2Ó2 
AANMERKINGEN te dsjidda. 
marktftraaten , en gingen voor het overige ook aan den zeekant, zo wel binnen 
als buiten de ftad , wandelen, zonder dat iemand ons kwalijk bejegende. Het ge- 
meen wil alhier niemand , die geen Mohammedaan is , veroorloven , der poort 
te naderen , welke naar den kant van Mékka ligt. Dit wierd ons ten eerften be- 
rigt. Dus was het billijk , dat wij er ons naar rigtten. 
Hier te Dsjidda waren ons de aanbevelingsbrieven , welken wij méde brag- 
ten , van grooten dienft. De heer v an grhler , welke den Pafcha van Dsjidda 
te Conftantinopel in perfoon gekend had , had ons eenen brief aan dezen Stad- 
houder behandigd. Daarenboven hadden wij twee brieven van kooplieden uit 
Kahira aan de voornaamfte kooplieden dezer ftad, en éénen aan den Kichja al- 
hier van eenen Schech, die Amamenfis (klerk) bij een’ der voornaamfte geleer- 
den op de hooge fchool Dsjdmea el ashar te Kahira was. Wij hadden geen groo- 
te gedagte van de aanbeveling van dezen armen Schech, ondertuflchen was zij 
de gewigtigfte. Hij was uit europifch Turkije van geboorte, en had reeds in 
zijn vaderland en te Conftantinopel wel gehoord van dc voortreilijkheid derEu- 
ropeëren in de wétenfchappen boven de Mohammcdaanen. Dewijl hij onze boe- 
ken niet kon lézen, noch omgang met zulke Europeërs gehad hadde, die zig 
op wétenfchappen gelegd hadden, en tévens oofterfche taaien fpraken, zogt hij 
kennis met ons te maken, en kwam ons vlijtig bezoeken. Alhoewel hij een 
ieverig Mohammedaan was, was hij nogthans niets minder dan bijgelovigen trots 
tégen vreemde geloofsbelijders , maar een waare menfchenvriend , en een eer- 
lijk man. De heer forskül toonde hem het gebruik der vergrootglazen , en leer- 
de hem veel van de ftellige ( fijftematifche ) kennis der planten. Ik onderrigtte 
hem in de tékenkunde, toonde hem de wagters van Jupiter, den kring van Sa- 
turnus enz. zaaken waarvan hij nooit te voren iets gehoord had, en hij bleef hal- 
ve nagten bij mij, als ik fterrenkundige waarnémingen maakte. Wij hadden niet 
minder voordeel van zijnen omgang, dan hij van den onzen; want wij oefende * 1 
ons niet alleen in de arabifche ipraak , maar wij ontvongen van hem ook veel 0 
berigten , waarvan wij anders niets zouden vernomen hebben. Deze Schech 
had den Kichja alhier weleer het gebruik der globe geleerd , en hem reeds u lcC 
de laatfte karavane , zonder er ons iets van te zeggen , veel ten voordeele van 
ons gefchréven. Bi] ons vertrek gaf hij ons dezen tweeden brief, met verzoek, 
dat wij ook zijnen vriend, den Kichja, alles zouden tonen, wat hij van onsg e 
zien had. 
1 
