2 
Door deze schrijvers voorafgegaan, kunnen wij ons thans beperken tot eene korte beredenering der 
voornaamste vraagpunten, tot welke dit dier aanleiding heeft gegeven ; en wij verwijzen onze lezers, wat 
de optelling der Litteratuur, de zoölogische en osteologische beschrijving des Orang-oetans betreft, tot 
de uitvoerige verhandelingen der Heeren Temininck (*) en Owen (f). 
De juistheid der meening, reeds sedert jaren door Rudolphi, G. Cuvier en verscheidene andere ge- 
leerden geopperd, dat de van Wurmb beschrevene, zoogenaamde Pougo, slechts een oud individu van 
de, in andere werken als de eigenlijke Orang-oetan beschrevene, jonge individuen kon zijn, wordt door 
de volledige reeksen van voorwerpen in alle leeftijden, die zich thans in de Musea van Europa bevinden, 
volkomen gestaafd, en is ook reeds door de verhandeling van den Heer Temminck buiten allen twijfel 
gesteld (§). Wij beschouwen dit punt als eene afgedane zaak, en zullen niet meer op hetzelve terug komen. 
Eene andere vraag was die, of er meer dan ééne soort van Orang-oetan bestaat, hetzij op een 
en hetzelfde eiland, hetzij dat die van Borneo van dien van Sumatra verschilt, en welke verhouding 
de op het vasteland van Azië levende Orang-oetans tot die van genoemde eilanden hebben kunnen. 
Om deze verschillende vragen met eenige zekerheid te kunnen beantwoorden, willen wij vooreerst 
nagaan, welke streken men met zekerheid als het vaderland dezer dieren kan opgeven. Wat Java 
betreft, zoo zouden wij dit eiland geheel en al met stilzwijgen kunnen voorbijgaan, indien niet en- 
kele latere geleerden voorondersteld hadden, dat eene hunner nieuwe, denkbeeldige soorten op dit 
eiland te huis kon zijn. De menigte opgezettene voorwerpen en geraamten van Orang-oetans, welke 
zich thans in de verzamelingen van Europa bevinden, zijn, tot op eenige weinige uitzonderingen 
na, alle van Borneo afkomstig. Hetgene wij van den Orang-oetan van Sumatra weten, bepaalt zich 
tot het door Abel Clarke beschreven oude individu; tot het van Rafïles aan de Linnean Society gegevene 
oude wijfje; voorts tot twee door ons uit Indië medegebragte, groote schedels, en eindelijk nog 
tot een jong, dat wij bij een’ scheepskapitein op Sumatra, in gevangenschap gezien hebben. Het 
door den Heer Temminck onder den naam van Orang-roux aangevoerde jonge voorwerp, het- 
welk eenige jaren geleden, gedurende korten tijd te Parijs leefde, werd ook gezegd, even als de te 
gelijk gezondene huid der moeder van dit jonge dier, afkomstig te zijn van Sumatra; en daar de 
twijfel aan de juistheid van deze opgaaf alleen ontstaan is door de verscheidenheid der kleur van deze 
voorwerpen met de toen bekende van Borneo (welke verscheidenheid, zoo als wij nader zullen zien, als 
toevallig moet worden beschouwd), zoo zijn wij eerder geneigd, de gemelde opgaaf voor waar te houden, 
dan de op geene enkele daadzaak berustende meening’ te omhelzen, dat deze twee voorwerpen van het 
vasteland van Azië afkomstig zouden zijn. In het geheel schijnt het ons toe, dat men te ligtvaardig is 
te werk gegaan, met de aanwezigheid van den Orang-oetan op het vasteland van Indië als eene zeker- 
heid aan te nemen. Nooit is uit die gewesten een soortgelijk dier naar Europa overgebragt: want de 
(*) Monographies de Mammalogie, T. II. p. 113 sqq. Tab. 41 tot 46. 
(f) Transactions of the Zool. Society, Vol. I. p. 343 sq. Tab. 49, 50 en 53 tot 56. 
(§) Dc door den overledenen Luitenant-Kolonel Henrici naar Europa gebragte 14 stuks Orang-oetans van Borneo, hebben 
den Heer Dmnortier (Pïnstitut, 6 e Annéc N°. 260, 20 Dcc. 1838, p. 415, 416) aanleiding gegeven tot de hernieuwing 
dezer ontdekking. 
