13 
langs de rivier van Samplet, bij Kotaringin, en in meer andere afgelegene oorden aan den zuid- en 
westkant van dit eiland. De ongemetene ruimten aan deze beide kustzijden, van laag en effen alluviaal 
terrein, welke slechts hier en daar, voornamelijk aan sommige uitspringende hoeken, door kleine berg- 
reeksen of afgezonderde hoogten worden afgebroken en allerwegen met zware en ontoegankelijke 
wouden bedekt zijn, bieden hem een ruim en veilig verblijf aan. Hier toch, in deze vlakke en 
dikwerf aan overstrooming blootgestelde streken, wonen de niet zeer talrijke inboorlingen alleenlijk 
langs de oevers der rivieren en meren, en laten zich weinig aan de biuneulandsche wildernissen gelegen 
zijn, daar zij dikwerf ter naauwernood eene enkele schrede doen buiten de grens hunner aanplantingen. 
In soortgelijke stille en onbezochte oorden van het bosch, zal men somwijlen, bij eene gelukkige jagt, 
drie of vier dezer dieren op eenen dag kunnen ontmoeten. 
r spoedig mak en vertrouwelijk wordt, zoo zelfs, dat het 
Ofschoon de jong gevangen Orang-oetan zeei 
, , . , , , , o-PTinpo’en en behoefte schijnt te zijn, is de natuurlijke 
gezelschap van den mensch hem weldra een genoe 0 eu j J ’ J 
„ .. , -ij T n den vrijen staat schuwt het, gelijk is aangemerkt, 
geaardheid van dit dier toch ongemeen wild. w aeu j b J ° ’ 
. , .. ...... , • QOÏlpn trpvorderden leeftijd, alswanneer het zich over het 
den mensch en zijne nabijheid, vooral in eenen gevomc j 
. . . , . ppne zwaarmoedige inborst toont. Hoezeer het eene 
algemeen traag, rustig en, als ware het, van eeuc 
verbazende kracht bezit, gebruikt het dezelve, bij mangel aan moed, zelden ter zijner verdediging 
tegen den mensch, die hem vijandelijk aanvalt; het legt, bij zoodanige gelegenheden, vooral wanneer 
, , , . t .on den dag, tracht zich eerst te verschuilen, doch 
er op hem geschoten wordt, veel angst en vrees aan , , . 
v . . v , , , , . „„ r zvzvnliik ziine redding in de vlugt, door de hoogste toppen 
daarin met kunnende slagen, zoekt het gewoonlj J 
, . A nll de Orang-oetans van het mannelijke geslacht, welke 
der hoornen. Dit had plaats met verscheidene ouae um 0 J ° 
, . . .„vviplod werden. De Dajakkers echter beweren, dat de 
slechts door éénen onzer inlandsche jagers >ervo 0 
groote mannetjes, wen zij alleen me. pijlen verwond worden, somtijds de hoornen verlaten en woedend 
op hunne aanvallers losgaan. In zoodanig geval nemen dezen gewoon , jk .net overijling de vlug.; 
. n ■> . „"j m pt ziin leven geboet hebben, 
evenwel zoude reeds menig inlander zulk een sti j J 
, , „nPiips van den Orang-oetan meest alleen. De onvol- 
Buiten den tijd der paring leven de oude mannetjes van u ö 
i , j i „,;;fipa vindt men dikwerf ten getalle van twee of drie bij 
wassenen daarentegen, en ook de oude wijije»> . 
„ , .. „pifs die jongen hebben, ofschoon de dragtigen zich 
elkander; onder deze laatsten zijn er somwijlen zelts, uic j o ' . , , 
, . , Ao „nrlcreii afzonderen en gedurende eemgen tijd met hare 
veelal, tegen dat zij moeten werpen, van de anderen «* ö ° J 
,, _ _ . „„ugnt over het algemeen vrij lang onder de bescherming 
jongen alleen blijven. De jonge Orang-oetan schijnt mei ö j 0 0 
, i on( , 7 amen ffroei van dit dier, tot zijne meerdere veilig- 
zijner moeder te blijven, hetgeen, wegens den lan ö o 
, j t An moeder haar jong bestendig tegen de borst, terwijl 
heid noodzakelijk is. Onder het klauteren draagt de moeder J o 
, der m oeder vastklemt. In welken leeftijd echter de 
het jong zich met zijne handen aan de naren uci .... 
^ p n hoe lang het wijfje draagt, hebben wij noch uit 
Orang-oetan tot de voortplanting bekwaam wordt, .... 
... 1 • i ir . nr |i n oen, met eenige zekerheid te weten kunnen 
eigene waarnemingen, noch uit de berigten der mb o . 
, . , . . , . c ..„ji; 0 .u te zeggen omtrent den ouderdom, waarin de 
komen. Evenmin wisten ons de Dajakkers iets steil 0 
, , , 1 iVcemt men den groei der tamme tot maatstaf aan. 
Orang-oetan als volwassen kan worden beschouwd. 
dau schijnen er 10 tot 15 jareu tot hunne volle ontwikkeling vereiseht te worden. W,j berekenden dit 
ouder anderen „aar een wijfje, hetwelk bij ons vertrek uit Indie, reeds een vijftal jaren Ut Batavia geleefd 
Mammalia. 
