7f2 • Andr.Matthioli Comm, 
quidem appellent, quie morbos arceant. Cuius fcntcntia: inire rationem haud promptum eft : etcnlrri 
chm uerbum ipfum,praecauerc,tum asendi modus, omnino auxiliarem remcd ariamqueuirn prxfc 
ferunt.Mirum uero nifi etiam fua illa dift ibutione partium eos complectuntur, qui in peftilentis coeli 
ftatu morbo nondum correpti funt:pefti tamen, propter obuerfantem acris occafionem , opportuni, 
& in morbum proni redduntur. Dicere forfitanquispoflet, lalubris inftirunonis prxeepra non aliud 
effe.quam arcendorum morborum rationem: quippe cum firma reddere corpora, & minus uitijs ob- 
noxia nitamnrqit inoffenfa ualetudine degant, ncc morbis conflictentur. Neque id filcntio prxtereun 
dum, quo<* maxime prxcipuum,&tanquam caput rei elt, non oportere mcdiciq.v partium di ftrib ti- 
tionem, totidem corporis conftittnionibus relpondere, led naturas finguloru fuis notis leorfnm <cru<r 
tari*acexplorare,utfuislocisoftendirnus.Cumijs igitur non pluribus agendum. Illud magis adnotare 10 
tonuenir,affe£tus,qui a uiruientis animalibus, uenenifquecontrahunrur,uocarica’COs,id eft,quoruhi 
ratio minime iniri potelt. Quin & ea.quae eifdem auxiliantur, nulli pariter funraddida caufirr. quapro- 
pter quxftionibus obferuatorix artis, & eius quae ratione fulciatur, annumerari folenr. Neque prorfus 
uerum deprehenditur, affectus huiufmodi caecos cfle.nam quod lempcr le protrahit, & nullum in qui 
buffia neceffarijsufium exhibet, haud facili cbiedura colligi potelt : etfi natura: proprietate prorfus ex- 
eo s eosaffe&usconccdimus.quiab exitialibus ucncnis,&animantibus,qua:uirulento morfu feuiunr, 
contrahuntur. Nam quod ad opus nonnulluufum praebet, darque medendi occalionem, neque intper 
ceptibile, neque cxcum, nulliVe caulae obnoxium reputatur; fed magis ab ipfo quisimpulfus,demotv 
ftrationem le habere, & opinionem de abditorum cognitione confirmare poterit. Nam ctli jfepe mi- 
nora funt, quam ntfenfibus percipiantur j cuidcnter tamen ex iplis inter le collatis deprehenduntur. 20 
Diocles autem in eo commentario, quem Pliltarchodicauir, fatis modos perftrinxir, ad uerbuntita 
feribens . Noflequishocpotcftcumin aliisnon paucis, tumin uipetis.&fcorpionibus, & reliquis id 
genus, fecum animo repurans.ut quanuis exiguo fint corpore.uixcjue confipedui fubijciantur; magno 
rum tamen diferiminum acdolornm caufasinferunnquorum nihil praeter quandam corporis exigui- 
tatem, uimque pra: ceteris animantibus datam illis.facile fuerit fpedare.Quanraenim moles corporis 
cft,quxa Icorpij idu,& aliorum id genus ucnenatorum,qu? nos morfu conficiuntatiingituciquorura 
aliqua uehementes cruciatus excitant, alia crodu.nt,& putredincscicnr, nec defiunt qua: praefentaneam 
perniciem moliantur. Aut quantulum eft quod a phalangi ) morlu ingeritur , & uniuerfum corpus ex- 
cruciatur ? neque enim quis magnitudinem ipforum deprehendere poliet , cum prorfus exigua mole 
conflent. Ergo quod haec ad affectus referantur, conftitit inter omnes. Verum quodexadedeprehen- i° 
fium fit,nim quandam ipfis inefle mortiferam,quxinfinuata corporibus, moleftiarum, quxcxoriun- 
tur.nobis caufia fit, in confeflo eft, & omnium confenfu perluafium. Nec quilquam lnuenieturufquc- 
aded contentionis Audio flagrans, qui aliunde exoriri moleftias afleueret,quam a materia mortifera 
partem corporis attingente. Porro id erat, quod inter utilia artis opera in omni opere dicere oportuit, 
