S<4 
REIS VAN MOSUL NAAR MARDIN. 
jong’ perfbon, méde van Praag, wilde blijven. Doch dit was maar een voor- 
wendzel om geld afteknévelen. Hij eischte 2 piasters , als hij dien dag verder 
zou reizen ; de Israëliet moest hem eenige para géven , en zo bragt ik hem nog 
des vrijdags ’s avonds met het ondergaan der zonhe gelukkig te Mardin. Nader- 
hand vond ik hem weêr te Haleb. Hier verhaalde hij mij , dat men hem , op 
den weg van Diarbekr naar deze Rad , geplonderd had , doch zulks was op eene 
wijze gefchied, dat ik hem gaiisch niet daar over kon beklagen. Hij wist reeds 
bij ondervinding , dat noch de Christenen , noch de Mohammedaanen zig eraan 
Horen , of de Jooden, die' zig bij geval in de karavane bevinden, des faturdags 
met hun willen reizen, of terug blijven. Plet was hem ook niet onbekend , dat 
de weg voor een’ reiziger alleen niet veilig was. Nogthans had hij de karavane 
des faturdags ’s morgens laten vertrekken , en een paar uuren daarna kwam een 
Turkman, die hem geheel uitfehudde. Nu kon hij kiezen: of hij zijnen fabbath 
geheel naakt en zonder éten vieren , en eerst des zondags , of aanftonds , verder 
gaan wilde. Plij koos de verftandigfte partij en begaf zig aanftonds op weg, om 
de karavane weêr intehalen. De goede Israëliet had den heilig niet moeten 
vertonen , maar zig naar tijd en omftandigheid fchikken en het voorbeeld 
der Oosterfche Jooden en van zijn eigen bedienden volgen. Deze had de dag- 
reize bij de karavane met wandelen afgeleid (op den fabbath heet dit bij de Joo- 
den geen reizen) en zijne klederen behouden. De rabbijn klaagde zeer over de 
Oosterlingen in het algemeen : ik kon hem ondertusfehen geen anderen raad gé- 
ven , dan dat hij de taal des lands moest léren , en zig naar de gebruiken der in- 
woners voegen , als hij in vreemde landen wilde reizen. 
Ik zelf was op mijne reis van Moful tot Nisfabin niet zonder wéderwaardig- 
heden. Toen de Arabiërs te Kasji Kupri alle de ladingen telden, on het gewo- 
ne weggeld intevorderen , hadden de bedienden van den fchech een oog gewor- 
pen op mijn en mijns bediendens bedde. Des avonds haalden zij ze beiden 
voor hunnen heer, en ik durfde mij niet veel tégen hen verzetten, wijl zij 
voorgaven, bevel daartoe te hebben, en ik reeds gezien had, hoe onbefchaafd 
deze lieden zelfs groote Mohammedaanfche kooplieden bejegenden. Doch ik 
ging aanftonds naar den karavanbafehi , en klaagde over zulk eene handelwijze. 
Plij fprak ook nog dienzelfden avond met den fchech , doch kon niets anders 
verkrijgen, dan mijne matras en mijn hoofdkusfen. Den volgenden morgen ging 
ik. 
