en den BERG SIN AL 2ii 
de laatere tijden gebouwd te zijn. De heer van breitenbach kwam in ’t jaar 
1483 aan de ooftzijde van den zeeboezem hier digt voorbij, en meld niets van 
deze plaats , maar de ftapel der waaren tullchen Kahiia en Dsjidda fchijntindien 
tijd te Tór geweeft te zijn. Andr. corsal zegt , dat men aldaar in ’t jaar 1517 
reeds zédert 800 jaaren galeijën gebouwd had. En 1538 wierden te Sués, vol- 
gens het verhaal van den uitgever der reizen van soliman Pafcha, ook fchépen 
gebouwd. 
De fcheepsbouwerije is thans nog aanzienlijk , fchoon het hout , ijzei , en 
hetgeen er verder toe verëifcht word, op kameelen van Kdhira herwaard ge- 
bragt, en uit dien hoofde zeer duur word. Deze fchépen gaan niet verder dan 
tot Dsjidda, en men noemtze kahirafchen , wijl de eigenaars derzelven allen te 
Kdhira wonen. Ik heb verzuimd de te Sués en in de andere havens liggende 
fchépen zelve te tellen. Men heeft mij verzekerd , dat 4 of 5 fchépen jaarlijks 
voor rékening van den Sultan, koorn van Sués en KolTir naar Jambo en Dsjidda 
voor de fteden Mekka en Medina brengen, en dat er bovendien 14 koopvaar- 
ders met vragtgoedcren en paflagiers tullchen Sués en Dsjidda plégen te palie- 
ren. De meeften derzelven zijn te Sues gebouwd. Het merkwaerdigfte dat ik 
er aan zag, is het ftuur. Onder aan hetzelve is een fterke balk, die fchuin bui- 
tenwaard agterüit Haat. (Men zie het fchip op het gezigt der Had Tor.) Aan 
beide de einden van eenen balk vóór de kajuit dwars over het fchip zijn blofe 
ken, van dewelken zwaare touwen tot aan den balk aan het ftuur gaan, om het te 
regéren. Deze touwen zijn wel boven het water vaftgemaakt, doch door der- 
zelver zwaarte raken zij gemeenlijk de oppervlakte der zee , en zijn dus den Iche- 
pen in het zeilen hinderlijk, behalven, dat het ftuur op deze wijze zeer onge- 
maklijk om te regéren, en bij eenigen tegenwind haaft ten eenemaale onbruik- 
baaris. De Indiaanen zo wel als de Turken hebben hun ftuur naar de euro- 
pifche wijzp veranderd, doch de Huurlieden alhier zijn aan hunne oude ge- 
woonte zo gehegt, dat zij zelfs het ftuur aan een fchip, dat te Surat gebouwd 
was, en het welk een Kahiraan gekogt had, naar hunne wijze hadden laten verf 
anderen (*). Pompen zag ik op deze fchépen niet, maar het vuile water word 
(*) Het hout waarvan men te Surat fchépen bouwt, is het duurzaamfte waarvan ik ooit ge- 
Pf , hoocii 
/ 
