21 
houden. Wij vonden hem zeer menigvuldig op de Banda-eilanden, als ook op Amboina, Timor en 
Poeloe Samaow. Zijne vlugt heeft eene bedriegelijke overeenkomst met die van Pteropus amplcxi- 
caudatus, met welk dier hij over het geheel, zoo in uiterlijk aanzien als in zeden, groote verwantschap 
aan den dag legt. 
Tot die Chiroptera-soorten, welke het meest over den Archipel verspreid ziju, behoort Macroglossus 
minimus. Wij vonden dit dier op alle door ons bezochte eilanden, van Java en Sumatia af, tot in de 
Molukken toe, doch overal slechts in gering getal. Gedurende den dag verbergt het zich tusschen de 
reuzenbladeren der bananen, der kokos- en pinangpalmen, of het zoekt de meest dooreengevlochtene 
en donkerste plaatsen in de boomaehtige rietbossen der verschil lende bamboessoorten tot rustplaats op. 
Geheel anders leven de Pachysomae. Deze zetten zich bij dag nimmer op de boomen neder, doch 
vereenigen zich altijd in donkere oorden, in rotskloven, verlatene mijnwerken en diergelijke aardholen, 
waar zij, verstrooid, boven en zijdelings tegen de wanden aanhangen. Hun verblijf wordt dien ten 
gevolge meestal van plaatselijke omstandigheden afhankelijk gemaakt, al naarmate zij bier of daar eenen 
geschikten schuilhoek aantreffen, welke hun zoo lang ter dagelijksche rustplaats dient, tot zij bij her- 
haling verontrust en daardoor dikwerf uit de donkere verborgenheid naar het hun zoo hatelijke daglicht 
verdreven worden. Waar men derhalve eenzame holen vindt, vindt men gewoonlijk ook Pachysomae, 
zoodat zij van de lage strandoevers tot hoog in de bosschen der bergen verspreid zijn. Pachysoma 
titthecheilum heb ik op Java meermalen op eene hoogte van ruim 6000 voet aangetroffen. Des nachts 
ziet men hen vaak, even als de Pteropi en Ccphalotes, om de vruchtboomen rondfladderen en zich 
telkens eenige oogenblikken, of ook wel somtijds gedurende eenige minuten, tegen de dunne takjes en 
bladeren aanhangen. — In het geheel heeft men tot heden vier soorten dezer dieren onderscheiden, die 
op Java, Sumatra en Borneo zijn ontdekt geworden. Drie derzelve: Pachysoma melanocephalum, 
titthecheilum en brevicaudatum, vindt men in de voortreffelijke Monographies de Mammalogie van 
den Heer Temminck op eene uitvoerige wijze beschreven 5 de vierde: Pachysoma brachyotis, is dooi mij 
in het Tijdschrift voor Natuurlijke Geschiedenis en Physiologie van J. van der Hoeven en 
W. H. de Yriese ( 5 de deel) bekend gemaakt. Zeer naauw verwant met de Pachysomae is Megaera 
ecaudata, welk dier de Heer Temminck, in zijne zoo even genoemde Monographies, onder de eersten 
optelde, doch hetwelk hij later daarvan afzonderde, uithoofde van het kenmerkend onderscheid, dat 
het slechts twee voortanden in de benedenkaak bezit, terwijl de eigenlijke Pachysomae, even als de 
Pteropi, hunne beide kaken met vier voortanden gewapend hebben. De eenige soort, welke wij van 
dit nieuwe geslacht kennen, werd door ons alleen op de westkust van Sumatra waargenomen. De. 
aanmerkelijke stompheid van haren kop, gepaard met kleine ooren en een eenigzins uitspi inge nele n 
neus, herinnert op het eerste gezigt onmiskenbaar aan Harpyia Pallasii, welke zij elfen ten ge volgt, als 
ware het, op de groote westelijke Sunda-eilanden vertegenwoordigt, waar ik evenmin deze laatste als 
de Cephalotes Peronii heb aangetroffen. Van de Harpyia Pallasii bekwamen wij, gedurende ons opont 
houd in de Molukken, alleenlijk een individu op Amboina, alwaar hetzelve op zekeren avond in cent 
sterk verlichte kamer was binnengevlogen. Het Leidsehe Museum bezit bovendien nog een skelet van 
dit zeldzame dier, hetwelk, te oordeelen naar het daaraan gehechte opschrift, van Gelebes afkomstig 
’ 6 
