190 
hoorn, als amulet verwerkt en gedragen, een onfeilbaar behoedmiddel tegen allerlei ongelukken. Op 
de Indische eilanden zijn hel voornamelijk de Chinezen en Arabieren welke, om deze redenen, aan 
die hoorns waarde hechten, hen gewoonlijk, naar gelang hunner grootte en schoonheid, betalende 
met tusschen de tien en twintig gulden het stuk; die van bijzondere grootte zouden zelfs soms vijftig 
gulden en meer worden waard geacht. De Chinezen maken voorts ook gebruik van de rhinoceros-huid, 
door haar, verseh in reepen’ gesneden, tot zeer duurzame zweepen te verwerken, of zij droogen haar 
met het doel, om er daarna eene soort van geneesmiddel uit te bereiden. Ook zegt men, dat zij het 
bloed van den rhinoceros, gedroogd en tot poeder gestampt, in hunne apotheken gebruiken. De twee 
kleine snijtanden van het midden der onderkaak, en meer nog de twee, bijkans even groote en van 
bolle kroonen voorziene buiten-snijtanden der bovenkaak, zijn bij de Sundanezen gezocht, als krachtige 
amuletten, w'aarom zij het ronde kroongedeelte dier tanden gaarne in ringen vatten, en zoodanigen 
tand tot dat einde, met één’ tot twee gulden betalen. 
In het Hoog-Javaansch heet de neushoorn Wdrak, in het Laag-Javaansch en Sundaneeseh Badhak. 
De Maleijers schrijven Bddakh (jjb), maar spreken dit woord, aan de west- en zuidkust van Sumatra, 
Bada uit. De Sundanezen gewagen voorts van een vrouwelijk ras, met eenen zeer kleinen hoorn 
gewapend, hetwelk zij met den naam van Bodamala bestempelen. Zij beweren, dat de Rodamala, 
ofschoon kleiner, dan de Badhak, veel moediger en boosaardiger, dan deze, en tevens veel minder 
menigvuldig zoude zijn. Het zoude ons niet verwonderen, dat zulks alleen op het wijfje in den brons- 
tijd moest worden toegepast. Aan den hoorn van den rhinoceros, in het dagelijksche leven gewoonlijk 
Tandokh (*) badakh geheeten, geven de Maleijers en Sundanezen eenen eigenen naam, dien van Tjoela 
of Tjóela bddakh j^) (•{*). 
II. RHINOCEROS SUMATRANUS. 
PI. 34, fig. X, oud mannetje; fig. 2, jong wijfje. 
De eenige soort met twee hoorns, van zuidelijk Azië bekend, bewoont Sumatra, en is veelligl aan dit 
eiland uitsluitend eigen; althans op het schiereiland van Malakka, hetwelk anders zoo vele dieren met 
Sumatra gemeen heeft, is zij nog niet waargenomen, en indien het ons op Borneo geworden narigt, 
dat de aldaar inheemsche rhinoceros slechts éénen hoorn zoude bezitten, juist is, kunnen wij ook dezen 
(*) JlX*; beteekent hoorn in het algemeen. 
(-f) In het Sanskrit beteekent tjoela , verhoogen, verheffen of verheven zijn. De hoorn van den rhinoceros 
heet in die taal Khadga , welk woord echter tevens een zwaard en een groot offer-mes, dus een wapentuig, be- 
teekent; van den hoorn is deze benaming overgegaan op het dier van het mannelijke geslacht en, met den uitgang van 
de lange i (Khadgi) , op dat van het vrouwelijke. Nog andere namen in het Sanskrit voor den rhinoceros zijn: 
~\V anotsaha , d. i. die met geweld door het woud breekt, voorts Gandaka , Ganda en Ganddnga. Van deze 
drie woorden is de beteekenis niet minder karakteristiek , daar zij hun hoofd-element aan het ruwe aanzien der huid 
Tan dit dier ontkenen ( ganda een knop, anga het ligchaam). In het Bengaleesch heet de rhinoceros Ganddra , 
eene verbastering van den meest algemeenen Sanskritnaam gandaka. In het Hindostansch is dit dier onder de Perzische 
namen Karg en Kargadan bekend, die wederom hunnen oorsprong aan het bovenvermelde Khadga ver- 
schuldigd schijnen te zijn. 
