3 14 
AANMERKINGEN te KURDESTAN. 
Kurde/tan is een bergagtig landfehap, en zeer vrugtbaar, voor- 
naamlijk in galnooten, van dewelken jaarlijks eene verbazende menigte naar Ha- 
leb , en van daar verder naar Europa vervoerd word ; in manna , dat in deze 
ganfche ftreek in plaats van fuiker gebruikt word; in katoen, rijst, tabak, 
druiven en vijgen. Men bouwt hier. .ook krap (fua) , kas, eene foort van zij- 
de, die men zegt, dat op boomen wast, en mastik («/£) , die egter niet zo goed 
is als die van het eiland Chio. Wijl de inwoners van deze bergagtige ftreek, 
fchoon onderworpen gemaakt, nogthans fteeds door hunne eigen vorsten gere- 
geerd zijn , hebben zij nog hunne eigen fpraak behouden , in dcwelken men drie 
onderfcheiden tongvallen meent ontdekt te hebben. Die in het gebied KallS 
Dfjolan namelijk heeft veel, zegt men, van het Perfisch , die in Koi fandfjah 
veel van het Chaldceuwsch en Arabisch, en die in het Noordlijk deel van 
Kurdeftan veel van het Turksch. 
f of Kalla Dfjolan is de grootfte provincie van dat gc« 
deelte van Kurdestan , welk aan den Sultan onderworpen is. Zij word van een 
geflagt Sur dn , zijnde eene linie van den ftam B'öbbe , geregeerd. Deszelfs op* 
perhoofd noemt zig pascha. Doch deze heeft , éven gelijk de beide overige 
Kurdifche paschas , maar éénen paerdenftaert van den pascha te Bagdad , en 
dienvolgens is hij nog niet eens van éénen rang met zulke Turkfche Begks , die 
hunnen paardenftaert onmiddellijk van den Sultan ontvangen. Wijl er in de re* 
gérende familie veelen gevonden worden , die gaern pascha willen wezen , bied 
de eene boven den anderen, en de pascha van Bagdad benoemt dan den meest- 
biedenden tot pascha van Kalla Dfjolan. Men kan ligt denken , dat de arme 
onderdaanen, behalven dat zij onder het juk der Turken zugten, ook nog door 
de heerschzugt der regérende familie gedrukt worden. Men vind daarom ook 
in dit land bijna geen ééne Rad. Kalla Dfjolan zelf , de verblijfplaats van den 
pascha , is maar een flegt dorp. Indien men uit een voorbeeld op het karak- 
ter van eenen geheelen landaart een befluit kon maken , zou men moeten zeg- 
gen, dat de Kurden ten uitterflen wraakgierig zijn. Want niet lang voor mi- 
ne aankomst te Moful had een mulla den pafcha van Kalla Dfjolan des nagts 
in zijn bed vermoord , om dat deze zijnen broeder had laaten van het léven be- 
roven. 
In 
