191 
niet als hetzelfde dier beschouwen. De vroegste aanteekeningen omtrent de tegenwoordige soort, vindt 
men bij Pennant (* *), volgens een berigt van den Engelschen Resident G. Miller, van Benkoelen; doch 
heeft eerst W. Bell, Wondarts in dienst der Eng. Oost-Ind. Compagnie, eene meer uitvoerige beschrij- 
ving en ook eene afbeelding van haar medegedeeld (-f). Aan Sir Th. Rafïles (§) zijn wij vervolgens 
eenige bijdragen tot de natuurlijke geschiedenis van dezen neushoorn verschuldigd ; terwijl G. Cuvier ( ¥ ) 
de osteologie uitvoerig beschreven en Fr. Cuvier (4-) eene afteekening van dit dier, hem door Duvaucel 
toegezonden, openbaar gemaakt hebben. 
De neushoorn van Sumatra kan niet met dien van Java verwisseld worden, daar hij, in plaats van 
slechts éénen, twee hoorns en eene gladdere huid heeft, wier plooijen minder diep zijn en op de heupen 
en den nek zelfs geheel ontbreken. Van de drie bekende neushoorn-soorten van Afrika, die alle met 
twee hoorns voorzien zijn (Rh. bieornis, Linn., Rh. simus, Burchell, en Rh. Keitloa, Smith), onderscheidt 
zich de neushoorn van Sumatra evenzeer in vele opzigten. Vooreerst bereikt hij op verre na niet de 
grootte der Afrikaansche soorten, heeft veel kleinere hoorns, is doorgaans minder krachtig gebouwd en 
eenigzins meerder gedrongen van romp. Het is daardoor ook, dat alle beenderen minder krachtig en 
hunne uitsteeksels, voornamelijk de bovenste der voorste ruggewervels, minder ontwikkeld, en dat 
de ribben smaller en slechts, even als de ruggewervels, negentien in getal zijn, terwijl er bij de Afri- 
kaansche soorten (voor het minste bij Rh. bieornis) twintig ruggewervels en twintig paar ribben gevon- 
den worden. Voorts is bij de soort van Sumatra de kop, in verhouding tot het overige gedeelte van 
het ligchaam, kleiner en veel minder krachtig, dan bij de Afrikaansche, welke verschillen vooral bij 
den schedel in het oog vallen. Deze is bij den neushoorn van Sumatra veel slanker, de onderkaak veel 
zwakker ; de neusbeenderen zijn, bij gelijke lengte, de helft dunner, lager en zwakker; het gedeelte 
van den snuit, dat zich voor de kiezen uitstrekt, is meer dan eens zoo lang en de helft smaller; er zijn, 
even als bij den rhinoceros met éénen hoorn, in iedere kaak twee groote snijtanden aanwezig, en gedu- 
rende den jongen leeftijd buitendien in de onderkaak nog twee kleine snijtanden tusschen de groote, 
en in de bovenkaak aan iedere zijde één achter de twee groote middelstem Bij de Afrikaansche neus- 
hoorns daarentegen is, zoo als wij reeds aangemerkt hebben, de bovenkaak in alle leeftijden van snij- 
tanden ontbloot, terwijl de onderkaak slechts in de vroegste jeugd vier kleine snijtanden heeft ( ), van 
welke men zeldzaam sporen bij de volwassene voorwerpen aantreft. Al deze bijzonderheden zijn 001 - 
zaak , dat de schedel en het tandenslelsel van den Sumatraanschen neushoorn veel meer overeenkomst 
hebben met die der eenhoornige soorten, vooral met Rh. sondaicus, dan met die der oveiige twee 
(*) Quadrupeds, derde edit. 1793, p. 151. 
(f) Transactions of the Philos. Soc. 1793, I, p. 3, Tab. 2, 3, 4. 
($) Transactions of the Linn. Soc. 1822, V. 13, p. 269. 
(*) Ossements foss. II, p. 24, PI. 4, fig. 8 (schedel, kopij volgens Bell); III, p. 385, PI. 78 (geraamte), PI. 79, 
fig. 3 (schedel, originele teekening). 
(4-) Mammifères, 1825, edit. fol. III. — Zie voorts A. Wagner inSchreber’s Saugethiere VI, p. 323, Tab. 317. G. 
en Suppl. IV, p. 288. 
D Deze bijzonderheid werd voor het eerst opgemerkt en beschreven door den Hoogleeraar G. Vrolik (zie Bijdragen 
tot de Natuurk. Wetenschap, D. 5, bl. 377 en vervolg., met eene afbeelding). 
