7<5q 
Andr. Matchioii Comm. 
Venenorum » vt wbil plane addi pcjjit;tamn ne, ab instituto notilro deferiffe videamur, in edrm gratiam, qui fmper plura pr* 
diuerfi grad 9 , ferri expediant , nonnuLq. medo differam, qux,vt arbitror, non inutilia , neque (citu iniucunda erunt . Dicam itaaueprminii 
ex eftedt us . animalium Jerarumq; vuus ,non m omnibus cjfe idem , fefim bec vchcmcntijfimum , & omnium pe>viciofif!im‘nm,adeb vt 
vnatantumhora hemmem confictat , vt m ajfiide , cerafie , & bafilifio : in alto vero mu M» vehemens minusqi i 
: J .. , muMTamum trnis } nitcY<iumvno dnn- 
taxat cie, ncmunyuaniplumus diebus fapemuant . Quod a ciuerfis caufts proimit: fi quidem in a fpidum,& viperarum IO 
f 1 ™ ere , lo W m « a bures funtfannxue quam mares , w quam fines, (quanuis non defimt, qui contra > m» putefiadul 
t<e quam, adolefcentcs . Qumetiam fera omnes , & injedla in montibus , 6" cria locis inter vepres , & fiaxa deventes Us 
citius hominem perdunt , qua palutiires , uiiginojos q; tradlus incolunt . Citius pmerea necant , qua orientalem , & n. cridio 
na<-em inhabitant pmgOW, quam qux fiptentrionalem- Mdkacfamelicxdepafiis nccenticres fiunt , & nritatx veneno jhres 
Junt , quam ///*- quanuiS' omnium m vniucrfim i dius pmiciofiores ftjit aftate,qudm hyeme. Ha itaque caute effe potiunt, 
cur afius, vel ferius dmorfi intereant. Id famen etiam pleruvquefitexfmkihvelin becillim dmorjLm temperamento, 
aut vafirum latitudine , vel an gu titia , quandoquidem (yt juperius plurii, tus in locis diximus ) veneno ren tam facilis pate- 
Qiiorundam bit aditus , vbi vafafuapte natura angufia fuerint , qudm vbi latiora . Cxterum errant , ^ fuicemu tefiimenio , qui tirpen- 
opi^xplofa , tium venenum frigidum effe flatuum,? ab ifs detncifi illico frigidi fiat, quodfi firpentes ipfi,ut frieris impatientes, appetente 
hyeme infiot en ancis cauerrns latitent, veljub lapidibus feb quibus priuatirn fi condunt vipera:, vbi nam: unquam adeo frfiore 2 Q 
correpta reponuntur, vt tilupidg & immobiles reddita,! anqua cogelata perfiflant. f rigiditas enim toti corpori ex itiu velmorfa 
qduernsns,non vtiq ; euemtex veneni fiigidkatcifid quodinnatus calor ab extremis & vltimis corporis partibus ad cor fi confe 
rat,qmdq; etiam veneno fuperetur, & extinguatur, Nec eo argumento frigidi temperamento ftrpentes fiunt indicandi , quod 
Jcucet hyeme immobiles ,& feri exanimes fuis in canurnis referiantur, quippe nulla alia de caufa id illis accidit, quam quod 
eorum natura ,qua calidijfima efl, id maxime refugiat ,quqdfibi contrarium fintit , Fijitur hoc pariter inpificibm, qui cum frti 
giu; natura fint, quam primum ex aqua extrahuntur, aeris calore necantur , Quin & vcfrx,qne temperamento calidx fiunt, & 
J!cc£, eadem \atione hyeme conficiuntur > nifi calidijjimis re condantur locis , Sed iam ictuum ,vcl morfunm virulentorum cura 
Virulentoru t:cnan aggrediamur. In qua Diofcoridem,Taulum, getium, & alios xterni nominis feriptores imitati , dicimus efficaciffimim 
iftuiim , ucl efie remedium, morfuveliclu illatum vulnus continue ore fuger effingent em tame prius prxp aratum efje oportet) & fubinde ve 
morfuum cu nem, vel venemu fanguinem expuere.Veruntamn id opus, meo quidem indicio, perfici non potefi,abfq; mavno [uventis diferi ia 
mine .fiam fi m aliqua oris pano , aut ginguiarum,-lir.gt:x,palatiq; vlcufculum aliquod fuerit , quanquamadeo infenfibile 
vt cutrn tantum occupet , vbi venenum in os fictione reuccmm viceris locum contigerit , & [anguini fi admifeuerit , qui for 
v n _ fictione facile bgingiuis per dentium connexus manat , dubitandum non etil , quin illico jugenti perniciem inferat ; itaque 
fiat,vt qui alteri mederi velit, fibi ipfi necem paret ,Quin nec minus periculi immineret, (i venenate faiux tantillum in fioma- 
chum defeenderet . fieque temerb bec dicimus . etenim iam nos vidimus ( vt Jkpcrius in notilra in primam , & vniuerfalem 
