37 
uit lange holen bestaande, die altijd eenen dubbelen uitgang hebben. Gewoonlijk bevindt zich in zulk 
eenen onderaardschen gang een paar, hetwelk gedurende den nacht gemeenschappelijk de omme- 
streken doortrekt. Voor de met vruchten, vooral met maïs en aardappelen beplante velden, is de 
Landakh een ten hoogste schadelijk dier. Deze reden zoude voor de inlanders reeds genoegzaam zijn, 
om hem met ijver te bejagen, zoo nog daarenboven zijn vleesch hen daar niet toe aanzettede, hetwelk 
zij voor een’ lekkeren beet houden. Vreemd klinkt de meening der Dajakkeis, naai wiei voorgeven 
de Tahatong — naarn onder welken deze Hystrix-soort bij den Bejadjoe-stam bekend is hel ccni 0 e 
dier zoude zijn, dat zonder nadeelige gevolgen de vruchten kan genieten van de befaamde Ipocplant. 
(Stryehnos tieute?), uit welker sap de genoemde oorspronkelijke bewoneis van Bomeo ' eric 
gifsoorten bereiden voor hunne pijlen. Hystrix macroura heb ik in den naluuistaat nooit waai 0 enomen. 
Deze soort behoort in het algemeen meer op het vaste land te huis. De Heei Diaid vond haai vrij 
menigvuldig op Siam; andere reizigers hebben haar van Malakka medegcbiagt. In den Aiehipel echta 
schijnt zij zieli alleen tot de oostkust van Sumatra te bepalen. De meeste gedroogde huiden van deze 
soort, die mij onder het oog zijn gekomen, waren uit den omtrek van Palembang. Lepus nigiieollis is 
uitsluitend op Java te huis. Men vindt dezen haas voornamelijk in de lage landen; veel zeldzamei in 
de hoogdalen der binnenlanden, en schier nimmer in de groote bergwouden. Zijn vleesch is malsch; 
doch veel minder smakelijk, dan dat van onzen Europesehen haas. 
EDENTATA. Uit de orde der tandeloozen bestaat er op de Sunda-eilanden zoo als «ij iceds 
vroeger hebben aangemerkt — slechts eene eenige soort, namelijk de Manis Javanica. Dit dici lcclt 
op Java, Sumatra en Borneo, en, wanneer de opgave van Valentyn geloofd mag worden, komt 
ook op Celebes voor. Het houdt zich meest in de bosschen op, en het liefst in bei ö achtige 
Een kenschetsende trek in de levenswijs van dit dier bestaat daarin, dat het hoornen bestij e 
ook dikwerf in derzelver spleten, of tusschen de van aarde ontblotene, dooreen 0 estien 0 e 
sommige boomsoorten, inzonderheid van den vijgenboom, verscholen houdt, niet zoo dikwc j 
tot dat einde rotsholen uit. Op steenlooze plaatsen krabbelt hij gaatne in de aaide, giaaft j 
groote gaten in den grond en doorwoelt voornamelijk de Termiten- en andeie mieienneste 
bewoners en derzelver larven hij zich voornamelijk voedt, ofschoon hij ook ja ö t maa 1 
insekten, wormen enzv. Zijn vleesch wordt vrij algemeen door de inlanders gegeten, en van zijne 
„ i , , , . , r i. amuletten dienen tegen verschillende ongesteldheden; 
schubben worden soms ringen vervaardigd, die als amuletten u o 
het dragen daarvan zoude inzonderheid tegen lendepijn van goede uitwerkin ö j 
PACHYDERM AT A . Bjj uitstek rijk in - 
van Indië hiervan misschien uitgezonderd, is de Aicnpe , , c nmatra 
T v A- a I nlr.ssus der dierenwereld, is over geheel Sumatr a 
groote soorten uit deze orde. — Elephas Indicus, die ko ■ PW oonliik 
, . . • aanmerkelijke menigte te vinden, bcvvooni.jk 
verbreid , en m sommige gedeelten dezes edand g #[ufa ro „ d; dan> het gebeurt ook 
trekken de elefanten aldaar in kleine troepen, van o fefere plantaadje, 
somtijds, dat zij in grootere scharen van 25, en soms meerder. 
werwaarts het toeval hen voert, wordt met eene hun mondg ehemelte versmaad, wordt door 
door hunnen onverzadelijken eetlust wordt gespaar , ° v ‘ 10 
alo-eheele verwoesting bedreigd: want, hetgene nog 
