16 
dit dier, door sommige reizigers opgesierd en verduisterd is geworden (*). — Dat overigens de Orang-oetan 
van nature gewoon is, zijn ligchaam door bedekking te verwarmen, is reeds dikwijls bij jonge, in gevan- 
genschap levende voorwerpen waargenomen en opgeteekend. 
Een onzer Sundanesche jagers schoot eens op Borneo, bij ongunstig weder, in het laatst van 
november 1836, kort voor het ondergaan der zon, een oud wijfje, dat zich vlak boven op den top van 
een’ niet zeer hoogen boom een nest had bereid, op hetwelk zij zat en juist bezig was met zich pandanus- 
bladeren op het hoofd te leggen, toen zij door den jager ontdekt werd. Nadat hij het dier met twee kogels 
getrolfen had, bleef het dood op zijne rustplaats liggen. Een Dajakker besteeg vervolgens den boom om 
er den buit af te halen. Toen deze denzelven met eenen stok wilde afstooten, kwam er onverwachts een 
jong uit het nest te voorschijn, dat langzaam, maar behendig door de takken heenklauterde. Het 
kostte den Dajakker veel moeite om het welp levend te vangen, daar het zich, in weerwil zijner jonkheid, 
met hand en tand dapper verdedigde. Het was een mannetje, dat, naar gissing, omtrent vijf maanden 
oud scheen te zijn. Daar de jager op een der schoten toevallig bij den kogel eenige korrels eendenhagel 
geladen had, was het jong daardoor aan den eenen voorarm en op de linker wang ligt gekwest geworden, 
welke beide wonden echter, nadat de hagels er waren uitgehaald, spoedig genazen. Gedurende de 
eerste weken zijner gevangenschap; was deze jonge Orang-oetan droefgeestig, toonde zich schuw, at 
weinig, en wanneer men hem eenige vrijheid buiten zijn hok vergunde, klom hij vaak in de boomen en 
op de daken der huizen. Doch reeds na verloop van eene maand werd hij vertrouwelijk, zoo zelfs, dat 
hij gaarne in gezelschap van menschen verwijlde, ofschoon hij zijne vroegere weerspannigheid niet geheel 
aflegde en zich dikwerf valsch en koppig toonde. Hoe jong hij ook was, en hoe eigenaardig dom en 
hulpeloos hij zich ook voordeed, bezat hij niet te min moeds genoeg, om zich soms op eene geduchte 
wijze te weer te stellen. Zelden liet hij zich goedwillig van eene plaats verwijderen, waar iets te eten 
viel; zoodra men hem met dat oogmerk aanvatte, klampte hij zich aan alle voorwerpen vast, die onder 
zijn bereik waren, en verdedigde zich buitendien, door de armen of beenen der omstanders tusschen 
zijne handen te wringen, hen te krabben en vooral door naar hen te bijten. Ten sterkste verzettede hij 
zich, wanneer men hem in zijn hok wilde doen, daar hij over dag, even als twee andere jonge Orang- 
oetans, die wij gelijktijdig bezaten, veelal vrij in het huis, en later ook even zoo op het schip, waarmede 
wij den togt van Borneo naar Java maakten, rondliep. Aanvankelijk had het nieuw gevangen mannetje 
een eigen hok, later echtei weid het te zamen geplaatst met een van de voornoemde jonge individuen, 
een eenigzins ouder wijfje, hetwelk wij van een inlandsch hoofd van Kotaringin ten geschenke hadden 
ontvangen, bij wien het reeds eenigen tijd in gevangenschap geleefd had en zeer mak was. Dit goed- 
aardige dier moest zich in tusschen spoedig geheel en al naar den wil van het mannetje schikken, en 
had dikwerf deerlijk van hem te lijden. Somwijlen, bij voorbeeld, wanneer hij rusten wilde, strekte 
hij zich met het geheele voorlijf over het wijfje uit, en bijaldien zij zich daar tegen verzettede, werd zij 
door trekken en bijten tot gehoorzaamheid gedwongen. Gaf men aan het wijfje eenig voedsel en had 
het mannetje niet reeds van dezelfde soort, vooral wanneer het vruchten waren, de handen vol, dan 
( ) Men denke hier slechts aan het door Malte-Brun (Ge o gr. univ.), Tuckey (Marit. Geogr.) en andere schrijvers 
aangehaalde belagchelijke sprookje, dat de Orang-oetan in het bosch vuur zoude aanleggen en het met den mond aan- 
blazen , ten einde er zijn voedsel (NB. rijst en visch!) op gaar te maken. 
