IÖ 
AANMERKINGEN te BOMBAY en SURATTE. 
handel van elke plaats nauwkeurig te kennen, het welk in het vervolg van 
groot nut is, als zij in den raad te Bombay over alles het bewind moeten 
hebben. 
De beloning, welke de maatfchappij haaren dienaaren in Indiën geeft, is 
flegts zeer gering. Daartégen veröorloft zij hen op alle de havens , van Delegoa , 
niet verre van de kaap de goede hoop , naar het oosten tot China , en naar het 
noorden tot Dsjidda en Basra te handelen, en hierdoor is het voornaamlijk , 
dat zij de groote rijkdommen verkrijgen , welken in Europa zulk een groot aan- 
zien maken. Men kan niet twijfelen , of daar hebben misbruiken bij plaats, 
waardoor de Oostïndifche maatfchappij zomwijlen verliest. Doch in het alge- 
meen fchijnt deze fchikking wél overlegd te zijn ; want zij maakt de dienaaren 
naarftig: en wanneer dezen hunnen eigen handel zoeken uittebreiden, krijgen 
zij daardoor ook dikwijls gelégenheid om der maatfehappije voordeelen aante- 
brengen, die zij anders niet zou gehad hebben. Zij kunnen alle handel drij- 
ven, van den opperbevelhebber op eene vastigheid af, tot op den geringften 
fchrijver. De magt, die zulk een opperhoofd of fteêvoogd heeft, maakt de 
vlag van zijne natie overal gezien, en zijn rijkdom geeft hem moed om den 
handel fteeds verder uittebreiden. In het I. Deel, bl. 270, heb ik gezegd, dat 
de Europeërs het niet ligt zullen wagen, om de haven van Dsjidda voorbij, en 
van Indiën regtdoor naar Sim te zeilen. Zédert évenwel hebben deEngelfchen 
het gewaagt. Toen de Europeërs voor dezen naar Dsjidda kwamen, betaalden 
zij hier minder aan tol en andere onkosten , dan de Mohammedaanfche koop- 
lieden. De eerften wilde men aanmoedigen om de haven vlijtiger te bezoeken; 
de anderen, meende men , moesten wel komen- Naar mate de Engelfchen in 
Indiën hunne veroveringen uitbreidden , vermeerderde ook hunne fchcepvaart 
op den Arabifchen zeeboezem ; daarëntégen werd het getal der fchépen van Mo- 
hammedaanfche kooplieden fteeds geringer, en uit dien hoofde begon de tol te 
Dsjidda aftenémen. Van de Europeërs kon men hier niet meer belastingen 
vorderen , dan in de verdragen bepaald waren. Maar men eischte van de koop- 
lieden , die waaren van hun kogten , ook zékere percenten , zo dat de regering 
nu meer trok, dan wanneer alles met Mohammedaanfche fchépen gekomen was, 
De Engelfchen, die nu hunne waaren, wégens de zwaare belastingen, tot min- 
der prijs moeiten verkopen, werden daarover niet weinig te onvréden. In In- 
diën 
