Andr. MattBioli Cornm, 
S SCOLOPENDRA. 
CAP. XLIII. 
Cl Scolopendra, aut di£ta ophio&ene ,morfum intulit.Jocus per ambitum liuorefugillatur, & c5 
^ purrefcit :interdumquc, licet raro, faculenrus, atque ruber cernitur. A morfuiplo exulcerari lo 
cus incipir,vlcusqucid ncgocium exhibet, fere remedijs inuiftum :pr^rcrea toto corpore prurigo 
fentitur. Hac ubi morfum infixit, fal quam Icuiifime tritus, ex aceto uulneri infpargendus , aut ruta 
fylueftris fuperponenda. Locus acida muriafouendus, Sedanda in potu ariftolochia cum uino,aue 
ferpyllum,aut calamintha, aut ruta fylucfiris. 
Scolopendra? ' | 'ErreFlres S colopendraS llctrufci centipedas uocant.Sunt enim in Uetruria omnibus uulgaris notitie vermes, innumeris 
venenofg con -t vtrimj; pedibus refert#, colore fetbrufoj diuerfo quoq; genere confiant. Ceterum ea tantum ictu yenenu relinquunt, quas 
%>morfu ferpentes inter fiaant,opbioblona appellantur, quarum tantum existimamus hoc loco memniffe Diojcoridenr.Veruiita 
men qug in vnmerfo genere ex fint battems compertum non habeo . Qvibufdam in regionibus tanta copia increuerc fcolopat 
dra,vt fugati ab eis pepuli, proprios deferuerint Ures, qued cdrerietis contigiffe ferihit Tbcophraftus . ‘Progreditur Jiolopen- 
dra ta,n i* 1 anterior ernfi in pofierivrem partem , Idcirco feribit ^AnH.hb.q .c.y.de histor.anm ■ q, diffedta Scolopendra altera, 
parte m caput, altera in caudam monetur, & ferpit. Vnde videtur exisirmafie J\jcander,hanc bicipitem efie, vt eius vei ha ia 
theriacis innuunt, cum inquit . Modie aq; pemphredon,bicepsq; fiolopendra . Cuius euntis aU,vtrtmi nauis,feflinant . Efpit 
inepta quidem 'Ificandri comparatio : nam fcolopendrx pedum multitudine velociq; motu triremem reprefentant. Harum mor 
fibus (vt Diofcorides ait) auxiliantur afikcdeh Jemen,&fiores exuinopoti . Ouinetiam (ut feribit , A etius) ea omnia fcclopen 
draichbus m edentur- qua pnuatim muris aranei morfibus cvmeniunt,de quorum curatione paulo inferius dicemus :Vr e ferunt 
mtiquerum nonnulli cinerem aceto fabacium, & vulneri illitum, item J 'cillam : pratnea pulegium, rutam, & mentham ox vi 
no potam . De marinis S colopendris tradidimus fuperius libro fecundo. ifec tamen mihi compertum efi, aliam noxam ab i 'fi in~ 
ferri,qudm ingentem pruritum iis tantum partibus, quibus inhaferint (ut feribit Atrifioteles,& Diofcorides) earum erucarum 
mare, quas pilis horrent, & qua prefertim in pinu uitam agunt , , 
id 
ftiorfes reme 
dia. 
26 
■ZKopxkt. S C O R P I O , 
CAP. X L 1 1 1 1. 
CCorpionis morfu inflammari ftatim incipitlocus,& indurcfcit,ac intentas rubet, viciffimq, dolore ? 
