22 
ongeproefd weder van zich wierp. Bananen, manga’s, doekoe’s en ananassen waren daarvan zelfs niet 
uitgezonderd. Al deze fijnere en met zorg gekweekte vruchten schenen hem, evenmin als bataten en 
komkommers, in het minste te behagen. Even zoo toonde hij grooten afkeer van wijn, thee, kolïij en 
soortgelijke door kunst bereide dranken. Hij dronk niet anders dan zuiver water, en dit deed hij zeer 
dikwerf en soms in groote hoeveelheid. Yoor het overige was dit dier steeds ongemeen treurig, phleg- 
matiek en lui van aard. Wanneer men het ongestoord alleen liet, bleef het schier altijd liggen. Alleen 
om te eten of te drinken zetlede het zich overeinde, bleef korten tijd, met voorover hangenden kop, stil 
op zijne hurken zitten en legde zich vervolgens weder neder, waarbij het de achterste ledematen steeds 
digt tegen het lijf optrok, en zich derhalve zeer ineen kromp, terwijl het óf de voorhanden onder zijn 
hoofd plaatste, óf de armen op de borst over elkander sloeg. Nooit beet het in de stijlen van zijn hok, 
of beproefde het op de eene of andere wijze zich eenen uitweg te banen. Zelfs in den stok, waarmede 
hij soms geplaagd werd, beet hij niet, en liet ook nooit kwaadaardig zijne tanden zien, noch sperde hij 
dreigende den mond tegen iemand op. Zijne eenige verdedigingsmiddelen vond hij in zijne handen, 
voornamelijk in die van voren. 
Vergelijkt men nu de boven medegedeelde waarnemingen, omtrent de zeden van een’ in het wild groot 
geworden Orang-oetan, met die der eenigen tijd in gevangenschap doorgebragt hebbende jongen dezer 
dieren, dan valt het verschil, dat tusschen beider leefwijze heerscht, aldra en zeer sterk in het oog; 
inzonderheid ten opzigte van hun voedsel, omtrent hetwelk de jonge dieren zich aan zulk eene groote 
verscheidenheid weten te gewennen, als naauwelijks van eene andere aapsoort te wachten zoude zijn. 
Behalve een aantal, in verschillende reisbeschrijvingen en tijdschriften verstrooide berigten, omtrent 
de zeden van jonge Orang-oetans, welke langer’ of korteren tijd in gevangenschap leefden, heeft 
Fr. Cuvier (*) eene reeks van opmerkingen aangaande een tam voorwerp medegedeeld, hetwelk, door 
een’ Officier der fransche Marine, den Heer Decaen, levend naar Europa zijnde overgebragt, aldaar 
na korten tijd gestorven is. Onze waarnemingen op vijf jonge dieren van beider geslachten, stemmen 
in de hoofdzaak met die aanteekeningen van Fr. Cuvier overeen. Het is echter niet te ontkennen, dat, 
hoezeer ook alle deze makke dieren ten naastenbij dezelfde manieren bezaten, er nogtans bij ieder der- 
zelve meer eigenaardigheden des karakters vielen op te merken, dan bij de meeste andere Quadrumana. 
Het eene individu is veel volgzamer en zachter van aard dan het andere; sommigen zijn zeer vertrou- 
welijk en blijkbaar gevoelig voor liefkozingen; anderen toonen zich meer onverschillig, somwijlen zelfs 
stijfhoofdig en min of meer valsch. Terwijl twee onzer voorwerpen, een mannetje en een wijfje, die 
naar gissing 10 tot 14 maanden oud waren, zich reeds bevreesd toonden, wanneer men ze slechts 
eenigzins straf aanzag, was daarentegen een ander, weinig jonger mannetje, alleen door ernstiger 
middelen tot gehoorzaamheid te brengen, zoodat er ten minste met de zweep gedreigd, en somtijds 
zelfs wel eens eene gevoelige kastijding moest aangewend worden, waar hij zich alsdan met kracht tegen 
verdedigde. Deze laatste trachtte, als ware het, door kwaadwilligheid te erlangen, wat de ander alleen 
door een treurig gelaat, en de derde door een medelijden wekkend gekerm schenen te willen afbedelen. 
(*) Annales du Museum d’hist. nat. Tom. XVI. p. 46. en Hist. Nat. des Mammifères, Tom. III. p. 1. 
