yyo 
Andr. Matthioli Coram. 
multum detmrent,multumqs vim diluti bibant ,& ad vomitum cogantur . deinde confeflim theriace exhibeatur, &pofieapi- 
fces multos ,ddtfs tritis curti oleo tiniks edant . Sumant item in cibo panem, & vitam paffarn dulcem,& deinde vino Muto lar 
DipfiJis hi- gfh a u flo vomant. Tlaga vero aqua frigida proluatur ivefica autem ffongijs calidis foueatur. Sed iam deDipJade difiera - 
ftoria, mors®» nm . QHA (j c Grxcis dicla es},cb continuam , & 'mcxtbmiibilem fitim excitet , Huius mentionem fecit Galenus lib. 1 1 .fimp. 
figna>& cura. - - . - • - >< •- .1: — »» * — i »•»_. 
r — ,, — ... T - , quidem fimillimum efi, 
qm hodie per Italiam vagantur ,longb magis decipere poffe, ff fecerint Mdrft illi antiqui . quippe non dubitandum, quin eorum 
-aflusa Galeni feculam hunc vfq; dmiprotrafius,maxmiim fuj ceperit incrementum, $ conflet mortalium ingenia tam in bo 
mm,qudm in malim proelium, retate magis aeni . Meminit etiam Dipfadis Galenus libro detheriaca ad Tijoncmjic feribens. 
A dipfade commorfr caujb febrimalb confrcbuiur . nam & multa j iti, & aflu vehementi vexati, interdum & dirupti, diem 
obeunt . His Galeni verbis fubfcribit Uncius lib. 1 3 .ybi fic inquit. Dipfas,qua\a quibufdam caufus appellatur, vipera cflfre- 
cies,qu<e magis in maritimis locis repentur, quam alibi, magnitudine cubitali, ex trajja in tenuem deftnens : notas autem ha~ 
bet per omne corpus f ulnas, & nigras: caput vero anguflifts. Sequitur autem ab ea demorjos ,prater ea qua de vipera dicla 
fitnt,& flitis intolerabilis plane,adeb vt etiamfrmultus polus eis adhibeatur, frtis non Jedetnr : & tamen neq; per vrinas,ne- 
que per vomitum,neq ; per f adores quicquam excernitur . Duobus igitur pereunt modis , aut ob multam fitim exujli, fi potum 
non fumant : aut ob multam potus repletionem difimius rumpitur venter, vel inferni circa inguina,vel circa imum ventrem, 
vt in aqua inter cutem fxpius euenil . Cxterum & bis , ceu a vipera demor fis, auxiliamur : proprie autem in bis potiones ma 
gis vrinam cientes exhibeantur . .Alnus item per infujim eluatur , & oleo cum decoflis exhibito , ad vomitum cogendi jknt 
walbajfefti . Ad plaga vero locum, poji exuflioncm, cinuncifionem circunquaque Jcalpello fhftam, cucurbitularum affixio 
nem,& diffefrttts gallinas admotas, calx viua cum oleo imponitur, & emplaflra attr ahloria,& theriaca illinuntur .Tori b Di 
pfadis priuatim meminit ^ Aelianus iib.ij. de hisl.anim. fu inquiens . Dipjas , cuius vim,& naturam cius, nomen nobis dcclai at, 
inferior quidem efi magnitudine, quam vipera, Jed tamen in occidendo quam celerrimi fupenor. C uiusmorju confixi, etfiaffi 
duam potionem hauriant ; ad fitim tamen continuo cxardefcunt,& ad bibendum eatenus inflammantur , quoad celerrime miti 
pantur . Eam Sojlratus cum albam effe ait, tum duas in cauda lineas nigras habere . Et fuut audio, vano, multipliciq; nomiy 
ne nuncupatur : quidam pr e fierem vocant, alq caufonem aUj anornbaten,a quibujdam melanurus appellari fertur . Cum in 
leoniccni er- ^pbrica , tum magis in Arabia nafeitur . bgc .Aelianus . Ex quibus verbis manifefie deprehenditur error Leoniceru uiti alio 
r0 r„ quin eruditifjimi,qui Dipfadem putauit corporis formanallis notis auipera diuerfam ejfe . ifiec equidem Jcio, qua ratione, uct 
authoritate nixus, in hanc opinionem uenexit, in eaq; persiiterit . 
ZO 
1 ° 
NATRIX. 
CAP. LI. 
