AANMERKINGEN te basra. 
207 
meefte Mohammedaanen te Basra, van den Mutafillim af tot den geringden zak- 
kedrager, janitzaaren (*). 
Wijl de ajah en janitzaaren te Basra indedaad zeer veel vrijheid hebben, en 
zig dikwijls nog meer vrijheid géven , zou men denken , dat de Mutafillim hier 
niet veel te beduiden heeft ; doch als die flegts verftand heeft , weet hij zijn ge- 
zag ook wél te handhaven. Onder de adelijkenheerfcht zulk eenegroote onenig- 
heid, dat zij dikwijls onder elkander oorlog voeren, en hunne dorpen plonde- 
ren. Als de Mutafillim nu één’ van hun ten val wil brengen, uit hoofde, dat 
hij zig bij geval in den diwdn openlijk tégen hem verzet heeft, wagt hij maar, 
tot dat hij, ten minften in fchijn, kan zeggen, dat de cjdl te verre gegaan is. 
Bij de Turken nu word eene kleine misdaad van eenen vermogenden altijd veel 
hooger genomen, dan eene veel grootere, door eenen armen begaan. D eajül 
Word heel vaerdig geworgd , en een gedeelte van zijne goederen verbeurd ver- 
klaard: en als het geld eenmaal in des Pafchas koffer gekomen is, is het gemeen- 
lijk éven zo moeilijk, iet wcêr daar uit te krijgen, als den geworgden het léven 
weer te géven. De nabeftaanden en de andere ajah kunnen naderhand zelden 
meer uitvoeren , dan zig heimlijk over de dwinglandij der Turken te beklagen. 
De titel van janitzaar befchermt eenen rijken dikwijls niet in het minffe. Hadsji 
JUsof, een groot koopman te Basra, die aan ali Pafcha veel geld gefcho- 
ten , en hem daarenboven aanleiding gegeven had , om van andere kooplieden 
groote fommen aftekné velen, wist bij denzelven te bewerken, dat achmed 
ICichja , in dien tijd Mutafillim , naar Bagdad terug ontboden, en een andere in 
zijne plaats geffeld werd. Eenigen tijd daarna kreeg achmed ICichja zijne post 
Weêr. Hij geliet zig , als of hij zig alle moeite gaf, om de vriendfehap van ee- 
nen man te winnen, die reeds eens in ftaat was geweest om hem aftezettem 
Maar jusof ftelde zo weinig vertrouwen in hem, dat hij nooit uitging, zonder 
heimlijk eene wagt bij zig te hebben, die hem bij eenen onverwagten aanval kon 
hefchermen. Eindelijk moest hij over zaaken betreffende den koophandel met 
den. 
(*) Zij héten eigenlijk Inkt fchari Wijl egter het woord janitzatr in onze taal 
als ingelijfd is, heb ik hetzelve behouden. Om dezelfde réden gebruik ik ook het woord moskee. 
Mohammedaanen noemen hunne kleine tempels eigenlijk Medijii en de grooten Dsjamea „ 
