Euphorbii, & 
t|Uoruda aiio- 
lum venena- 
ta potio. 
Euphorbi i, & 
aliorum om- 
nsu curatio . 
Remedia ad 
varia fympco 
mata. 
Remedia ad 
couulliones . 
. Andr.Matthioli Comm. 
corpus, cum quo poFtremo Commoriuntur agri -His auxilium prxsiat ahfinthium ex vino potum: quin &■ cummi,& anifi fenw, . 
nardus,caftoreumqs yquis ponderibus in puluerem contrita & ex vitio pota appofitis,vbi intumuerit venter linteolis igne cale • 
factis, itemq; faeculis flatus di} cudentibus. Cibandi autem Jknt Agri recenti cafeo,melle, butyro, tam crudo , 5 cobio, pinguium 
carnium intibus, ac etiam pafjo . Sed non propterea parcendum fuerit antidotis in vniuerjum iuuantibus,nec etiarnnyniphpgflo 
ribuSyVtpote qui non modo albi veratri vices demoliantur ; fed etiam nigri E u TH OfrEIFM fauces, zAguttur vehementi ad- 
modum incendio vexat, Corpus vniuerjum in flammat, ventri culum, & mtcSiina magno dolore erodit, (ingultim ex citat, & con- 
tinuas alui fluxiones. Qus itidem omnia mala inducunt TVVffE-TV M, Scammoriium, Colocynthis, Bry.mia,Eiibymali<m- 
nes. Lathyris, & ificmus. Quamquam nos tam acriter nocent ,ve!uti euphorbiam . .A T h T M E L ,AE ,A autem,& Chame 
Ua pituitofx fpumantesq; excitantur uomiticnes,alui ffrpfimia, intolerabiles intctiinorum,& ventriculi erofmes,argufiip,in - 
fiammatioues,& vniuerfi corporis cruciatus: quin & fitis implacabilis, fingultus,conuulfio,prepedita Lcw.io,& alia fyua acci to 
dentia,quy quandoq; ea excedunt, quy ab epoto cuphorbio proueniunt . His omnibus in uniuerfum primum opitulantur vomi- 
tiones & clyfmataferuara vnincrjali methodo, ac etiam communis vjus antidota.Triuatim vero prefunt ulecfa , ac pinguia : . 
item qua. valenter funt frigida,vt hxc ingentem feruorem excinguant, illa vero vt exuperantem acrimoniam obtttndant.Vro- 
indeprg tulit ,A mcenna acidum lac,caphmarn ex rofacea aqua potam, punicorum aufierernw, vmum,a,>gmiy , cucumeris, cu- 
curbity,& acidorum malorum fuccum: item hordei pt/fanam niuc,ucl glacie n fiigcratam. Sed proprinm(vt aiu.nfcuphmbii an 
tidot ume fi citri femen exvino,in quo belenij radix inferbucrit potum. Scammonii ver b lac, d quo Comptum fuerit butyrum, 
cotoneorum,rbois,ribisq; fucetis. Colocynthidis deinde antidotum fuerit fane bubulum lac , butyrum recens, Lemnia f hra- 
gis,& Jmaragdi piduis 3 pluries pota. Turpeti preter.ea,& T iibymalornm omnium, .Andumachithtnaca ex vino pota, iu quo 
Cretetife ai damnum in cotium fuerit : item mumia Jepnicbrurum in puluere.m ex vino-tneraco pota drachma pena er e. bryonig 
porro, theriaca ex vino haufiafm quo helenium cmferbuerit,itanq; nigrum piper contritum . Lathyris ad hyc,& Rjrini pro- 2 o 
prium antidotum eflhyperici fuccus,aut herba ipja in puluerem Pota. ThymeUa deniq; & diamdUkrofdcenm fer apium, ex 
bordeiptifana, potum, & fubinde origanum Cretenfe igni tcftu .S cdhyc omnia prxfiant tantum ad fupraditicrnm medicamen- 
torum vim deleteriam fuperandam. C yterum cum plerunq; eueniat,vt hxc, qua modum excedunt medicamenta, varia ac di- 
uerfa adferant incdmoda,quy etiam ob fui repentina, vehementiam prefentanea expofeunt remedia, nepe continentes vomitus, 
perpetua alui profbma tam exterorum humorum, q puri fanguinis,cum vaforum ofcula veneni vi referantur, couulfknes , prt 
focationes, animi deliquiu,& uirium omnium imbecillitate;, idcirconon modo attendendum fuerit, vt medicamenti vis antidotis 
fuperetur ; fed etiam vt ipfls grautbus lyrriptomatis omni diligentia Juccurratur . Quandoquidem bycfypius tanti funt ponde 
ns, vt maiorem, cderforemq ; expetant curationern,q extera. Inhibentur itaq; uomitus modu excedentesfit tamen medicamenta 
cum humoribus reiectum fit ) adfvringentibus medie amentis, quy ventriculum roborant, exterius pryjertim illitis, quin & vincu- 
lis, ac fibulis, extremis membris obtortis. Faciunt ad hoc in corpus fumpta ftaita myrobalana, tamficca , <J faccharo affer nat a : 3 0 
item nuces cum putaminibus faccharo fimiliter conditx,diacytonites,faccharum rofacctm diutius inucteratum,addita Lemnia 
fihragide : prxterea. cydoniortm, & punicorum malorum vinum, fylueslrium prunorum fuccus, myrti baccx,rhus,rofa ficca, 
Jylueflrium nfarum Jemen, cornu ceruinum combuflum, fantala,co-rallia,ompbqcium,acetum,& id genus alia . Sed eoru qux 
exterius illita prufunt,hyc fefe offerunt, Indica videlicet, & Celtica nardus, mentha, glandes Jcntijcina refina,thus,flaua myro 
balana,myrti folia,rbus,melinum,nardinnrn,lentifcinum,&myr tinum oleum.Tfec tantum pollent hyc ad vomitiones compc- 
Jcendas ;jed etiam pari facultate valent ad fiflendas alui fluxiones, qux modum excedant: verum qs vniuerfa aliius efl illi - 
nenda,ab ipfo ventriculi ore ad pubem vfq; . Trpsiat & brachia ab J capulis ad manus, <& crura a. coxendicis articulo ad pedes 
vjq; fhjcijs constr ingere, offuf is fubinde aujtei is plantarum fuccis . Confert item Judoris excitatio, aut detentis egris in calida 
cubili, aut laconicis arte talef aciis, m quibus ygros caput emittere oportet, aut braibijs,& crinibus, in calida lalneo demerfis . 
