REIS van BAGDAD naar MOSUL. 32? 
Het land in de Breek van Arbil word door geen vloeden bewaterd , gelijk dat 
te Bagdad en Basra. Het lévert gemeenlijk 10 , doch niet boven de 15 voud ; 
doch de tarw , die enkel door den régen gedrenkt is , lévert niet alleen meer 
meel uit, dan die, welke door Broom water bewaterd word, maar word ook voor 
voedzaamer gehouden. De réden, waarom de tarw hier niet meer dan 15 
voud geeft, wanneer men in de Breek van Bagdad wel 20 voud inzamelt, is 
waarfchijnlijk geen andere , dan om dat men in die fireefeen , welken niet door 
kunst bewaterd worden , digter moet zaaijen , wijl het zaad zo fchielijk geen 
wortel fchiet, en dus veel verdort of van de vogels gegéten word. 
De meesten van de kafle , waarmede wij ons te Kerkuk verenigd hadden , 
Singen niet verder, dan tot Arbil. Hier verftonden wij, dat den 1 6*n eene 
andere kafle zou vertrekken ; cn met deze braken wij des morgens vroeg op , 
en reisden 9 uuren of 51 duitfche mijlen tot aan den grooten Tzab (turk. Zarb), 
welke in Hakerie , eene provincie van Kürdeftan, ontfpringt. Als het in langen 
üid niet gerégend heeft, en in het jaargetij wanneer de fneeuw op de naburige 
bergen niet fmclt , is deze vloed zo laag , zeide men , dan men denzelven , zon. 
der eenig gevaar, te paerd kan doorwaden; maar thans was het water zeer hoog, 
en de Broom ging foei. .. 
Van Arbil tot aan den Tzab ziet men geen één dorp ; maar aan de overzijde 
van den vloed ligt een dorp Abtei afis , dat geheel van lieden word bewoond, 
die men Jefidiers óèjt of ook wel Dauafin noemt. Wijl de Turken alleen aan de 
zulken vrijheid van godsdienstoefening in hunne landen vergunnen , die godhjke 
boeken hebben , dat is, die Mohammedaanen , Christenen of Jooden zijn, moe» 
ten de Jefidiers de grondBeliingen van hunnen godsdienst zeer geheim houden. 
Zij noemen zig daarom Mohammedaanen, Chriftenen of Jooden, naai dat de 
•men die naar hunnen godsdienst verneemt , tot deze of géne partij behoort ; 
zij fpréken met eerbied van den koran, bet euangelie, de vijfhoeken van mo- 
ses en de pfalmen. En fchoon zij eindelijk overtuigd worden , dat zij dadelijk 
Jefidiers zijn, willen zij egter voorgéven, dat zij met de Sunniten denzelfden 
godsdienst hebben. Het is daarom fchier onmogelijk daaromtrent iet met ze- 
kerheid te vernemen. Zommigen befchuldigen hen, dat zij den duivel, onder 
den naam Tfchellebi , dat is heer, aanbidden; anderen zeggen, dat zij grooten- 
eerbied betonen voor de zon en voor het vuur , dat zij groote heidenen zijn en 
afichuw- 
