74 * 
Andr. Matthioli Comm. 
Tlinium . hnpoflura hac funt , & fbphifmata, quibus ftudiafa iuuentmfape decipi filet . JXJ.A itaq ;. ( vt Tfiicander , quem 
Diof carides eft Jectttus , in dtxipha.rma.as inquit ) guflata ocimo Jimilem faporem probet : hausta extremum lingua; trabium 
exafferat , interiora adurens. quinetiam corde fuo turbatur ad inf artiam ufque qui fUmpferit ,ac linguam penitus dentibus lace 
rat . Torro mente attonitus redditur , aluusq; temerb ambos utrinque meatus & liquidorum ,& efiulentorum obdurans, qu? 
& intrinsecus ffriritum fuffocans , fubmurmurat, ac modico traclu volutatur . Qui item boc malo angitur ,.agrh magnaq ; dif- 
Ixi» ueneni fa u i tate reffirat , adeoq; venenata Hia ixia potio protenus excrementa eijcit ouonmi fmilitudine. baclenus 'Igicander. Cate- 
ritm Mauritani ktiam aldabac uocant, quod proprii: vifcumfigr. ijicat.ldcoque etfi firipfirim ego antea Jxiam yifcum effe cha- 
male<mis,n<m ob id mihi vitio vertendum eB,& prafirtm.cum non minus venenofum effe Sciam huiufie planta gummi,qudm 
fit ipfa radix . Cuius nimirum incommodis in primis fuccurrunt,*sluicenna tcfie,ex citata uomitiones , &infufi cly fleres, qui 
'fis maxirnopere auxiliantur ,fed mitiores lenior es q; effe oportet. Troi fiant deinde auxilium tberiaca , & Mithridatis aruido - \ Q 
tus, ex abfinthfi l{pmam aut Santonici decollo pota.Trofunt item epithemata, qua coniis imbecillitati dica,ntur:quin & utriuj' 
que bugldffi flores faccbaro afieruati , additis margaritis, cora llfis , pretiofqmm lapidum fragmentis, mofiho, ambaro , & olfis 
qua cordi opem ferunt . Qonuenit infuper rojaccum aceto admifium,& fineipiti vbi futura int erfecat , linteis illitum. Qua fit - 
ne remedia non modo remorantur , franguntq; veneni uim; fed omnibus etiam incommodis ab eo excitatis mirifici fubueniitnt. 
Chamadeo- Verum etfi ego in radice albi chamaleonis , qui in Italia prouenit , nullam hacknus Jxiam reperi: attamen fuperiori an - 
nss nigri vene no fiJacobo jLntomo Cortufoviro fine inf igni, & plantarum indagatore maximo , & d Francifo Cal^olario Veronenfi rei 
dia" 1 ’ & rCmC herbaria admodum ftudiofo ,plures chamaleonis planta integra ad me Tragam miffa funt , quagummi illo vifii modo lento 
referta fiunt . lintea vero quidam Cretm fis rei herbaria fiudiofus mihi pro certo afarmauit , b carlina vulgo vocate radi- 
ce in Creta Jxiam ab fis colli fi , quifagittas conficiunt , vt pennas fagittis conglutinent . Jfiec modo eam referiri mihi re- 
tulit in eo carlina genere caule viduo; fed etiam quandoque in altero . Caterim hic referre nbn prateribo que deChama- 2? 
leonis nigri veneno , & eius remedfis memoria prodiderunt Taulus ,&.A etius : ita enim feribunt. ^A C hame leonis nigri po- 
tu morjus ventris , & lingua tumor , cum rugitibus intcjUnorum {equitur .-facies diflorquetur , & uomitus ffumofius , tremo 
res, concufjiones ,& totius corporis conuuljiones , ac ttocis interceptio concomitantur . C at erum curantur ex his, qup 
ad fungos funt relata . Datur eis & thlafpios , & beta fuccus , & triticea ptifana cremor cxpaffo, abfinthfi dilutum & 
nitrum cum aceto mulfo . Vbi vero euomuerint , lac recens multium fiape exhibeto,et aluum cum lubricis infufts eluito, vehit 
eft fani graci & altbaa decocium.Tracordfis etiam fomenta , ac calfaftcriq adhibeto. 
fiiqtiSm CERVSSA. CAP. XXII. 
C Eruffa fuo colore proditur: fumpta enim, mox palatum, gingiua^ingua,&commiffura:dcntiu, jo 
candore quodam inficiuntur: fingultus,tufTim,ac linguae ariditatem excitat:ijs extrema frigefeunt, 
mens labat , membra torpefeunt . Quibus dare conuenit aquam mulfam, aut ficuum , aut maluae de 
co&um,aut lac calidum , aut fefamam ex vino tritam, vel lixiqiam ex farmentis fa&am , amaracinum, 
oleum,autirinnm,perficorum offa cum hordei deco£to:columbina oua cum thure, aut hordei deco- 
fto , aut prunis: aut gummi , quod vlmus plorauit: aut humor, quem ulmea folia reddiderunt, cum te 
pida aqua:fed tum quoque uomant.Couenit etia thapfiae fuccus, aut fcamonitc, cuaq«a mulla potus. 
