44 
leverslagader ; de regter kwam uit de slagader van den twaalfvingerigen darm en gaf ook de slagader aan de galblaas. 
De bolle ader (vena cava) had in dat gedeelte, hetwelk aan de lever gehecht is, een’ diameter van 0,013; zij ontvangt 
twee groole takken uit de lever en éénen kleineren. De stam der vena portae had bij de lever dezelfde wijdte als de 
vena cava inferior. 
De milt scheen in eenen gezonden staat te zijn; dezelve was langwerpig ovaal; in de buitenste oppervlakte waren 
eenige sleuven. De oppervlakte naar de maag gekeerd , was zeer uitgehooid en met dezelve op de gewone wijze 
verbonden; hare lengte was 0,145, de breedte van boven 0,065, van onderen 0,030; de grootste dikte 0,039. 
De maag van den Orang-oetan , welke op het schip gestorven was , bevatte zeer weinig voedsel ; de dunne darmen 
waren ledig, doch de dikke darmen bevatteden vele en harde drekstoffen. Drie andere magen, welke ik ook onderzocht 
heb en aan dieren behoorden, die in hunnen wilden staat waren doodgeschoten, vond ik ten sterkste opgevuld met 
zeer fijn gekaauwd voedsel, hetwelk bij allen uit dezelfde stoflé, en wel uit het plantenrijk scheen te bestaan, doch 
zich niet liet onderscheiden. In ééne van dezelve waren zeer vele balvormige ligchamen, welke zich gemakkelijk lieten 
ontwikkelen; ieder derzelve bestond uit een zeer lang stuk, hetwelk, volgens deszelfs geheel ontbonden weefsel, 
schors van boomen scheen te zijn ; ook waren in dezelve vele boontjes , van welke sommige verweekt waren ; deze 
gedroogd zijnde, hadden een zilverkleurig omhulsel; het waren en lieten zich alstoen erkennen voor de zaden van 
Sandoricum indicum. In de ingewanden van een’ ander’, werden zeer vele van deze zaden in de dunne en dikke 
darmen gevonden, en in die van den vrouwelijken Orang-oetan was de geheele dikke darm opgevuld met dezelfde soort, 
doch geheel onverteerd ; de vruchten van dezen boom schijnen derhalve een voornaam voedsel dezer dieren te zijn. 
liij dezen en bij nog een mannelijk voorwerp , van hetwelk zich al de ingewanden nog in hun geheel bevonden , waren 
de dikke darmen ten sterkste met zeer zware drekstoffen opgevuld , zoo als ook reeds door de opgegevene afmetingen is 
kunnen opgemerkt worden, bij den anderen, het schot in den buik gevallen zijnde, waren de dunne darmen op 
verschillende plaatsen gcschcuid, en daardoor de in dezelve bevatte stoffen waarschijnlijk uitgeloopen. 
We Nieren en de (Pisblaas. 
De nieren waren in het midden der lenden op gelijke hoogte ter wederzijde van de ruggegraat geplaatst , in gedaante 
volkomen met die der menschen overeenkomende. De uitwendige oppervlakte was geheel glad. Derzelver lengte was 
0,077 , bij eene breedte van 0,040. Ieder had slechts ééne slagader en ééne ader. De inwendige zamenstelling der 
nieren, der nierbekkens en der pisleiders kwamen in alles overeen met die deelen bij den rnensch. De bijnieren 
(renes succenturiati ) waren langwerpig, halvemaanswijze , lang 0,057 en breed 0,027. 
De pisblaas was in het mannetje en in het wijfje niet zeer groot ; hare rokken waren vrij dik en de vezels van 
den spierrok in beiden zeer grof. De pisleiders waren laag in de blaas geplant. Na de pisblaas zooveel mogelijk met 
vocht gevuld te hebben, was de lengte-as 0,074 en de dwarse 0,063. De pisbuis ( urethra ) was naauw. 
JVerletuigen der Voortteling. 
JUannelijke. 
Bij het aihemen der huid de balzak ook weggenomen zijnde, kon ik van denzelven niets bepalen; doch de beide 
ballen waren hoog in de liezen, tegen de spleten der buitenste buikspieren gelegen en aldaar door celwijsweefsel 
vereenigd , zoodat dezelve altoos zeer hoog schijnen geplaatst te zijn , hetgeen P. Camper ook uit een jong voorwerp 
heeft opgeteekend , bij hetwelk de balzak nog in zijn geheel was (*). De beide zaadslagaderen , voortkomende uit den 
stam van de groote slagader, en de beide zaadaderen, even als bij den rnensch, in de regterzijde aan de groote of 
holle ader, en in de linkerzijde aan de nierader ingeplant zijnde, vormden de zaadstrengen, welke, in den onderbuik 
gekomen , buitenwaarts van de darmbeensslagaderen liepen , en aldaar vereenigd met de zaadafvoerende vaten {yam 
deferentia ) , langs den koker of het lieskanaal loopende , door den buikring van de buitenste buikspier tot aan de 
ballen nederdaalden. De koker van het buikvlies begon op eenen afstand van 0,065, zijdelings van het schaambeen; 
(*) Verh. over den Orang-outang, p. 66. PI. 4. fig. 11. C.D. 
