7 6 8 
Anclr. Macthioli Comm. 
is * 
Amphi 
nxjSc casciiiae 
contider. 
cum meile Ictum illmre,aut milium cum meile, aut paleas vna cum terra,qn# cis adhgrct,exuftas imponere, "hcc vietius. Ex 
quibus funlbccnifci potcfi,ciim amb# h# ferp c viperarum fint gener e, ifs tuto antidotis earumvenenum Juperaripoffc, qui- 
bus vipereum fr angitur, & euincitur . Sed quoniam hcc hurnan# vit# tam inimica animalia aliam admodum perniciojam fc 
Aconiti Hi- ram mentem rcuocarunt,qu# Crecis ideo .ACOlflT^A appellatur, q> iacu!i,vel fagitt# modo in hominem projili.it, 
fteria, morfus cib» n&d do eq d Diofcoride memori# proditum fit, Jciuerimcj; & hanc in Italia reperiri.non alienum duxi de eius biftoria ac 
notg, & cu-* veneni curatione ea hoc loco commemorare, qu# ex probatis autboribus cxcerpji. Hanc itaq; defaibens Calenus libro de tberix 
rai ra&d Tifcnem, inquit ... A contias ferpens, vhifcmultim extenderit, ceu iaeuhm quoddam corporibus infiliens ,fic perimit , 
EI#c,vt fictius f criptis tradidit, ferpens e(l duorum cubitorum magnitudine, figura autem crajsa in tenuem abeunte,eolorc vi- 
ridi yprpfertim iuxta ventrem milium colore ref erat, vnde & cenchruts,hoc esi miliaris, appellatur . .Aiunt hanc fortiorem 
fi.(ri,cim milium floret . Torro vbi fead l#dendum parat, extendit feipfam,ac velutiiaculum vibratum corporibus muoluat, iq 
atque hoc modo verberat , jtb huius vtor fu omnia , qu# de vipera dida funt , fcqmntur accidentia , atque etiam grauiora, 
adeo vt etiam putrefactiones , & carnium defluxus confequantur , ac grauior item mors fu c cedat . Ciet erum reme- 
dia fimiliter eadem , que ad viperp morfim his conducunt ■ EB qui referat inter recentiores non obfcurus author, quod cum 
paBor quidam mifcllus,fub cuiufdam arboris vmbra #Bate media quietem fdmnumej; caperet, cuius jccij non pruu oues pa- 
fcebaiit,ab .Aconfia,qn.t in arborem afeenderat , ita percufus fuit in fmiftram mammillam ,vt illico perierit . ^At fbcf audito 
percuffionis funitu,vifo ferpente,qitem nouerant,fupcr defundi pedtus, r elicio grege in propinquum rus,pauore territi, aufuge 
runt . Repetitur hoc fieuiffimi ferpentis genus, vt quidam mihi retulerunt, in quibujdam Calabri#, & Sicilic locis, vbi ipfum in 
coi# d fagitta Saettone vernaculo nomine appellant , 
CAECILIA, ET AMPHISBAENA. CAP. XLVIII- 2 <5 
Onfimiliafuprd didisinvipera euenir.nt ijs,qui a caecilia nominc,& amphisbaena demorfi funt» ea 
demq; fere auxiliantur, quare hoc venenum priuaram deferiptionem fortirum no efhneq; vifum 
eft dignum, quod alio genere comprehendatur. De iis autem mentionem hoc loco fecimus, quo- 
niam fere remediis ad viperas fcriptis,pcrcuffi ab eisadiuuarifoleant. 
N On defunt,qui fcripferint,.Amphisb#nam pr#ter natur# inslitutum duobus cum capitibus gigni, qttp vtranque ferpentis 
extremitatem occupent : fieriq; ob id putent, vt fera invtranq; partem repat . Qucd tamen fkbulofum cenfemus : nam 
CT bydi am poet#,feptem capitibus conflare fibulantur : id quod nihilominus falfum efl . Vcnmtamen non negati crim ego id 
■monflrosb,& pr#ter natur# intentionem euenire non pofie in omni jerpentium ouiparorum genere, quemadmodum & volati - 
hum. Siquidem pluries compertum est, ex vno tantum ouo duobus vitellis referto,nafci pullum modo habentem quattior alas, 
mooo totidem crura, totidemq; pedes ; atq; etiam lacert# vifefunt aliquando bicipites . Sed hpc non vtiq; flatuum, haberi ali- 
quod ferpentium genus natura biceps . Hoc fchif]imb,& apcrtijfmb confirmat ^Ariftoteles libro, fr c.j .degeneratione aniin. 
