Curatio fecu 
dum quedw 
(renutam. 
Vefparum, & 
ipum ictus , 
remedia . 
Andr. Matthloll Comm. 
vMcmt,& veneni feritatem deponunt, quod hominis faliua facultate fit illi f prorfus contraria . Cum autem m foro,vt m 
raculofumde fe (beBacuhim pr {beant,. ab his nullo veneni incommodo Remordi fe fitcere volunt , oblato prius illi ditr* canus 
frulhjd dentibus dilaniare cogunt, vt virus, quod prope dentes quofdam yeflculis continetur , m manfam effundatur carnem . 
'•Non defunt tamen qui etiam veficulqs illas forcipibus abfcindam , ne amplius veneno repleantur . Itaq ; hac fraude vmuer- 
fam ventem decipiunt. Verum pulcherrimi horu fraus quandoq; detegitur, cumflmul in eodem foro plures etujdcm prauige 
nem homines contendunt, vt alter alteri primum locum proripiat, & fummam apud populum authmtatem corij equa.tur.7fa 
ii vt (tuiti; fe legitime ex diuiTauli familia ortum ojlendat , viperis,, quibus venenum exeniptumtm fit f emutem dilacerant, 
prxfumptis tamen filis fallacibus antidotis : quibus tandem fruflratij veneno vitii reliBts vexillis,, tanquam moribundi, fms 
e pulpitis in terram cadunt . Et certi nifi fiatim periti medici illis opem ferrent ,mortem f?pe immaturam oppeterent : licet 
etiam interdum occumbant, & animam cacodanmibm, corpora vero fuit ferpentibus deuoranda relinquant . Equidem memi 
tii citm effem Verusii , me duoshuiufce generis circumforaneos vidifje in foro, qui in tribus corporis partibus a uipem demor ft 
erant : & ii fani ambo perPffentjiifi Carauitus ille Bctwnienfls chirurgicus, & pmeptor meus,deo noflro de ftorpwmbus eos 
inunxiffet : nec fluis illis profuiffet lapis, quem vendunt, & omnibus prpfmint^adimjws omnia venena T Quemadmodum ide 
non profuit iis, qui Tridenti inuicem in foro demor fi, & veluti mortui in hoffitium delati, pradido oleofamtati rejtit uti fuere, 
magno quidem amborum di ferimine, ac dedecore. Sunt qui dicant eum lapidem, vel potius terram obflgnatam , a Melite infula 
allatam, quam omnibus pr?ponunt antidotis, vim omnino aduerfus ferpentium venena efficacem habere, quem admodum & ea, 
au* a Lemno infula, Lemnia vocatur . Veruntqmen ubi abafpide, vel vipera quis fuerit demorfus, parum y?l mkl proficit . 
auamobrem credendum minimi fuerit, panem vel vinum, quibus fias if admurmurant cantilenas, cps qui jumplermt, tutos a 
(erpentibus, & qlm id genus venenum piaculantibus, ad integrum vfq; annum feruare pcffe , Quandoquidem fimmus nos, qui 
ho C pane deuorato fe tutos d ferpentibus existimantes, ferpentium venationi fe dedere: fed ab ifs tandem denicrfl bum admur 
murati panis opinione fklfl interiere. Tfon tamen eam inficias, quin aliqui repenantur, quibus quadam ea a calo faci: 7 as tri- 
buta efl,vt d ferpentibus non mordeamur. Siquidem noni ego plures, qui frnpli citer, nulloq; artificio aut vetyis alpides,& vtpe 
ros quotidie capiebant,necvnquqmab ijsiBi fuere . quanuis f er p entes, ab ifs modo pedibus calcati , modo marubus evmprcjp 
fuerint, ac diutius in nudo eorum ftnu gestati . Tfeq; pretercancgaucrim,ferpcntes non pcffe carminibus, & incantationibus 
compelli,* plurimis id conflet experimentis , C et erum, vt mlnl quod ad curationem iBuum virulentorum facere pojjit, a nobis 
pr et omittatur, qui omnia qu* f cimus, ingenui: docemus, nenyercbor prodere memori? (et fi idfciam ad medicos non jj ectare, 
neci- ab ipfisre.cipi) quonam pacio in ifomano ayo fenex quidam eremita amicus mens, d feris iBos_ fanabat, ipjis abfentibus 
agris Cum enim quis i circumflantibus populis d ferpente demordebatur, id per mineum erenuU flgmficabant : tum is inter- 
rogabat nunman medicamentum iBi loco ebibere vellet . Quod fi idfe fhBurum reffondebat,mbcbat ille,vt dextrum pe - 
dm calceo denudatum folo flfieret,& cultello totius pedis vefligio lineam etreunducebat : deinde mbebat pedem aufem,& m 
tra (batiiim line* flgnat? cultelli cujfide h?c verba inferibebat . CarQ caruzc , fanum reduce, reputata (anum , E- 
manocl Paracletus . mox terram eodem gladio abradebat , it ayt omnes abolerentur charaBeres : abrafum pulueremfi- 
cllli quodam partio aqua pleno excipiebat, ibiq; tantiffer dimittebat , donec terra fubfideret : demum nuneij interula aquam 
per colabat, & cruce flgnatam illi bibendam prabebat. Sed cene mirum efl,cp eadem hora iBus fanabatur, qua nuncius potio- 
nem illam Ompferat,vt mihi plani compertum efl,& omnibus illius regionis incolis . Hxc efi curatio m uirulentos iBus,qua 
utebatur ille eremita . qui mihi f?pius dixit, hoc effe maius fecretum, e fficaciusq; remedium, quod habeant ij , qui Juam origi- 
nem in diui T auli familiam falso referunt , 
201 
3$ 
Sf» 'Mf,tsu'E&hjrfaj% VESPAE, ET APES. 
