24 
mogen gelukken. De zucht tot het geheimzinnige, welke men bij alle Indische eilanders aantreft, ver- 
ijdelde al onze nasporingen en werd buitendien, in dit geval, nog door het eigenbelang versterkt, vermits 
de Maleijers zulke groote voorwerpen steeds vrij voordeelig aan Europesche ambtenaren, kooplieden of 
gezagvoerders van schepen kunnen kwijtraken. Voor den bovenbedoelden Orang-oetan, dien zij pas 
gevangen hadden en in een zwaar, uit dikke boomtakken vervaardigd hok bewaarden, vroegen zij 
aanvankelijk 70 realen (140 gulden), maar na eenig onderhandelen, gaven zij ons denzelven voor 
40 realen. Eenige maanden vroeger hadden zij een dergelijk voorwerp voor 60 realen verkocht. Door 
deze goede uitkomsten aangemoedigd, schijnen zij het voornemen te hebben om hun geluk, in het 
vangen van groote Orang-oetans, verder te beproeven; en het is vooral om geene mededinging op te 
wekken, dat zij op eene slimme wijze, van het moeijelijke en kunstmatige dier vangst hoog opgeven, 
en zich met de meeste geheimzinnigheid uitlaten over het Obat of geneesmiddel, dat volgens hen, tot 
het wel slagen van dezelve volstrekt noodzakelijk is. Het tegengif zoude uit velerlei wortelen en kruiden 
bestaan, die, na eerst fijn gesneden en gedroogd te zijn, tot poeder gestampt worden. Zij erkenden 
intusschen zelven, dat hun middel geenszins onfeilbaar was; ja, dal zij reeds wel te vreden waren, 
wanneer zij van de drie of vier Orang-oetans er slechts één’ in het leven konden behouden. Deze ver- 
klaring bewijst genoegzaam de ontoereikendheid van hun zoogenaamd tegengif, en wij meenen het er 
voor te mogen houden, dat die weinige in het leven geblevene individuen, ook zonder eenige behan- 
deling hoegenaamd, niet dadelijk gestorven zouden zijn, óf omdat zij misschien te ligt, óf op niet zeer 
vaatrijke plaatsen gewond werden, ofwel doordien het vergif te zwak en in te geringe hoeveelheid in het 
ligehaam gedrongen was om eenen dadelijken dood ten gevolge te hebben. In zulke gevallen schijnt 
het gif eene langzame kwijning in het geheele gestel te weeg te brengen, waardoor hetzelve allengskens 
ondermijnd wordt en eindelijk sterft. Ons, ten minste, is slechts een enkel voorbeeld bekend geworden, 
dat een, op deze wijze gevangen Orang-oetan (het was een wijfje), na verloop van een jaar, nog leefde 
en frisch en gezond scheen te zijn; alle andere, door middel van vergiftige pijlen verkregene voorwer- 
pen, hielden het meestal slechts weinige dagen, zeldzaam eenige weken of maanden uit. 
Sommige Dajakkerstammen (*) zijn groote liefhebbers van het vleesch des Orang-oetans, en maken 
derhalve ook veel jagt op hem. Deze vervolgingen hebben hem langzamerhand uit al die streken ver- 
dreven, waar de rivieroevers eenigzins sterk bevolkt zijn. Daar moet men hem thans diep in het bosch 
gaan opzoeken, hoewel hij aan een verblijf in de eenzame wildernissen, langs den kant van het water, 
verre de voorkeur geeft. De Dajakkers bezigen tot de jagt op den Orang-oetan, gelijk wij reeds hier- 
voren hebben aangestipt, hunne kleine pijltjes, die zij, uit een houten blaasroer van vijf tot zes voet 
lengte, op 25 tot 30 schreden, en soms op nog grooleren afstand, vrij zeker en krachtig op hun doel 
afschieten. Zij hebben tot dat einde steeds een aanzienlijk getal pijltjes, Damek geheeten (j-), bij 
(*) Onder anderen de Oeloe Bejadjoe’s , vooral dat gedeelte van dezen volkrijken stam, hetwelk het wijduitgestrekte 
stroomgebied van de zoogenaamde Groote-Dajak of Soengcj Kahajan, en de rivier van Kapoeas met hare zijtakken 
bewoont; voorts de Dajakkers van Sampiet, die van Kotaringin en meer andere, zich nog op eenen lagen trap van 
beschaving bevindende inboorlingen der zuid- en westkusten van Borneo. 
(f) Deze pijltjes zijn in het geheel 0,25 tot 0,26 lang, somwijlen alleen van hout of droog bamboesriet vervaardigd; 
doch meestal van kleine, koperen, lancetvormige punten voorzien. 
