76 
VIL SEMNOPITHECUS MAURUS. 
Tab. 12 bis. fig. 3 (kop , naar bet leven). 
Van deze reeds sedert lang bekende soort, vindt men afbeeldingen in de werken van Fr. Cu vier en 
Geoffroy (Mamm. PI. 10, oud), Schreber (Saugth. PI. 22 B. jong) en Horsfield (Zoolog. Res. een oud 
wijfje met haar jong). Zeer oude voorwerpen bereiken eene lengte van 1,365 m., waarvan de staart er 
0,78 beslaat. De gezigtshoek is bij den Semn. maurus, zoowel als bij den Semn. cristatus, minder 
stomp, en de liaarkuif minder duidelijk, dan bij de, tot dusverre vermelde, meer slank gebouwde 
Semnopitheci. De kleur van het haar dezes diers is, zoo als men weet, éénkleurig zwart; het wordt op 
den rug tot 0,15 lang. De naakte huid des aangezigts en de ooren zijn, in het leven, zwart met eenen 
flaauwen tint van vleeschkleur. De iris is donker bruin; de onderzijde der handen is zwart. 
Bij de geboorte is de kleur der haren goudgeel, en slechts die van den achterrug, de bovenzijde van 
den staart en vooral van deszelfs kwast, nemen aan de punten eenen zwartachtigen tint aan. Reeds 
na eenige weken begint de zwarte kleur zich allengskens over de punten der overige haren te verbreiden, 
en, na verloop van twee en eene halve tot drie maanden, zijn reeds de handen, het bovenste gedeelte 
van den kop en de staartkwast geheel zwart. Nog eene maand later vertoont zich het dier bijkans 
geheel in het kleed der ouden, en slechts de lange haren der wangen behouden nog eenen korten 
tijd hunne goudgele kleur, die echter weldra ook verdwijnt, doordien dezelve allengskens in zwart 
overgaat. 
De Semn. maurus behoort tot de gemeenste apen op Java; hij is over het geheele eiland verspreid, 
en naast den Cercopithecus cynomolgus, het best bekend aan alle inboorlingen, hetzij berg-, dal-, of 
vlaktebewoners. Bij de Sundanezen, in het westelijk gedeelte van dit eiland, draagt hij den naam van 
Loetoeng of Loetong; in de oostelijke streken, daarentegen, of bij de eigenlijke Javanen, heet hij, 
volgens D r . Horsfield, Boedeng. 
De Loetoeng is inzonderheid menigvuldig in sommige vlakke kuststreken, waar wild begroeide valleijen 
en moerassige bosschen zijn; doch is hij tevens in de bergwouden geenszins schaars. Men ontmoet hem 
hier insgelijks veelal in sombere dalen of langs de kanten van velden en tuinen, kolïijplantaadjen enzv.; 
minder op vrije hoogten. Niet ligt schijnt hij intusschen de hoogte van 5000 voet boven het zeevlak te 
overschrijden; op die van 4500 is hij, onder gewone omstandigheden, reeds zeldzaam. Gemeenlijk vindt 
men hem in kleine troepen, uit 5 tot 15 individuen bestaande. Tot verblijf kiest hij gaarne hooge hoo- 
rnen, voornamelijk zulke, die met rijpe vruchten beladen zijn. Onder dezen lokken hem inzonderheid de 
vijgen aan, doch doet hij zich ook gaarne te goed aan de vruchten van den Tjeurie (Garcinia dioica, BI.), 
van den Njatoe (Sideroxylum nitidum, BI.) enzv. Begunstigt hem het toeval zoo, dat hij eene genoeg- 
zame hoeveelheid voedsel naar zijnen smaak aantreft, dan verzadigt hij zich wel eens zoodanig, dat hij 
door onmatigheid lui en traag wordt. In dien toestand vervolgd wordende, tracht hij zich liever tus- 
schen de gaffels en het digte loof der boomen te verschuilen, dan zijn heil in de vlugt te zoeken. Over het 
geheel zijn de bewegingen van den Loetoeng in lange niet zoo levendig en vlug, als die van den Soerili 
