52 
vangers , die ten opzigte dezer dieren , voor het best on- 
derrigt gehouden worden, leggen, wanneer men hen aan- 
gaande derzelver onderscheidingskenteekenen naauwkeurig 
ondervraagt, niet alleen doorgaans eene gebrekkige en wei- 
felende kennis aan den dag, maar hunne opgaven wijken 
ook dikwerf aanmerkelijk van elkander af. Uit de geza- 
mentlijke berigten, nopens dit onderwerp door ons ingewon- 
nen , meenen wij intusschen met veel waarschijnlijkheid te 
kunnen vaststellen , dat de voorgewende zes soorten in allen 
gevalle op de helft, zoo niet op nog minder, werkelijk be- 
staande, moeten worden terug gebragt. De kenmerken, 
ons door onderscheidene oude Malim's daarvan opgegeven , 
berusten althans gedeeltelijk, blijkbaar op verschil van ou- 
derdom, leefwijze en andere toevallige omstandigheden: 
want, behalve dat bij de bepaling der soorten, door hen 
op de grootte , kleur en teekening wordt gelet , nemen zij 
daarbij ook tevens andere eigenschappen in aanmerking, 
zoo als bij voorbeeld , hunne meerdere of mindere stoutheid 
in het roovert : hunne voorkeur aan zeker voedsel, enzv. 
Twee van die gewaande soorten zijn uit het groote tijgerras 
ontleend (*) : de overige zijn panters, van welke drie, naar 
het ons toeschijnt , tot de Felis pardus behooren (-}-) , ter- 
wijl misschien de vierde als eene nog onbeschrevene soort 
te beschouwen zij Wij zullen, ter inlichting van andere 
reizigers, de zes soorten, zoo als ons dezelve door de in- 
landers zijn uitgeduid , op dezelfde kenschetsende wijze hier 
mededeelen. 
1) Meong(§) lakbok , of eenvoudig Meong gedé (groote 
tijger). Deze wordt voor de sterkste en boosaardigste ge- 
houden, zullende dezelve soms de zwaarte van een klein 
Javaansch paard of van een’ jongen, eenjarigen buffel er- 
langen. Zijne vacht is van een lïaauw geel-rood, en de 
zwarte dwarsstrepen zijn bij hem in geringer getal voor- 
handen en eenigzins regelmatiger verdeeld , clan bij de vol- 
gende soort. — De Lakbok is bijzonder gevaarlijk voor 
buffels , rundvee en paarden ; zeldzamer valt hij geiten aan , 
terwijl de honden hem eene verachtelijke spijze zijn, met 
welke hij dan alleen genoegen neemt, wanneer hij, door 
lang gebrek te hebben geleden, buitengewoon hongerig is. 
Onder de wilde dieren maakt hij voornamelijk jagt op run- 
ders, herten en varkens. Hij is daarenboven een gevaar- 
lijke vijand voor den mensch, en kan een schrik der maat- 
schappij worden , wanneer hij eenmaal op dezen eenen wel- 
geslaagden aanval heeft gemaakt. Zijne aangeborene vrees 
voor den menschelijken blik is alsdan weldra geheel ver- 
dwenen , en de geringe tegenstand , welken hij bij dezen 
ongelijken kamp gemeenlijk ontmoet, vuurt hem allengs 
meer en meer aan, om dien te ondernemen. Volgens de 
verhalen der inlanders beslaan er voorbeelden , dat de tijgers 
van dit groote ras , gelijk zij hen noemen , vele maanden 
achtereen , zoo niet uitsluitend , dan toch hoofdzakelijk van 
menschenvleesch geleefd hebben, te berekenen namelijk 
naar het aantal slagtoffers , dat somwijlen door een enkel 
dier, inzonderheid door een oud wijfje, hetwelk twee of 
veelal hem, die eenige volksoverleveringen of eenige namen van 
berggeesten kent; deze laatste op eene geheimzinnige wijze weet 
aan te roepen en te verzoenen; zich met waarzeggen onledig 
houdt, enzv., een’ M.alïm ; en in eenen soortgelijken ruimen zin 
wordt deze naam ook vaak aan diegenen gegeven, welke zich op 
de vangst van tijgers, krokodillen of andere dieren verstaan, hij 
welk bedrijf zij, naar inlandseh gebruik, steeds allerlei kunstjes 
in het werk stellen. 
(*) De groote tijger van den Archipel wijkt in sommige deelen 
eenigermate van het Bengaalsche ras af. Zijne grondkleur is over 
het algemeen een weinig sterker roest-rood; zijne zwarte strepen 
loopen minder schuins en hebben zelden van boven, op het mid- 
den van den rug, voorwaarts gerigte hoeken, gelijk zulks veelal 
hij dien van hel vaste land het geval is, waardoor bij dezen, langs 
de ruggestreng, eene min of meer doorloopende streep ontstaat. 
Dij eene vergelijking echter van eenen tijger van het vaste land 
met dien van de Sunda-eilanden , valt voornamelijk in het oog de 
kleinere staart van den laatstgenoemde, welke nagenoeg een vierde 
korter en tevens iets dunner is, dan van den eerstgemelde. Bij 
drie uit verschillende streken van Azië afkomstige voorwerpen 
van beiderlei kunne, welke zich in het Leidsche Museum bevin- 
den, is de staart tusschen de 0,92 tot 0,97 lang, terwijl deszei fs 
lengte bij een tamelijk oud wijfje van Java 0,735, en van een 
ander, weinig kleiner wijfje van Sumatra, slechts 0,68 bedraagt. 
Beide deze voorwerpen hebben eene zeer kortharige, gladde en 
eenigzins glanzende huid. Hun staart loopt naar de punt vrij dun 
uit; terwijl hun kop, behalve een’ hos lange bakkebaardachtige 
haren achter de wangen en de uitstekende harde snuitborstels, 
eenen tamelijk gladden omtrek heeft. Door die gladheid van vacht 
onderscheiden zich <lcio eilandbewoners vuural sterk van de Felis 
tigris van Corea, waarvan het Museum een fraai opgezet exemplaar 
bezit, hetwelk, behalve door zijnen langeren staart, zich tevens 
door zijn’ dikken , ruigharigen en valer geklcurden pels kenmerkt. 
(j-) Door de toevallige verwisseling eener etiquette, werd de 
Heer Temminck verleid om ook de Felis leopardus als bewoner 
van Java en Sumatra op te geven. Alle, zoo levende panters als 
pantervellen, welke wij op Java gezien hebben, behoorden tot eene 
en dezelfde soort , namelijk tot die laugstaartige , welke de Heer 
Temminck in de vierde monographie van zijn werk over de Zoog- 
dieren, onder den naam van Felis pardus beschreven heeft. 
(§) Meong is in de Sundanesche taal eene collective benaming 
voor alle tijgerachtige dieren, van de Felis tigris af tot de Linsang 
gracilis toe. Felis minula echter, die in kleur en gestalte meer 
op eene huiskat gelijkt, wordt enkel Oetjing lowong (wilde kat) 
genoemd. In nabootsing van het diep en zwaar maauwende 
geschreeuw der tijgers en panters , voeren deze dieren ook den 
naam van Mauoeng hij de Sundanezen, wordende dezelve inlus- 
schen gewoonlijk meer in eenen spötachligen zin gebruikt. Bij 
de eigenlijke Javanen in de oostelijke streken van het eiland, 
heeten zij , in het algemeen , Matjan , terwijl zij bij de Maleijers 
op de westkust van Sumatra, onder den geslachtsnaam van Harimau, 
of bij verkorting, onder dien van Rimau bekend zijn. 
