2 o6 
AANMERKINGEN te BASRA. 
moskeen en fchoolen gefchonken hebben, is de Mufti de Mutawélli , dat is, die 
rekening houd van alle de inkomften en uitgaven. Mijn taalmeester, eenboek- 
affchrijver, wilde mij verzekeren, dat daarbij veel te winnen was, wijl name- 
lijk de rentmeester en de geen aan wien rekening moet gedaan worden , veel- 
tijds een gedeelte der inkomften deelden. Dezelfde, klagten over de Mutawéllis 
heb ik in andere Turkfche ftédcn gehoord, alwaar ik ménigmaal groote moskeen 
zagj die geheel vervallen waren. Overal was het: „ de Mutawéili heeft de 
„ inkomften derzelven verteerd.” Daarom zouden weinige moskeen gedurende 
veele jaaren kunnen onderhouden worden , indien er niet van tijd tot tijd nieu- 
we onderftand kwam. 
De Janitzaai en hebben te Basra, even als in alle Turkfche ftéden, zeer groo- 
te vrijheid, en onder anderen ook die, dat zij alleenlijk door hun eigen corps 
kunnen gevat en geftraft worden , wanneer zij eene misdaad begaan hebben. 
Doch hier is geen vaste Qrta. Hunne voornaamfte bevelhebbers moeten te 
Korne blijven, en te Basra zijn alleen onderofficiers, die tot groot nadeel van 
den Mutafülïm en de naarftigen onder de inwoners , al het flegt geipuis in hun 
corps aannémen, dat zig maar aanbied. Maar daarom word de aangeworven e , 
of, liever, ingefchrévcne , zo min foldaat, als hij te voren was. Een aga, 
koopman, zakkedrager , matroos , e. z. v. blijft bij zijne vorige handtéring, en 
trekt niet alleen geen bezolding, maar moet de janitzaaren voor hunne befcher- 
ming ook betalen. Nooit zijn zij buiteniporigcr , dan wanneer er geen Pafcha 
te Bagdad is. Toen soleiman Pafcha overleden was, was de Mutafillim alhier 
met alle zijne krijgsbenden niet in ftaat te beletten, dat de janitzaaren op klaa- 
ren dag in de huizen der Christenen, Jooden, Banianen, ja zelfs bij deMoham- 
medaanen inbraken, die zig in hun corps niet hadden laten infchrijven. Dik- 
wijls belédigden die van de eene orta zulke Mohammedaanen of andere geloofs- 
belijders , die zig onder de befcherming van eene andere orta begeven hadden. 
De janitzaaren geraakten daarover wederzijds aan elkander; en het gebeurde 
niet zelden, dat er op éénen dag 8 of io van hun verflagen werden, terwijl er 
van de eerlijke lieden, die geen janitzaaren waren, niet minder bléven. Om 
nu bij eene andere gelegenheid niet weer aan de woede van dit gefpuis bloot- 
gefteld te zijn , of ten minften eenigen bijftand van hun te hebben , lieten zig 
nog veelen bij hun corps infchrijven. Om die réden héten tégenwoordig de 
meefte 
