6 arbltr n or ] Xiam ehamxleonem ejfe nigrum . Quare apertijfme hallucinatur impudentifimns ifle , n;u ixiam 
■filanti-., /L fi, utroc l ue thanuicone differentem , nempe eam ipfam , quam Tbeophraflus libro fcxto,cap. quarlode • 
fil,- f y, h ' ei °' !a *. . m a PfS^ at • Deprehenditur error & impoflura non ex his modo qux diximus, fed etiam ex ip ftus Ti.eo 
lum omninorefet f U ^ dm 1 ^ ml r al j” d Tht '°P lj msto defignat, quam album chamdeonem - Ifanqne hac notis omnibus il- 
de media feminlL f cafcnbit Tbeophraflus : r&m haud multis m locis prouemre potefi . Efi a b radice foligera,qua 
ZZema^Zml- C T S ud “ U ™ dum extub ™ ’f ol V* ^irum occultatus . Hic lacrymam iucmci / aperis /acie f rofert 
imZhSt^^f lChemU ° Cant ' H * Cllle - ^ fu m rem perpendent , & inter, V albini t! amdeo 
dilZl -rt l! H ° taru ™ differentiam non agnouent, is memofhip.dHs appellari potent , & prafertim-cum nufqudm 
v e Theophrastus ejfe uenenojam , et Vlophonmn appellari, nec em ufqudm extet vnpnth apud Dfff oridnm,Cal emi /i,# 
aaa 3 Tibiam. 