huius libri pr fiat tonem commentatione retulimm)ruftia m , qui dtm farnum quodam in prato ficarct, forti fortuna falce mc - 
diamficuit viperam: & cuma trunco, quem manu imprudens fuftulerat, in digito morfas efiet , os vulmn tilafi* •Jmouit 
& venenatum exuxit fanguinem . quo facto repenti mmuus concidit: Vroinde ftiti admonet fetius , vt caneant,. 3* tuvunt 
*>p m h/rhnant vlceratum. “Porro ad htee vitand/i »: »• i _ „■ r ? . , ■ . , ‘ : o. * 
„• ... , yvjutmu ayyojHits non moritur, fictius Diolcoudem \ccutus ,ncn 
m ocogallinaceos, gallmasque yiuentes dtfeci.ts,& adhuc palpitantes his morfibus commodi: applicari tradidit ;fed etiam 
quedhoet uo atilum genus , item tuuenum , tenellorumque quadrupedum. Dehinc idmiubet , excitatis calidx amL potu ua 
mitibs/s, valentiora dari antidota, nepe thertacam, & Mithridatis antidotum. Mirificam vim in hac curatione habent, quantum 
equidem experientia compen , quinta nojira efientia , pariterfae oleum de fcorpionibus , quorum parandi rationem in prfiatio 
nts huius Itbri commentario tradidimus ; fi quidem his tantum antidotis , imo nomunquam Jolo oleo , nonnullos a viperis de- 
morfos fanaumus ,pauas admodum horis , qui cum nullum vitat fignurn praberent , tamquam deplorati iacebant, fiamtan - 
ta ej i horum partwm tenuitas , yt momento vniuerfum corpus percurrant , & fubinde omne faperent venenum. Trotulit Me 
tiusfarm entorum, & j -emnex emeris vice , carn quc e laurinis conficitur lignis . Cuius fintentiam magis probandam cen- 
femws , quod h£c arborfii;^ 6 natura polleat aduerfut veneri a, Vbi uero ueneiii uis contumax reportatur y & non nifi lon^o c /j 
tempore euinci pofsit , efl diligenter animaduertendum , ne ifti unquam die ac noclu dormire flnantur , donec ueneniuis eua - * 
r.ucrit . quippe quod Jomnus ( ut atijs in lotis fiuperius di dium efl ) uenenum maxime ai cor , & cerebrum ducat , & Jecum 
trahat . Qgiamobrem Tridentinarura cum timent um aliquod d ferpente initur , (latim perforato ibidem corio , prxflantif- 
jimo remedio clleiorin.gr i radices in uulnus inferunt . Vrofint etiamnum magno iuu amento cepa , allium , Porrum , afphode - 
U, ZT dracunculi radix elixa, ccntuja , & fubinde tberiaca, aut Mitlmdatio,& oleo de fcorpionibus Jubae! a,& illita, fica 
fecus auxiliantur , iridis , ari , phu , utriufque , chanudeoms , lilqfieinerocaltiSibelemj.fiieniculifmyrnfigladioliyfiillcfaarga 
nij , cyclamini, bryonia:, utriufque, raphani ,& bulbaceorum omnium radices , conci fi, ac decoflx,& morfibus iUiuiqux om <.<* 
niaffiea notis experta Junt . Conferunt praterpa bdellium , Syriacum bitumen, pix liquida , catitdrcm , montanarum ca~ 
prarum fimum , euphorbiam ,fu!phur urina admiflum , fal , nitrum,taurinimfcl,deracea: eruca, utcunque laf er, galbanum, 
fiagapenum , panacis lacryma , enca, byjfopum , origani omne genus, didiamnum Creienfic,& Italicum, calamintha, conyga 
omnis ,ue:benaca , halicacabum , (atiua & agreflis rutaflonchus tam afpera qudm lxuis,ftsymbrium,finapi,natilurtium,lepi~ 
dium , tiaris , thlafri , aut m cmplatilris , aut in fomentis exterius adhibita . Qua uerb pota, ucl deuorata ualentifiima cenfen - 
tvr, ea omnia erunt, qti£ in notitre in huius libri prfiatior.em commentario longiori catalogo recen fuimus . tametfi priua- 
tim ad uenenatos filus prficrantur Medica mala , & eorum femen: quin & ecfij , & uiticis , & ligutilici , & pxonix.eir by & 
cinthi : prxterea uirides piat ani penfiles pilula; , iuniperibaccx,ccmyga,chamxdrys , fcordium , chamfiitys , echini terreflris 
caro , gallinaceorum & gallinarum cerebrum , leporis & equi coagulum ex uino potum , marinx tefludmis fangui* cum cy~ 
mino , porri fifccus ex meile , naflunium, maioris centaurq,gcntianx , albi fidlamni , & fuperior fladioli radix, tblnfPh pule* 
» gumfire- 