Ccrufij letha {~pEruffa faciftida rationem tradimus fuperiore libro Hactametfiad vicerunt medicamenta , qua exterius illinuntur, 
lis natura, \fjfalubre plerunque fit medicamentum; fi tamen fumatur intus in corpus , interficit , quemadmodum extera deleteria 
pharmaca , de quibus tam plura retulimus . Epota ceruffx incommoda pluribus notis, quam fecerit Diofcoridcs, eleganter 4 O 
carminibus reddidit in alexipharm^cis Jfjcander , quorum caminumhxc erit paraphrqfts . C er uffa per omnia {fumanti 
adhuc lalli , cum verno tempore , pingue & yecens in mulctram emulfum fuerit , colore fimilis eft. Torro cemffa jpuma 
fuper gingiuas adflringente ui fcandit , qua ffnmofi medicamenti frigore arefiunt , & contrahuntur in rugas . Lingua , & 
fauces afperitate languent. Vexantur ob id, qui bauferint, arida tuJJi,oculisq; nutantes grauitate , dum crebros ructus egerunt , 
non fine labefafTtone fui opplentur.Hinc fit, vt capite non parum turbentur icpiinetiqm animo fuo naufeabundi pratrijii labore 
gemunt . ^ At fipiffime in ipfa luce vanum phantafma,quod re ipfa nullum Jit , cernunt, alias fomnolenti toto corpore frigent , 
neque vt antea membra , potiffimum manus, & pedes ,fuum officium faciunt , adeout ni eis fuccurratur,eo tandem dolorela- 
ceffitiffuccumbant per eant q;. hactenus Jficandcr. C at erum .Auicenng teflimonio ceruffam haurientibus alia aduenumtinco - 
moda,nempe animi deliquium , faucium afferit.-ts , ventriculi, & alui cbpunciiones,pr $ cordiorum tenfio: anhelitus difficultas, 
Cerufla: mali p r gf°cutio ffirituu,& aloedo totius corporis: quin firvrina modo nigra, modo cruentaredditur. JJis auxih.im pr filant (vt ipfe, <j 0 
auxilia. & vietius trodidere)fiammoniumex mulfapotum, aliaq; medicamenta, qugfuapte natura vrinara valenter pellunt. Tofi hec 
clyfleribusvti conueniet,ac fubindeprouiderc,ne dormiant affefli, fed vigilantes {{pius euomat poto prius hydromcliteffu fm% 
narcifiino oleo admif iis. Trfferunt quidam vomitiones ab atriplici,& rapi femine concitatas :it em clyfteres ex hvaficy deco 
fto cu oleo,abfque fale: infuper theriacam ex vino, & Mithridatis antidotum, & album meracum uinum largius potum. 
MvKHtf. FVNGI. C A P. X X 1 1 1. 
F Vngorum alij genere, alij ^opia laedunt: omnes tamen ftrangulatus fufpcndio fimiles concitant. 
Quibus confeftim fuccurEendum : communiter ex oleo uomere cogendi : mirifice iuuat lixiuia ex 
farmentis, aut pyraftri furculis, epota cum fale.pofca , & nitro . Fruftus , aut folia pvraftri cum fungis 
decoda,flrangulantem illam uim auferunt, efirataque eifdem auxiliantur . Aduerfus fungos gallina- 60 
cea oua cum pofca proficiunt, adie£ta arillolochi? drachmantem abfinthium cu uino melleque funi 
ptum,&exaqua potum: apiaftrum ex nitro : panacis radix, & femen in vino :f?xuini cremata, cum 
^tf^&osx a£ I ua:atramenIuma fp tor j um ex aceto.-radix,velfinapJs,aut nafturtium efu prolunt . 
Fungorum ve X^T On mode nocent in vninerfutn Fungi , quot} in eorum genere aliqui habeantur lethalcs , & fuapte natura veneno fm- 
nefica natura. buti ; fid etiam quod ex his , qui perniaeji non funt , plus quam ventriculi robur ferre pofjit , quandoque ingeratur , 
ita ut tunc non malefica vi : fed copia ladani . Quippe cum natura humidi admodum , & frigidi fint , & lentore non modi- 
co fiat eant , fuper at 0 fua quantitate corporis calore fuffocant,firangulant,& denique int criniunt, ni fi citius remedfis faccur 
ratur .C ognofiuntur quimortiferi funt(yt fuperius lib. quarto tradidimusffi fragantur, quod illicovarios mutent colores,fiatimq> 
computre fiant . Troinde dicebat Auiccnna , in fungorum genere eos effe lethales , qui virides , & efffi deprehenduntur . 
Sed certe 
