78 
den Semn. maurus verwant is, wijkt hij toch, ten opzigte zijner woonplaats, van deze Javaansche soort 
eenigzins af. Door hem worden meer bepaaldelijk de lage, vlakke streken tot verblijf gekozen; inzon- 
derheid zulke, die zeer waterrijk en moerassig zijn. Hier vindt men hem het meest langs de oevers 
der rivieren en op zulke plaatsen van het bosch, waar vele nibongpalmen (Oncosperma filamentosa) 
groeijen, op wier vruchten hij zeer verlekkerd schijnt te zijn. Nooit is ons daarentegen een Tjingko 
eenigzins hoog in de bergwouden voorgekomen. De weinige kleine familiën van dezen aap, die wij in 
de droogere gedeelten van de zoogenaamde Lawut-landen op Borneo opmerkten, mogen zich ter naau- 
wernood een paar honderd voeten boven den oceaan bevonden hebben. Op Sumalra zagen wij hem 
alleen in de vlakten en tot op geringe hoogte langs den voet van het strandgebergte, dat aan de west- 
zijde van dit eiland, hier en daar door alluviale voorlanden bezoomd wordt. 
Gelijk den Semn. maurus, ontmoet men ook den Tjingko bijna altoos in kleine troepen. Hij is om- 
zigtig, arglistig en verstaat meesterlijk de kunst, zich, bij vervolging, voor zijnen vijand schuil te houden. 
Zijn geschreeuw klinkt even als dat van S. maurus; alleen kwam het ons steeds iets minder zwaar 
en diep van toon voor. Bij een haastig rondklauteren door de kroonen van groote boomen, huppelt de 
Tjingko, nagenoeg op de wijze als de marters plegen te doen, wanneer zij gejaagd worden. Hij strekt 
daarbij de ledematen sterk voor- en achterwaarts uit, zoodat het lijf bijkans over de takken heenschuift. 
Yoor het overige heeft de Tjingko insgelijks eene hoogst onaangename, zoetachtige lucht bij zich. Zijn 
voedsel beslaat, behalve in de vroeger genoemde palmvrucht, ook in de vruchten en bladen van onder- 
scheidene vijgen (Ficus lucescens, fistulosa enzv.) en andere wilde gewassen. 
IX. SEMNOPITHECUS FRONTATUS. 
Tab. 8. %. 1 (oud mannetje), fig. 2 (kop, van voren), fig. 3 en 4 (schedel). 
Eene korte beschrijving van dezen aap, door een’ onzer in het Tijdschrift voor Natuurlijke Ge- 
schiedenis (D. 5. bl. 136), in het jaar 1838 gegeven zijnde, zullen wij thans meer uitvoerig op denzelven 
terugkomen. Hij behoort op het eiland Borneo te huis en mag als eene der fraaiste en merkwaardigste 
soorten, in de laatste tijden ontdekt, beschouwd worden. Hij onderscheidt zich, op den eersten blik, 
van alle de overige soorten van dit geslacht, door eene kale, witachtige plek op het voorhoofd, en door 
zijne helmachtige kuif, welke als een smalle, hooge haarkam, de middellijn van het hoofd in de lengte 
inneemt, en aan wier voorste eind een naar voren gerigte bundel haren uitsteekt. Behalve door 
deze bijzonderheden, kenschetst zich deze soort nog door eenen, van boven naar onderen te zamenge- 
drukten kop, door een bij de oogen breed gezigt, door lange zwarte voorhoofdsharen, welke langs de 
zijden van den kop hangen, door eenen kleinen, maar langen bakkenbaard, en door eene bruin-zwarte 
kleur, welke op den romp, den staart en het voorhoofd eenen geel-bruinen tint aanneemt. 
Wij bezitten vier individu’s van dezen aap, van welke drie tot het mannelijke en een tot het vrouwe- 
lijkc geslacht behooren, en die, niettegenstaande zij in zeer verschillenden leeftijd zijn, weinig onder- 
scheid in de kleurverdeeling aan den dag leggen. De beide grootste dier voorwerpen, een mannetje en 
een wijfje, zijn ieder 1,28 m. lang, waarvan de staart er 0,72 beslaat. De lengte van den kop bedraagt 
