13 
Hoezeer ons de dierlijke schepping van Bom» op verre na niet in haar geheel bekend is, zoo worden 
wij toch, door de reeds gedane waarnemingen in staat gesteld om, mol tamelijke zekerheid, tol den rijk- 
dom te hesluiten, welken dit eiland uit deze of gene orde hoofdzakeljjk bevat. Deze hebben ons doen zien, 
dat Borneo vooral rijk is aan Quadrumana, daar ons thans reeds elf soorten van dezelve bekend zijn, en 
wij, gedurende ons kort verblijf van naauwelijks vijf maanden in het zuidelijk gedeelte des eilands, alleen 
twee nieuwe ontdekt hebben. De Maleische lieer is het grootste en gevaarlijkste verslindende dier, dat 
Borneo huisvest; doch men vindt er eenen zwerm kleinere roofdieren van de geslachten Paradoxurus, 
Potamophilus, Viverra, Mustek, Lutra, Canis en Felis. Behalve een aantal kleine Chiroplcra, die men 
in de avondschemering overal ziet rondfladderen en onder welke gewis nog vele onbekende zullen wezen, 
bewoont Pteropus funereus, in ontelbare menigte, dit eiland; terwijl uit de orde der knaagdieren, 
voornamelijk vele rokhoorn-soorten in aanzienlijke hoeveelheid aldaar voorhanden zijn. Doordien op 
Borneo de groote, alverwoestende katten ontbreken, hebben zich de herten, en inzonderheid Cervus 
russa, op eene wonderbaarlijke wijze vermeerderd, zoodanig, dal men aan coiiigc oorden — en wij 
hadden, onder anderen, gelegenheid, zulks op de onbewoonde grasvlakten van de zuid-oostehjke la nd- 
tong of in de zoogenaamde Laut-landcn waar te nemen — niet zelden kudden van meer dan honderd, 
en dikwerf in éénen dag wel duizend dezer dieren te zien krijgt. 
Na dit vluglige, ehorographische en maramalogische overzigt van eenige der aanzienlijkste eilanden 
van onderscheidene deelen des Archipels, zal ik thans, in systematische rangschikking, eene opsom- 
ming geven van al de zoogdieren, die ons tolden huidigen dag op dezen gelicelcn uitgestrekten gordel 
van eilanden bekend zijn. Gelijk nagenoeg alles, wat ik daaromtrent zal mededeclen, op eigen zien 
en onderzoek berustende is, zal ik dezen leiddraad inzonderheid volgen bij de opgave des vaderlands en 
der verbreiding van de enkele soorten, vermits te dezen opzigle, in menig der laatst uilgekomene zoölo- 
gische boekwerken, nog steeds zoo veel onzekerheid en zulke groote verwarring hecrscht. Deze aan- 
merking geldt vooral sommige Fransche schrijvers, welke aan de hun uit vreemde oorden toegezondene 
dieren, zonder verder onderzoek, d&t oord als vaderland sclujnen toegekend te hebben, van waai zij 
die ontvingen j terwijl dezelve intusschen dikwerf van onderscheidene eilanden en uit velschillende 
andere verre streken afkomstig waren. Dit is, onder anderen, het geval geweest met veiseheidene, 
door den Heer Diard naar Parijs gezondene dierhuiden, welke hij, volgens zijne eigene aan mij gedane 
verklaring, op Sumatra, Siam en Cochinchina bijeenverzamelde ; doch gedeeltelijk ecisl latei van Java 
naar Europa overmaakte. Hierdoor laat het zich verklaren hoe, ondanks de vele zoo roemvol bekende, 
Fransche reizigers, welke lndie en de Indische eilanden, op onderscheidene lijden en aan vclcilci ooi 
den bezocht hebben, in vele Fransche dierkundige werken zoo vele onjuiste opgaven ten ojizigte des 
vaderlands van vele diersoorten gevonden worden. Om uit de menigte van voorbeelden slechts ccni 0 c 
weinige ten bewijze hier aan te voeren, bepalen wij ons tot den door Pr. Tsidore Geolfroy in Belaugei s 
Vovage aux Indes-Orientales geleverden arbeid over de apen der oude wereld. Van de meeste 
Indische soorten wordt het vaderland daar te onbepaald, van enkele geheel valsch opgegeven. Z<oo heet 
Hylobates lcuciscus van de Sunda- en Moluksche eilanden afkomstig te zijn, terwijl deze aap et nig ( n 
alleen op Java te huis behoort. Hyl. albimanus (Simia lar, Linn.) daarentegen, die uitsluitend oj> 
het vaste land leeft, wordt als van Java zijnde, opgegeven. Van Semnopithecus comalus (Scmnopilh. 
* 
