over Dl ARB ËKR naar IJ A L E B. 3^9 
zaam is , dat zulk eene prinfes met haaren gemaal naar de provincie trekt ; en 
men wilde mij verzékeren, dat een pafcha, die het geluk heeft de dogter eens 
fultans tot eene gemaal in te krijgen , zij mag oud of nog een kind en ico 
mijlen van hem zijn, noch meer vrouwen mag némen, noch flavinnen hou- 
den. Men had zelfs voorbeelden , zeide men , dat een pafcha zig van zijne ge- 
maalinnen had moeten laten fcheiden, wanneer de fultan hem de eer bewees, 
hem de prinfes zijne dogter of zijne zuster ten huwlijk te géven; ja dat zom- 
tijds eene prinfes reeds eenige maaien weduwe was geweest , voor dat zij 
huwbaar’, en uit het paleis van den fultan gekomen was. Tot een voorbeeld 
van de domheid der Turken, verhaalde mijn gewaande Europeer, dat eenige 
voornaams amptenaaren van den pafcha niet eens een boot hadden kunnen re- 
géren , welk een Griekfche renegaat gebouwd had. Zij hadden het midden op 
'den vijver omgeworpen , en waren allen verdronken. 
Orfa word bij de Grieken Edesfa genoemd. De Armeniërs noemen het 
Edefia-, en, naar het gevoelen van den méergemelden Jood uit Praag , is dc- 
zë ftad bij de oude fchrijvers zijner natie Ortastum genoemd. Het gouverne- 
ment word egter door de Turken nog fteeds Roccha genoemd, wijl 
eene ftad van dezen naam, die nu meestendeels verwoest is, in de oude tijden 
de verblijfplaats des pafchas was. Veele eertijds fchoone ftéden en wélbebouw- 
de ftreeken in dit gebied liggen thans woest, en zijn aan derzelver venvoesters, 
de omzwervende Arabers, Kurden. en Turkmannen verpagt. De hoofdtaal te 
Diarbekr en Orfa is Turkfch ; te Mardin en Moful is zij Arabisch , en op het 
land tusfehen Moful en Orfa heeft de Kurdifche taal de overhand. De in- 
boorlingen, welken veel reizen, voornaamlijk kooplieden en katerdsji, welke 
laatften men bij onze voerlieden kan vergelijken, {préken gemeenlijk alle drie 
de taaien; en als het Armen iers zijn , fpréken zij nog daarenboven hunne 
moedertaal. 
Den laatften nagt bragtik bij eenen ArmemTchen geestlijken door, buiten de 
ftad , om den volgenden morgen voor het openen der poort mijne reis te kun- 
nen aannémen. Mijn huiswaerd fcheen in het eerst mistrouwend te wézen, 
doordien hij mij voor eenen Roomschkatholijken hield. Maar toen ik mij voor 
een’ Engelschman uitgaf, welken landaart hij te Huleb had léren kennen , en 
zeer beminde, om dat die geen zendelingen naar Turkije zend.,., werd hij be- 
Ccc 3 leeÉJj, 
