71 
doodden een oud mannetje van dezelve in de hoogere streken der rivier Mandawej; wij zelven schoten, 
in de maand november, onderscheidene individuen aan den westelijken voet en helling van den beig 
Sakoembang, op de landtong Tana-lawut. Een wijfje, dat het bovenbeschrevene en door ons afgebeelde 
jong aan de borst had hangen, vonden wij geheel alleen, op ongeveer 3000 voet hoogte. Niet zelden 
intusschen, hoorden of zagen wij den Semn. rubicundus in de lagere gedeelten van voormeld gebergte, 
waar hij in kleine troepen de hooge boomen bewoonde. Hij toonde zich omzigtig en schuw, en zijne 
bewegingen waren uitermate vlug. Zijn geschreeuw geleek, in het algemeen, veel naar dat van den 
S. melalophos, doch zijn toon was eenigzins dieper en krachtiger. 
V. SEMNOPITHECUS CHRYSOMELAS. 
Tab. 10. fig. 1 (oud mannetje), lig. 2 (oud wijfje, in den overgang). 
Tab. 11. fig. 2 (jong), fig. 3 (schedel, van de zijde en van voren). 
Deze soort bewoont het eiland Romeo en werd reeds vóór vijftien jaren, door den Heer Diard, in dc 
omstreken van Pontianak ontdekt, die verscheidene voorwerpen van dezelve aan het Rijks-Museum heeft 
toegezonden. Wij hebben haar op onze reizen in het zuidelijk gedeelte van Romeo, niet in den vrijen 
staat ontmoet, en slechts één oud wijfje, insgelijks van Pontianak afkomstig, medegebragt, hetwelk ons 
door wijlen den Heer Fritze, voormaligen Chef van de geneeskundige dienst in Nederlandsch Indië, ten 
geschenke werd aangeboden. Men vindt eene voorloopige beschrijving van dezen slank-aap in het 
Tijdschrift voor Natuurlijke Geschiedenis (D. 5. bl. 138). Wij bezitten slechts een gering getal 
voorwerpen van denzelven , namelijk vier ouden en het jong. 
In grootte en gestalte met de overige gewone soorten van het geslacht overeenstemmende, ondei- 
scheidt zich de onderhavige soort voornamelijk door de gedaante van hare kleine haarkuif, welke zich 
tot aan het gezigt voortzet. Nog merkwaardiger is zij door de afwijkingen, welke de kleurvercleelin 0 
in verschillende leeftijden aanbiedt, die wij echter, uit gebrek aan eene volledige reeks voorwerpen, 
nog niet met genoegzame volledigheid kunnen opgeven. 
Het aangezigt van den Semn. chrysomelas is, zoo als gewoonlijk bij de Semnopitheci, klein en naakt; 
maar de lippen tot aan de neusholten, de onderste helft der wangen en de onderkaak zijn met koite, 
maar tamelijk stijve haren van eene geel-witachtige kleur bezet, tusschen welke, op de lippen, eeni 0 e 
langere zwarte haren uitsteken. De haren der wangen vormen, zoo als bij de andeie gewone soorten, 
een’ bakkenbaard, welke echter niet zeer sterk ontwikkeld is. De haren, welke het vooihoofd bedekken, 
breiden zich naar buiten en naar voren straalvormig in eene horizontale rigting uit en overschaduwen 
de wenkbraauwen en de wangen tot aan het oor. Op de middellijn van het voorhoofd vormen de hare 
daarentegen eene smalle, tamelijk hooge, kamachtige kuif, welke tusschen de wenkbraauwen be 0 int, 
in overlangsche rigting naar achteren loopt en, op het achterhoofd, meer of min ongemerkt, in de 
eigenlijke kuif overgaat, die zich, zoo als gewoonlijk, tot in den nek uitstrekt. De haten der ove ö 
deelen zijn een weinig golfachtig, niet zeer lang, en op het gevoel eenigzins ruw. Die van de 
zijn, althans bij oude voorwerpen, zeer kort, waardoor zich dit deel dun en slank vertoont. De na 
