32o 
REIS van BAGDAD naar MOSUL. 
om mij, en baden om gods wil, ik zou toch de ezeldrijvers niet nog vergram- 
der maken , zij zouden ons voorzéker plonderen , zeiden zij , en op den fcheut 
zouden ook rovers kunnen afkomen e. z. v. Zo vreesagtig zijn de Jooden onder 
het juk der Mohammedaanen. Zij zullen het derhalven nooit in den zin krij- 
gen, om de wapens tégen de Turken optevatten, om het beloofde land te her- 
overen , hoe talrijk zij ook ooit mogen worden. Hier meenden zij reeds, zon- 
der de minfte oorzaak daartoe te hebben, in groot gevaar te zijn. Na dat de 
ézeldrijvcrs te deeg met elkander gekeven hadden, verdroegen zij zig wéder, 
en wij vervolgden onze reis. 
Het dorp JanJtfcha ligt op 34". 52'. poolshoogte. Het was in dit jaargetij bij- 
na lédig van inwoners , wijl de meesten reeds onder tenten woonden , om hun 
vee, inzonderheid hunne fchaapen, te weiden. Bij Dus churmatu , niet verre 
van Jdnkfcha zijn zout - joodenlijm- en naptha -wellen. De lijm (Arab. gir) 
word niet veel geiigt, wijl men bij Hêt , digt bij den Eufraat, veel grooter wel- 
len daarvan vind. Men gebruikt dezelve onder anderen om de fchépen van bui- 
ten daar méde te firijkcn. De naptha (arab. Naft) word daartégen des te meer 
gezogt. De gemeene foort is zwart. Zij word bij de gemeene lieden in plaats 
van traan of olie in de lampen gebezigd; zij fn ij den gedr oogden mest in lange ree- 
pen , weiken dezelven wél in naphta , en gebruiken ze als lichten. Doch deze 
aardhars geeft , inzonderheid in het heete jaargetij , zulk eenen ongezonden damp 
van zig, dat de boeren dezelve alleen des winters in hunne huizen kunnen ge- 
bruiken, gelijk zij ook alleen in dat jaargetij bij de wellen kunnen arbeiden. De 
fakkels , waarvan de pascha en andere aanzienlijke lieden te Bagdad zig bedienen , 
zijn niets anders , dan oude vodden in de lengte zamen gerold , wél in denaphta 
gedoopt, en dan gedroogd. Men befhïjkt in het voorjaar de kameelen, als zij nieu- 
we hairen krijgen, met deze naphta. Menzegt, dat in deze westen ook witte naph- 
ta word gevonden , welke als een geneesmiddel voor de menfehen gebruikt word. 
Ook heeft men mij willen verzékeren , dat deze witte naptha , als men ze iemand op 
het hoofd giet, door het ganfche lichaam dringt, en uit de vingers en de voeten 
weer uitzvveet. Men kan ligt begrijpen, dat ik zelf de proef niet heb zien némen. 
Den 9 den maart , nadat de Jooden den voorgaanden dag fabbat gehouden had- 
den, vertrokken wij van Jankfcha en gingen 4Ï mijl tot Tauk, een groot dorp 
aan eenen vloed, die dikwijls Berk overftroomt. Op den weg zagen wij weer 
dc 
