f 
DE RATIONE D I S T I L L A N D I 
AQJAS EX OMNIBVS PLANTIS, 
& quomodo genuini odores in ipfis aquis conferuari poffint . 
RISCORVM medicorum nemo fuir,qui quicquam ad pofteritatem tran£ 
mififfct dcartc eliciendi aquas ftillatitias cx plantis , uel alijs uegetabilibus.^; 
Parabant illi potiones fuas ex dilutis, ucl dccodis , ad curandos corporum, 
noftrorum affedus , aquarum ftillatitiarum nulla habita notitia . Inuentum 
hocnouum eft, referunrque quidam ad Chymicx artis profeffores : alij ad 
Medicum quendam, qui (ut narrant ) rerum experimenta admodum dili- 
genter inueftigans , dum forte fortuna Betam decodam , & adhuc calen- 
tem ,in (laneam patinam cffunderct,akera Timili patina luperpo litante fiat ini 
refrigefeeret olus:id ubi fub edendi tepus rurfum detegeret, videretq; fupetiore 
patinam aqueo liquore, ipfoq;copiofo adeo refudantem,vt vndiquaque plurimae excurrerent gutta: 
quae oleris iamcodi tum odorem, tum faporem refipiebant.illico artem a natura cdo&us, inftru-? 
mentum excogitauitplumbcum,campanjEroftraraelimile, ad contegendum xneum uas , planta- 
rum plenum, fuper fornace conftitutum, ut hinc claras limpidasqucconlequcretur aquas. Id quod 
illi fciiciffime cdTir.Elegiraurem ille plumbeas halce campanas.qucd certo fciret, plumbum obfua, 
quam poffidet , frigiditatem ,a(cendenrem e plantis ab ignecalefa&is uaporem, perquam factleina- 
quam uerterc pofle . Errede quidem cum e nullo alterius metalli, aut materis Alcmbico , tam 
copiofa educatur aqua,ur e plumbeo. Id cum deinde contemplarentur alij, nouuni modum ex- 
cogitarunt , quo uno tantum igne,& una tantum fornace, plura concalefacerent uaia, lingula lin- : 
gulis plumbeis A lembicisconteda, tu minore lumptu ac labore copiolas adipifeerentur aquas. . 
Quamobrem fornacem , cuius imaginem primo loco dabimus, (ibi fa brica runt.Gaercru m cum noa ; 
defint,qui femper meliora inuentis adderelaragent , prstertim Ghynaifhc# facultatis Magiltrfiij cum 
uiderent eiufinodi aquas plumbeis Alcmbicis paratas , litarum plantarum odoies; laporesquc 
haudquaquamrefipcre ,fed potius fumum oleret; &adu(lionis nidorem , & quae ex amans, acuttsq; 
plantis fierent, necamaroris aliquid , nec acredinis, fed dulcedinis non parum guifiamibus reddere; 
aliud ad deftillandas e plantis aquas inuencrunt iofirumeatum » quod. Vdicam, appdlauere , quo 
palTtm utuntur ij , qui e uini ,autCeruiliae fecibus Aquam vitae diliillanr, herbis una. cum. comrouc 
nis aquae non mediocri quantitate, in uas ancum conieclis, ut ex fornacis ipfius imagine quifpiam 
viderepoterir. Sed concinniorem modum pollremi repercrunt, qui ciulmodi aquas in feruentts 
aqua; balneofquod Maria' uocant)aut fuper vaporibus extrahunt, (iquidem confiat eas aquas elle 
multo praftantiores, quodfuarum plantarum tum odorem , tum faporem egregie retineant . Eue- 
nit fanehoc , quoniam balneum calentis aquae, fuaipliushumiditate, partes tenuiores, retinet, con- 
feruat ,accu(lodit, quo fit, ut ea non refoluantutfuis in plantis, quem admodum in iis , quae ligno- 
rum,aut carbonum uiolento igne exuruntur. Quapropter inter aquas , qua balnei calentis ut diftfi- 
lantur, & quae plumbeis i nftrumentis extrahuntur.tama deprehenditur differentia , quanta inter au- 
rum 5c plumbum. Quippe quae fiunt in balneo aquae bullientis, aut fuper ipfius uapore,uitreis ro- 
ftratis organis ad id muneris paratis, ut poftea ollcndemus, ea' ab herbis Silioribus, a quibus ma- 
nant, nec fapore (vt paulo ante diximus) nec odore dilcrcpanr. Quin non foliim proprias planta- 
rum qualitates fecum trahunt, fed <5c tam limpida & lincera proueniunt,vt ne tantillum quidem fu- 
rni , vel adultionis nidorem relipiant. Contra vero nunquam ucl rariffimeguftaucris aquase plum- 
beis Alembicisrefultantes,quin tibi fumidum quoddam uirus in ore relinquant. Qua res non modo 
guftantibus, bibentibusveprafertim agris, qui careris morofiores femper effe folenr, naufeam mo- 
nent , & molelliam afferunt , fed plurimum nox? pedori, ventriculo , iocinori , uifceribusque om- 
nibus ingerunt, quod a metallicis uafculis, e quibus deriuantur , malam qualitatem imbuant , & in fe 
iplas contrahant . Paret hoc in manifeftiffimo exemplo in Ablinthijaqua, ex Alcmbico plumbeo 
piote&a, nam eam dulcem effe confiat, non amaram. Id quod a plumbeis inftrumentis , quibus 
conficitur (vtdiuturnadocetexperientia)euenirecertumefi. Et non folum in Abfinthijaqua, fed 
etiam in quauis alia planta, temperamento calido, & fapore acri pradita. Siquidem cum plum- 
beus Alcmbicus huiulcemodi herbarum uaporibus tum adu,tum potentia excalfacientibus fuper- 
ficietenus afficiatur, corrumpaturve,fit quidem,utluperficicsiplaitaafi'cdainccruff'amtenuiffima 
Vertatur, quadeindeaquisfde commilcens, illis dulcedinem addit. Atque id uidere eliin albo ta- 
lium aquarum fedimine, prafertim ubi aqua per plumbeum AJembicfi reces paratum meauerint. 
Nam uas,quoddiu in hocopere ufurpatumefi,obduda circunquaque quadam ueluti gyplea cru- 
fta, non ita facile a uaporibus deraditur, & in ceruffam uertitur. Nulli autem mirum eflcdebet,fi 
ab acri plantarum vapore plumbi fuperficies in ceruffam mutetur, cum ccrufiaipfa(utDiofcorides 
cftautor) paretur laminis plumbeis, fuper aC cti uaporibus fulpenfis , & fuper craticula ex arundini- 
bus parata extenfis . Quod quidem ijs non accidit, quae dupliciuafe , uitreis organis calentis aquae 
balneo conficiuntur , nam ea; fufficicjuer amareiccre,aut lauccs linguam ve mordicare, fi nant ex a- 
l. ,V. 1 <1 ccc z maris, 