A B Natrice demorfis vicus dilatatur.Sc liuidum , ac ingens euadit . Sanies ex eo multa, & atra,5t ma 
le olens , non fecus atq, ijs quae ferpunt vlceribus,expuitur . Si ergo morfum natrix adegit, prodeft 
origanum tritum, & aquafubattunv. lixiuia cum oleo indita,aut ariftolochix cortex, aut querna radix 
minutim contrita,& hordei farina cum aqua, & meile colliquata . Bibuntur etiam binae ariftolochix 
drachmae in potione pofex cyathis duobus, deinceps marrubij fuccus,vel decoftum alterius cum vi- 
no . fauus recens datur in aceto , 
HydH,Guena 
tricis; hift. 
H ydrus anguis i,t aquis plerunque degit, a quibus nomen frbi uendicauit . Sunt & qui Tfatricem , qubd aquis inno 
cent . Hic fi reliclis aquis, terras inhabitet, longe nocentior euadit,uucaturq ; tunc cherfydrus . Differt tamen is < 
40 
innatet, uo~ 
a dryino, 
qui ( utjuperius diximus ) ificandro hydrus etiam appellatur . Siquidem ipfe de Hydro, cuius nunc bifioriam,morfus diferimi 
na, & remedia profequimur, differuit Jub C herfydri nomine in iheriacisfftc carmine in profam uerfo fciibens . Mge itaq; cher 
fydri,qui affidi conformis efi, figuram xqualcm recita. Sed plagam eius malefica,& pefjima Janbfiigna fequuntur . T ota cutis 
circa carnem arida, & abominabilis expaffa ab internis partibus, humentem iElum fatis certa indicat , putredine fhthifcens . 
Quinetiam dolores immenfi ignefeentes, hominem tandem interimunt , mox etiam per membra puftuhe finguntur, ali£ ex alia 
parte inuicem turbantes pgrum . Atqui cherfydrus iam antea in uuido, feu parum aqua habenti lacufvrreconciliabilem ranis 
iram adfert. Enimuero ubi fvle aqua exiccata fuerit, a deoque ariditas in fundo extiterit lacus, tum hic ferpens in terra fefe con 
tinet,& J'quallidus,& deformis ia fote tetrum corpus Jiam refocillans: in [emitis autem, lingua fua afflando fitibundus fui cos ^ 
. exedit . hac ille . Cherfydri quoq; meminit Actius lib. 1 3 • cap- ? 5 .his uerbis. Scipens bic cherfydri appellationem inde habet, 
CI mori us* m principio quidem in aquofis degit locis, & hydrus appellatur ab ipfis aquis, hoc efi natrix, poftea ucrbficcos incolit lo - 
fic^cHratio. ’ cos,& ex cempofitione locorum, cherfydri,idefi natricis teneftris, nomen inuenit , In humcclis quidem locis , ex humuiouiflu 
exfatiatus,non purum uenenum habet: cum autem terrefiris fit, nocentius id acquirit. Cpt erum forma, paruam terrefirem afri~ 
dem re fert, prater quam qubd ceruiccm non ita latam habet : hoc enim infigne jolurn ajpides pra his habent. Oui igitur ab hoc 
tnorfit Jmt,eis communiter eadem accidunt, qua in aliorum ferpentium morfu,ueluti efi tumor, continuus dolor ardens, liuidus 
locus, ZT f gculcntus, uertigo oculor um,exolutio, uomitus bihofus, ac foetidus .Troprie autem motus totius corporis inordinatus , 
ut & per uentrem quadam inordinati ferantur : mors autem intra tres dies . Torro ex communibus remedijs etiam hi opem fe 
runt,& ex theriacis antidotis, Triuatim uerb coni tupreffi drachmam unam,& myrti baccarum itidem unam, terito , & cum 
meile rofaceo, autumo mulfo in potu exhibeto. Iuxta itero affectum locum calcem uiuam,& fimilia, cum oleo imponito. 
60 
CENCHRVS. 
CAP. LII. 
'Enchri morfum, qui viperino idui fimiliseft, putridum vicus fequitur. carnes antea ,vt in aqua» 
— 'inter cutem,praetuinidae defluunt, lethargo corripiuntur, & veterno preffi fomnos captant . E£ a ' 
fiftratus eosiecinore , inteftino ieiuno.coloq; conflidiari author eft . quippe diflc&is ipfis , omnes fe- 
re partes corruptae reperiuntur.Morfis a cenchro auxiliatur la£lucx frudus cum lini femine illitus » 
/atureia trita, & fylueftris ruta,&ferpylluro, cum. duabus haftulae regi? drachmis, & tribus vini cyathis» 
aut ariftolochiae radix, item.cardamomum,6c gentiana. 
f 
Qua*i~ 