fic inquiens . Monflra raro admodum fiunt in ijs,quy fingulos parimtfied crebrius in ifs quorum partus efi numerofus,& prp 
cipue in auium genere, potiffmumq; in gallinis . Iis enim partus numerojus , non modo <p ffpe pariant, vt columb# : veritrt 
etiam q> multos firnul conceptus intra fe contineant, & temporibus omnibus coeant . Hinc gemina etiam pariunt phira : coh i- 
rent enim conceptus, quoniam in propinquo alter alteri eft, quomodo interdum fiudus arborum complures . Qgod fi vitella di - 
Jlmguiintur membrana, gemini pulli dij creti fine vlla fuperuacua parte generantur. Sed fi vitella continuantur, nec ulla inter- 
it da membrana diftepninantur, pulli ex hs monfhificip odeunt, corpore, & capite vno, cruribus quaternis , alis totidem . quo- 
niam jupet ipra ex albumine generantur , & pi ius .* ( vitellum enim cibo ijs efi) pai s autem inf erior pefiea infiituitur . quanoua 
cibus idemfim ifcretufq ; fuppeditatui . lam ferpens etiam biceps uifus efi,videlicet eadem de caufa : nam id quoq; genus oua 
Ampkisbsna , par it, & multa numero . hcc ^ frifleteles . Qu# Janh mihi facilh peifuadmt,vt credam , omnino falftlmeffe ,q> .Amphisbpna 
biceps no eft» ex fui generis naturabiceps per p tuo / afeatur . V erum quandoquidem hoc Jerpcntis genus terrestrium lumbricorum mddo 
vtrifq; extremitatibus, capite f cilice t,Zy cauda, acuminatis gignitur, adeo ut ciifficillirnf poffit caput d cauda dif cerni, cxiftiwti 
uere quidam hanc feram duobus conii are capitibus. Troinde vietius lib. l ?.c. z~/.fcribit , Scytalam (hanc alij C#ci'iam inter- 
pretantur) &ytmphisb#nam animalia efje inter Je fimilia . TS(on enim, inquit, ex craffisin caudam tenuem abeunt, fed pqua 
lis crafiitudinis in untMtffum exiflunt,ut neq j cognojcant uidentes ea, iuxta utram partem caput aut cauda fint fita . Q^od 
equidem tum in terrenis & alui tineis , tum inducis quibufdam, tum etiam in hirudinibus conficitur . Differt autem, ut idem 
tradit, amphisbpna d fc) 'tda,quod illa ex utraque parte progrediatur, unde d Crecis illi nomen inditum efi . Galenus porro li- 
bro de theriaca ad Tifoncm , ^ tmpbisberuim bicipitem effe exifiimat ( fi tamen liber is adferiptitius non efi) ut hpcverba,qup ,q 
in eo leguntur ,apert b oBendvnt . ^Ampbisbgna, (eft autem animal biceps , quemadmodum fank & tiauigia utrinque proram S 
habentia, cui natura ex fupeifimf hbfianti# bina capita eft largita ) hoc inquam animal, aiunt ,fi mulier grauida fupergreffx 
Vrrhtfq; mor fuerit, malk abortum fiteit. h#c ifie . C#teruytt,vt ipfe^etiut foiptum reliquit, ab utraq ; demerfis contingit morjum obfcu- 
fus ngna ,, & , rum e jj e ^ c mx appar ere, ueluti funt mufcanmiftus . quapropter etiamfi mordeant, non enecant tamen, fed inflammationem 
ra “° 0 excitant, ut apum & uefparum Bimulus . Quare transferantur ad hos quoq ; , qti# de illis funt relata, uertim facultate inten 
fiore . Ex his etiam <Aetij Herbis con ifd potett , cum horum animalium iclus admodum tenuis , & obfc urus fit , .Amphisb#- 
n# caput in effe terrenis uermibus, ue! alui tineis perfmile , ac proinde adeo etiam auidg #mulum, ut alterum ab altera 
non nifi difjicilb difeerni pofiit . C#dliam autem Hetrufei uulgd appellant Lucignola . ^imphisbxn# conum , authore 'bfi- 
candro , oleaBri baculo circumueftitim ,fi manibus frigore torpentibus tradetur , calorem ftatim adfert, articulorumque 
nexus diffluit . ka 
ApnW. DKYINVS. CAP. XLIX. 
A Dryino morfispuftular, mcleftique doLores incidunt * praefertim qui d iutie faniei emiflarium 
fubeft : quineriani crofio , torminaque cnnicquuntur . Ab co iftis conuenit ariftolochia ui- 
no pota, trifolium herba, radix haftula regiae fimiliter aflumpta , & fruftus ex omni glandiferarum 
arborum genere : Si tuf£ ilicis radices, & illita: parti i&aeauxiliantur. 
Dryini ”P\ R y imt > vt in thc ?'iacis teBattm reliquit Tficander , in quercubm latebras parat , aut alicubi in concauis fa& s ’ itt 
eius ictus no* montibus uerjatur . appellant enim alio nemine etiam hydrum, fed & alij chelydrum , qui relidis bryis , palude, 
tKtxNican. Ju#quenatur # idoneo lacu uenatu intercipit in pratis molmdes pronas . Hic fi d myope mufea illa qu#uis animantia 
