39 
i ontvano-ene mededeeling van den Heer S. Müller, een zeer zwaar en 
De Hylobates syndactylus maa j 0 ^ halfuur afstands gehoord wordt, en men eenigzins kan nabootsen 
doordringend geluid, hetwelk gema_e l ^ ^ kJulhaha hahaMdd. De klanken g^Tk worden met eene zware, 
: goek — goek got 0 ^ ^ teQ na i ange re of kortere tusschenpoozingen ; maar de vierde en 
roet cle klanken 
holle, lang uitgehaalde stem geioepen, . .. einde mp e en helder, als ware het, lagchend geluid van hahaltthahuaaaa, 
vijfde volgen elkander eenigzins sne ei ^ Gedurende dit geschreeuw zwelt de keelzak sterk, doch 
volkomen gelijk aan de voorgaande , ofschoon dezelve veel 
weinig diepte; de rima glottidis interna is door sterk gespannen banden 
met afnemende kracht volgt, en waan 
vermindert weder bij het zwijgen. 
Bij Hylobates agilis is do gedaante der kraakbeenderen jol 
kleiner zijn. De ventriculi laryngis hebben zeer nernig iep e , 
zeer naauw ; bij dezen wordt geen luchtzak gevorx tn. 
c deelen bij den Orang-oetan beschouwt, schijnt men eenigzins tc kunnen 
brommend geluid voortbrengen , waarbij de keelzak op de zigt- 
Wanneer men het maaksel van al deze 
nagaan, op welke wijze deze dieren hun bijzone ei e 0 ^ m i n der, naarmate het gebrom sterker of zwakker is. 
baarste wijze wordt opgeblazen, nu eensster m ^ ^ geheel te zamen. Hiertoe zullen ook denkelijk het 
Na het ophouden van dit brommend geluic va t gespierde en dus zeer dikke tong, en de sluitspieren van 
bijzonder maaksel van het zachte veihemete, f | ce j, ;rl der luchtpijp te zamen werken. 
bijzonder 
den pharynx , welke bijzonder dik zijn 
met 
r — j — 7 j ... j o()| . eene Z ekerc hoeveelheid lucht uitgezet: want, ofschoon dit dier 
De geheele luchtzak is zekerlijk ten allen tij e 00 langzamen dood zal gehad hebben, was die zak in alle 
door uitputting van krachten gestorven 
was, en dus eenen zeer 
zijne deelen nog door lucht uitgezet. De v 01 innig 
het hun bijzonder eigen brommend geluid zal derhalve, volgens 
mijne gedachte, waarschijnlijk op de volgent e wijz^ ^ ina deming eene zoo groot mogelijke hoeveelheid lucht 
Het geluid willende voortbrengen, zal het ier ^ inon dholte, benevens zijn strottenhoofd en het hoofd van 
in zijne longen opnemen , en bij de uitademing zijno ^ j an ^ zac ] lt verhemelte ; niet alleen door de zware op- 
den slokdarm sluiten. De neusholte kan hij a s u 1 ^ m0 '>elijk dient ook hiertoe dcszelfs bijzonder maaksel, daar, 
ligtende spieren van hetzelve in werking te bicn^en^^ | iare S pi er , de azygos uvulae, niet alleen aanwezig is, 
ofschoon de zoogenaamde lel ( iivula ) bij hem on » ’ ^ ^ zachte verhemelte maakt, welke spier derhalve in het 
maar, als ware het, eene sterke wrong op de ac neU sgaten ( ckoanae ) veel zal kunnen medewerken (*); terwijl 
opligten of verkorten en aansluiten tegen de aci en . islhmus faucimn geheel moet sluiten. Het kolom- 
i T . Tl 1 l fifCbril gt woraenuc , / 
de zeer vleezige en dikke tong, achten» aans ö § ^makende kraakbeenderen (cart. arytqnoideae ), beletten, dat 
vormig maaksel van de strotklep ( epiglottis ) m« t c ^ ^ mensc l 1 cn bij andere dieren ; doch hare opeuing (glottis) 
de klep door de tong geheel wordt nedergcdiukt, voorwa arts gebragt worden, eenigzins gesloten te zijn; terwijl 
schijnt, wnnneer de tong achterwaarts en het ( muse . arytenoideus transversus) het overige gedeelte 
door de zware dwarse spier der spleetmakem e ^ WO rden, en de te zamentrekkende spieren van den pharynx 
der glottis met de rimula glottidis genoegzaam g us des slokdarms zullen sluiten, of ten minste zeer 
(»«. o onttrictores pharungu) de geheele holhgtad ven 
sterk vernaauwen. . ^ oqi , ecne persende kracht van het middelrif ( diapliragma ) voort- 
De lucht derhalve, welke in de longen bevat ^ ^ ^ gaan, en wordt alzoo geperst door de sleuven of 
gedreven wordende, vindt tegenstand om door < o luc ] ltza p ? zoodat de lucht, binnen dezen zak verdikt en te 
openingen der beide strottenhoofdsbuizen en van v) . rw yj t , r i rl -r der glottis, door hare eigene spieren, met behulp 
zamengeperst , daarna allengskens, geduimde ce ij((mn j] t j ia p SS pieren (m. cuculares) en alle de overige spieren, 
van de breede halsspieren ( musc . latissimi co dr jngen wordt uitgedreven; de tong, op dezen tijd beneden in den 
tusschen welke de aanhangselen van den zak coo geperst, waardoor de kaken ( buccae ) zwellen, terwijl de 
mond gedrukt wordende , wordt de lucht m <- e ontsna ppen en de uitgezette zak te zamen valt. Op deze wijze 
lippen, zich nu snuitvormig openende, dezelve a e “ , - wegens de groote uitgestrektheid van den zak, lang 
wordt dus eeo brullend, dof geluid «troonaató, hetw J, 
kunnen doen voortduren. 
y -AA m doorgesneden zijnde, ziet men deze spier in de lengte doorgesneden bij c. c. 
(*) Plaat 6 . fig. l.b. Het zachte verhemelte minne * U vula, terwijl het zachte verhemelte aan de achterzijde 
Bij Hylobates syndactylus en Simia «oslodyl» 
geheel vlak is. 
9 