CAP. XU. 
I Nrer ferientium venenatorum notas, nihil de vefpis, & apibus articulatimdigeffimus, quodcofpi- 4® 
cu? omnibus nihil excellens, aut notatu dignum in his obfeructur : inter remedia tamen caru 
meminille non fuit alienum • Igitur aduerfus vtrarumq; i£tus prodefl illita nialua,& hordeacea farina 
gum acetomculncum lac in vulnus inftillatum? & diuris>aut aquae marina: fotus. 
E Tfi vefparum, & apum iBws nemini vnquam attulerit necem i cum tamen dolores moleflifimi inde quandoq; oriantur % 
non alienum, neque inutile fuerit ea nofie medicamenta , quibus facile ifdem mulceri pofflnt . Quamebrern iam diBis d. 
Diofcoride remedifs ea addenda duximus, quxpriuatimfcribit fictius libro 13-flc inquietis , Siquis ab apibus, & vefpis d- 
lafus permanere velit, eum malit? folia cum oleo illita, & eruca, flue bruchus cum oleo illitus afferuabunt Quandoquidem 
vero quidam ab his clanculum percufii,ob dolorem perturbantur, putantq;fe a maligno aliquo animante petitos efle , necej.a- 
num exiftirr.o prius oflendere qu * flgna horum iBm comitentur . Hos itaque, qui ab apibus punguntur , dolor iBus cotftqui- 
ntr,& rubor loci, cum tumore partium in ambitu fit arum ;flimulus atite omnino in percuffo loco reponetur . Eadem etiam hos, 
juos veffa pupugit , conccmitanturfed intenflora ; veruta ftimulum vefpa in percuffo loco non relinquit . jluxu tum autem 
vtriq; ferunt Uito,aut ft er core bubulo eis illito cum pofca : aut maluafoltjs impofltis cumpofca : cimclia cum rnahia & pofca. 
IfaturaUter autem opitulatur veneranda ,& vwficaflrombi conchylij imago in flgillo ferreo^ exculpta, &loco iBus appreffa : 
non enim permittit amplius inflammationem generari. In potu pr?terca ipjis foliorum lauri tenerorum drachmas duas cum 
vino auflcro pr?beto . bpc vietius . Cpterum compertum eft, dolorem flatim fedari illitis mufeis prius contritis . Id quodflm - 
1 iter prjflant thymbra, meliffopbyllum,& flfymbrium . 
4*tA iyyn, PHALANGI A. CAP. XLII. 
D Emorfisa phalangijs locus quidem iple, quafi ab impafto aculeo rubet, non intumefeens , nec 
per ambitum calidus eft, fed mediocriter humefcit : vbi vero contrariorum occurfu refrixit, con- 
fequitur corpore toto tremor, diftentiones poplitum, & inguinum, conuulfionibus non diffimiles» 
in lumbis collettio exoritur, & perpetua vrinae libido laceflit.multaq; reddendis excrementis collucta 
tio. vniuerfa cute frigidus ludor emanat, collacrymant oculi, olfufisque nebulis caligant. Horuna 
i&ibus ficulneum cinerem adie&o fale trito, & vino imponere oportet: aut radicem fylueftns.pu- 
nica: quam renuifiime tritam: aut ariftolochiam cum hordei farina ; & aceto fuba&am. V* c< ^ m 
qua’ maris proluenda , aut apiaftri deco£Io,foliaque eiufdem illinenda. Lauacris perpetim yten .^* 
Sc propinandum abrotoni lemen,anifum, ariftolochiam, cicer fylueftre, cuminum Aethiopi'' 0 J rac j^. 
des tritas , platani corticem , & trifolia herba femen: priuatim autem, finguiorum ex iis ^ inas mas J 