vdb his dare conuenit,qux adfiringunt,& robo 1 ant . Trincipcs in vrfuerfum facultates roborant odorata medicarnenta,cuiuf- 
modi Jient rojx fccx,iapbura garyophylla,agaboihum,fiyrax,laf rpilij lachryma,iuniperibacM.jartalai‘imia,& id genus ^ 
plura . Trytulit in buiujcmcdi alui fluxionibus ^Auicenna nafiunq Jemen tofium,trium drachmarum pondere, ac fubinde in la 
Se decocium , quoujq; lac concreuirit,& pojtrcmb potum. Siuei o hyc profuerint, foporiferis vti licebit, nimirum Thilonis me 
dicaniento,axhaaiafiq,requie,ZA ahfs quibufcunq; quy opium, aut meconicum exceperint. KJam etfi hyc quoq; noxa haudua- 
eent ; tantum tamen adf erunt iuuamenti (fi tamen refla ratione c.\ hibcantur)ut ijs tuto in tam magno cifi rimine medici uti po 
fint . In fumma fi optimam haberemus theriacam,qup ex adulterinis & Juppcfituqs non cfjct confcfla medicamctis, cmmbus 
prpponeretur antidotis in juperanda ui medicamentorum amu ducentium. Siquidem tejlatur Calenus (ui paulo Juperius dixi 
mus)pluribus in locis, J.uis in libris de ther iaca ad Tifonem,& Tamphilianumfillud optime theriacy indicium effe,ut d pryjum- 
ptodeieiforio pharmaco pota humorum dcicclioncm impediat, citra ullam egrotantium noxam. Id quod nobis experientia cdper 
tum efl pryftari ab antidoto nojlro,cuius[deJiriptmtm tradidimus inpr cfaticnis huius libri commentario . Trotiesi non parum 
prpter hxc uomitionii'us,& fluxionibus prxdiciis etiam uiclus regimen ex acSinr, gentibus & auflms infiitntum,qug deinde ni J 
ue vel glacie refrigerat i conuenit,at in altum aqux puteum fune Juffendi. .Adiuuantur conuul funes, que ab ingentibus laborio 
fisq; alui profiuuifs cucni.'int,ijs duntaxat cibis, quibus ad rcfocillanda exinanita corpora uiresq; roborandas utuntur medici . 
Quo in negocio pry fertur bu.manum lac ab ipfis exuchm uberibus: quin & dulcium amygdalarum cremor, & earum pariter 
deum, ciborum condimentis admijium. Trojunt & nuclei pinei, pifiacia, Indica nuces, & mclopeponum femen, omnia in morta 
rio eontufa,& caporum iure colliquatn, addito candidiori faccharo . Opem fimiliter fert caporum ,& phafianorum exenterato- 
rum carnium eliquatus fuccus, carnibus ipfis tenuiter incifis, nitreo uafe ccncluf,s,& in aquybalneum eodem in v.afc decoctis, 
quoujq; uniuerfus ab his exudauerit fui ens . is nanq; frequenter potus. cochlear is menfura{ut libello de uiribus cordis prodidit 
lAuicenna) magis fuccurrit imbeciliiiati cordis, <j alius quiuis cibus. Conducunt pryterea recentium otmurn uitelli carnium iu 
ribus admijii, A' faccharo refpetfi : infuper capoyum,phafianoru,pet duum,& attagenarum pulpa in motario contufa, & iure, 
& faccharo temperata . Trxfocatwnihus porro fubucnimus iffdem tu auxilfs,tum medicamentis, quorum fuperius mentione 
fecimus cum de mortiferis fungis differ ercmus.Cyt erum meminit hoc capite Diofcorides pryterprydifla melantbif fylueftris ,ru 
ty,& earum plantarum lanuginis, qux in aculeatarum genere quibufdam cacti uocanlur. Quorum omniu h> flori as, & faculta- 
tes fuperius proprijs locis tracitimus,qux tamen non jtmper nocent . ^ dt fi noceant , curantur excitatis uomitionibus, ebibito 
prius maluy decoclo,aut lacie, aut recenti crudo butyro. 'fPoSi miy proficiunt pinguia ima, & cytera,quy aluum emolliunt • 
Dent igitur operam, d ligenterq; ammaduertant ftplafiartf proli, ac fideles, ne in ponderandis hifce medicamentis , aut manu, 
aut oculis imprudenter decipiantur. Quin etiam eos admonitos uelim,ut imperitos, ac temerarios circunforaneos d pharniaccpo- 
lifs fuis excludant, reprehendant,& ntiffos faciant : ac fi epus fuer it, proromedicis rei' foribus duitatum eos denuntient, ne 
tnijelli ygrotantes, fub publica omnium fide ab hoc improbo ac pefrmo hominum genere prodantur,. atq; in perniciem agantur • 