quxnam res opus hoc efficiat, ut nihil prorfus nos lxdat , incomprxhenfa communis caufae quae pra- 
pnjs incftratio:quandoquidem tum euidenter indicari pofljt,cum deprehenfa efl.ldeo Eraliftraius eai 
pineorum pertinaciam graui cauillatione incclfiens, caecis affectibus caufas aflignauit.inficiatus his co- 
muncfli, & fupremam morborum caufam incomprehenfibilem elfe: & hanc in eo, quem de caulis 
lcnp<ir,commentario aptiflime prodidit, candido fignatain lapillo. Nec ferendos eos elfe ceniuit, qui 
ie dicant in quibufdam, ut in uenenis, ferpentium idibus,& .exteris id genus trita medendi ratione co- 43 
tentos cfle . neque fatisfaduram fibiobferuationem cam.qu.a: a caularum comprehenlionck parata 
eft : primum enim genere comprehendi facile poliunt . Quod autem fit Icthifera uis,corporaque per- 
mutans, ita ut perjmat,ex ijs quae per genus, non per Ipeciem uagantur,curationem indicar,qua hxc iie 
bctare,& prorfus expugnare liceat . Cum uero fubiungit . Ad aquam dulcem, & potui idoneam ucnit 
quis,& ante obleruationem ad uomitum, ad uulncris dilatari otiem, ad demorlx partis fudum, cucur- 
bitulas adfixit, partem incidir,urentia medicamenta, aut ea quae uim eandum adipilcuntur,admouu,po 
ftremo partem amputauit:fecum reputauit medicamina, quae per lummairr cutim ferre, & applicari 10 
lita,immiffa:ad intima perniciei repugnarent. Haec itaque, qua: dilieruit Eraliflratus, uerttaticonlenra- 
neafunt,nec arti refragantur. J>ed methodicos demirari licet , qui mortiferam uim corporibus illapsa, 
ncgotiorum,qua:ipfafac::lTir,c(fecau(am difliteantur.ucrum r d dcule nomini attendut. Nam apud 
iplos palam immilfa uis ?9o;oToioV,id eft mortifera, nominatur : tfopowir autem nullius officij alius elfe 
poteft.quam caula:. Aium ha - cnomina 1 A , *V ; *" TofjS " «r«*A.uafer,clie reliquis omnia fimilia,in quibus par 
tes quaedam didionum non pro uirtute,fed nudaenunaauonccomprehenduntiir-Enimueroqucm- 
admodum in his uocibus «laJcaAbifcKipartesncquecerroSjnequeprincjpcs retinent ligni- 
ficatus; licin hocuerbo fSo^Tomr, partes productionis gratia, non pro uirtutecoaluerunt.Hincad cau- 
larum differentias tranleunt ,aftii mantque caularum aliquas cuiden tes elfe, quae dum aduerfam uale- 
tudinem crearunt, feparantur: cuiufmodi funt frigus, labor,aftus,& fimilia.qualdam continentes, qua: 
pcrmanenr,poitquam morbum excitarunt, hoc eft, quibus prxfentibus,&etieCtus eorum adfunt: m- 
crelcentibus,affiedus augentur:decrelccntibus,minuuntur:& cum delinunt, ijdem finiunturiquibusfo 
lis ac per (emanentibus, eftedus quoque iplimanent.Talia quidem rcceptilfima lunt caularum dilcri- 
mina,quorum nulli phthoropeeon fubijci poteft. Euidens enim caula non eft, quoniam morbus ipfe 
permanet, nec ipla a corpore leparatur. Ncc continens caula dici potelt, cum magna ex parte hic adiit: 
quemadmodum accidit ijs,qui a rabiolo cane lunt demorli. Quod fi neque euidens caula, neque con- 
tinens fuenr, neque per le, neque alterius conloi no caula erit. Quod fi a nulla caularum differentia 
phthoropoeon deducere pollumus, conlequitur, ut neque caufam effe fateamur . Quod autem affe- 
runt, uocabuJa quaedam in lenon habere pai tes rerum lignificatrices, fed nuda&fimplici pronuncia- 
tionefida elfe,fateri nccefle eft.Verum non omnia , fi d perpauca talem nancifci conditionem cxiffi- 
tnandum eft: neque enim » 9 »«» in hoc nomine ^opo!romV,perinde atque affumptitia profertur, led longe 
principem obtincr fignificationem.QuemadmoQum enim id eft corruptionis, nomen mutatio- 
. nem 