.'-'premitur: modo fiquidem exaftuat,modo frigore occupatur. Labor repente fatie. at, & aliquan- 
do meliufculc habet, aliquando recrudcfcit. Confequiturfudor, horroris fenfus,& tremor. Extrema 5 
corporis partes refrigefcunr>inguinaextolluntur,perfedemflatus exeunt, capilli eriguntur, pallor me 
bra decolorat, & dolor, tanquam ex pungente acu, per uniuerfam cutem fentitur. Percudis prafenti 
efi auxfiio ficulneum lacin uulnus inftillatum .Scorpius ip(e,qui iflum uibrauit, tritus, & percudo 
loco impolitus, fua plaga remedium eft.obcacam quandam naturarum (ut confiat) difeordiam» 
cjuaantipathiaappellatur.Praterea tritus, & impolitus cum fale, lini femine, &althaa,fcorpius con- 
venit. Sulphur ignem non expertum, relina terebinthina exceptum,& emplaftri modo adiedum,au^ 
siliatur . Itidem galbanum ad fplenij formam dudlum,& calamintha, qua trita illinatur, & farina horr 
dei in uino parata, in decoao ruta. Semen trifol^ herba tritum,& uulneri iniettutn opitulatur .Hac 
adafteStum locum pertinent . Poft hac quam efficaciffimis potionibus utendum,cuiufmodi funt ari- fa 
itolochia?, pralcrtim corticis bina? drachma* cum uino,tula gentiana, & pulegium decoctum, & bac-*, 
iauri pauco numero trita,& calamintha cum pofca,in qua magnopere difeoqui debet : cuprefius 
cum uino,& ruta,nec fecus ficulneum lac rlaferpitium, fi adiit : findefidcretur,peucedani.fuccouteu 
dum .efficax efi potum trifolij,& ocimi femcn.Horum autem omnium uicem penfatiugis lauacri u-. 
ius,euocatus fudor,& diluta uini potiones . 
genera^Ni \)L ura ^ cv & r * a imtiipdstmtwautur Scorpionum genera, ut latius libro fecundo diximus, quorum alij multum, alij parum 
candro »- l uo l \, u °jP clunt • ^ >0} ro \icandcr in theriacis feribit eorum ocio reperiri genera, his verbis . haedum aculeo dolorifico c. 
- , — j fcorpionum caudis inefie comperiantur) iuncluris 
nexa apice fuo nocent . Mius liuido colore, ingentem aluum gefiatfiatumq. ; : herba enim vefcensjemperinfaturhbilis manet , 
coipus etiam hominis ex edetis, inguini injolubili itlu nocens: tam vehemens eius genis, & orimorjus m(iti)s,infixusq; efi.De^ 
p ehendes iti cmfimilem fcorpwnan litorali feu marino cancro, qui albentes algas fluclunuj ; maris decerpit pafiendo . _ Alij 
rurjus incurias aquales planh paguris videntur, cerpoire grandes , chelis , & forcipibus xque Jolidi,atq; paguri, qui in faxofis 
caucrms demorantes j.bi timent .quinetiam i paguris tales fcorpiones, genus er ortum fuum ducunt. Tfam 'cum rupes, tenuef- 
que multum Strepentis maris reliquerint algas, eos ex mari inefeantes pifcatores extrahunt . <At paguri fe peti ea venatione 
Jentiaites,mumm rimas & nidos fubeunt,vbi prolem perditricem, habent ,ibiq; e mortuis tandem paguris fcorpij nocentes 
perfo) arnina ijia gene , antur .Tof tremo melichlorus tibianimaduertendus, cuius fummum verticillum pranigrum efi, inex- 
tin amq, nexam infligit, hominibus certh inf ehftfjimus ille obliquo greffu corpus flamme fimile commonens : pueris vero,& 
natu minorwus celerem interitum adduxit : quibus & circum terga denfa ala expanduntur locufia fruges rodenti non difji- 
mLes . hactenus iSjcander . C perum fcorpionum ictuum indicia, & curationem cofcripfit dihgcntiffirnh fetius lib.\^.c.i9- 
jie inquiens . ,// Scorpio per rufios yehemcntifsimus plagg dclor c onf equit ur,frigiditasq; ac tenfw,& fltlpor : cirea/j; plagan* 
C> totum coipus frigi cus Judoi:& his,qui iuxta infernas partes peren fi i funt, inguina excitantur, ac intumefeunt: qui ^ c * y 
ca Jupcrnas, locus Jub alis . Et hac quidem leuiter percufiisadfunt . Validius autem ictis ardor circa plagam adcft,q« cmad - 
nitcinm in an.buihs, & verrucarum infiar formicarum emptio circa labra,& totum- corpus, vtgrandmc fe impetu putent. Fa 
cies dijicrqueturfiordes arca oculos adfunt glutino fi, & laclnymavifiofi: durities articulorum,anusq; procidit,cum e gerendi 
cupiditate : 
60 
